Jaroslav Seifert
![]() Jaroslav Seifert (1981) | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
![]() | |
Odznaczenia | |
![]() | |
Nagrody | |
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1f/Jaroslav_Seifert_grave_at_Kralupy_nad_Vltavou_cemetery_CZ_0008.jpg/220px-Jaroslav_Seifert_grave_at_Kralupy_nad_Vltavou_cemetery_CZ_0008.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c8/Jaroslav_Seifert_1931.jpg/220px-Jaroslav_Seifert_1931.jpg)
Jaroslav Seifert (ur. 23 września 1901 w Žižkovie (obecnie dzielnica Pragi), zm. 10 stycznia 1986 w Pradze) – poeta czeski, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1984.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Pochodził z rodziny robotniczej, pierwszy zbiór wierszy – Město v slzách wydał w 1921[1]. W latach dwudziestych był członkiem Komunistycznej Partii Czechosłowacji, z której został usunięty w marcu 1929 po podpisaniu tzw. Manifestu Siedmiu z protestem przeciwko bolszewickiej tendencji w nowym kierownictwie KPCz. Później należał do Czeskiej Partii Socjaldemokratycznej i w latach 30. pracował w prasie powiązanej z tym stronnictwem. W 1936 otrzymał po raz pierwszy czechosłowacką nagrodę państwową.
Podczas okupacji niemieckiej był redaktorem dziennika „Národní práce”, a po 1945 roku czasopisma związków zawodowych „Práce”. W latach 1945–1948 redagował miesięcznik literacki „Kytice”. W 1949 zmuszony do zaprzestania pracy dziennikarskiej, poświęcił się wyłącznie literaturze. Mimo iż krytykowany przez zwolenników socrealizmu, w 1955 został laureatem Nagrody Państwowej im. Klementa Gottwalda. W drugiej połowie lat 50. i do połowy lat 60. nie mógł jednak publikować. Kolejny tom wydał dopiero w 1965, a w 1967 otrzymał tytuł Artysty Narodowego.
W 1961 Janina Brzostowska wybrała i przetłumaczyła na język polski a Państwowy Instytut Wydawniczy opublikował zbiór jego utworów lirycznych[2].
Był zaangażowany w wydarzenia Praskiej wiosny. W latach 1968–1970 pełnił funkcję przewodniczącego Związku Pisarzy Czeskich (aż do jego rozwiązania przez władze). W 1968 po raz kolejny otrzymał czechosłowacką nagrodę państwową. W 1977 należał do sygnatariuszy Karty 77. W 1984 przyznano mu literacką Nagrodę Nobla.
W 1991 roku został pośmiertnie odznaczony Orderem Tomáša Garrigue Masaryka I klasy[3].
Twórczość
[edytuj | edytuj kod]- Miasto we łzach (1921)
- Sama miłość (1923)
- Na falach radiotelegrafu (1925)
- Słowik śpiewa marnie (1926)
- Gołąb pocztowy (1929)
- Gwiazdy nad Ogrodem Rajskim (1929)
- Jabłko z podołka (1933)
- Ręce Wenus (1936)
- Śpiewane wprost na maszynę rotacyjną (1936)
- Osiem dni (1937)
- Żegnaj, wiosno (1937)
- Zgasić światła (1938)
- Ubrana w światło (1940)
- Wachlarz Bożeny Niemcowej (1940)
- Kamienny most (1941)
- Hełm ziemi (1945)
- Poszedł w świat ubogi malarz (1949)
- Pieśń o Wiktorce (1950)
- Mozart w Pradze (1951)
- Petrin (1951)
- Mama (1954)
- Chłopiec i gwiazdy (1956)
- Koncert na wyspie (1965)
- Kometa Halleya (1967)
- Odlewanie dzwonów (1967)
- Pomnik moru (1971)
- Parasol z Piccadilly (1979)
- Kolumna wotywna (1981)
- Wszystkie uroki świata (1981)
- Być poetą (1983)
Na język polski tłumaczyli go m.in. Leszek Engelking, Józef Waczków, Marian Grześczak, Andrzej Czcibor-Piotrowski i Adam Włodek.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Słownik biograficzny Europy Środkowo-Wschodniej XX wieku, Warszawa 2004
- Tamara Książczak-Przybysz, Jaroslav Seifert, [w:] Literatury zachodniosłowiańskie czasu przełomów 1890-1990. 2. Literatura czeska, Katowice 1999.
- Józef Waczków, Wstęp, [w:] Jaroslav Seifert Być poetą, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1997.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Józef Magnuszewski, Historia literatury czeskiej. Zarys, Wrocław 1973, s. 261.
- ↑ Liryki Jaroslav Seifert [online], katalog Biblioteki Narodowej [dostęp 2024-07-30] .
- ↑ Seznam vyznamenaných [online], Pražský hrad [dostęp 2022-02-17] (cz.).
- ISNI: 000000008091155X
- VIAF: 12317734
- LCCN: n50005890
- GND: 118612891
- NDL: 00456040
- LIBRIS: xv8bdrgg0x1szgg
- BnF: 119928906
- SUDOC: 028006607
- NLA: 35488296
- NKC: jk01110657
- BNE: XX1016060
- NTA: 068414293
- BIBSYS: 90117699
- CiNii: DA01445330
- Open Library: OL41814A
- PLWABN: 9810594975505606
- NUKAT: n94003122
- J9U: 987007267697405171
- CANTIC: a16323385
- LNB: 000188935
- NSK: 000047126
- CONOR: 19969123
- BNC: 000064273
- ΕΒΕ: 197482
- KRNLK: KAC201770533
- LIH: LNB:syt;=Cq
- RISM: people/30105820
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.