Alice Munro
![]() | |
Imię i nazwisko |
Alice Ann Munro |
---|---|
Data i miejsce urodzenia |
10 lipca 1931 |
Data i miejsce śmierci |
13 maja 2024 |
Narodowość | |
Język | |
Alma Mater | |
Dziedzina sztuki | |
Ważne dzieła | |
Taniec szczęśliwych cieni | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() | |
Nagrody | |
Alice Ann Munro z domu Laidlaw (ur. 10 lipca 1931 w Wingham, zm. 13 maja 2024 w Port Hope[1][2]) – kanadyjska pisarka, autorka głównie opowiadań, trzykrotnie nagrodzona krajową Governor General’s Award for Fiction oraz prestiżową Giller Prize w 1998. Laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (2013).
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Huron_County%2C_Ontario.jpg/220px-Huron_County%2C_Ontario.jpg)
Uważana za jedną z najznamienitszych współczesnych autorek krótkich form prozatorskich. Thomas Tausky w biograficznym eseju Alice Munro. Biocritical Essay napisał: „Uznawana za najlepszą kanadyjską autorkę noweli i opowiadań, Alice Munro systematycznie tworzy dzieła, w których dokładny opis relacji społecznych i głęboki rys psychologiczny łączą się z bezbłędnym instynktem używania właściwej formy ekspresji”[3]. Jej opowiadania skupiają się na relacjach międzyludzkich w codziennym życiu. Akcja większości jej prozy osadzona jest w południowo-zachodniej części prowincji Ontario i często obraca się wobec z pozoru trywialnych i codziennych faktów i obserwacji otaczającej rzeczywistości. Bohaterowie tych opowiadań (na ogół kobiety) to antyteza literackiego heroizmu.
Cynthia Ozick nazwała ją „naszym Czechowem”[4]. Książki Munro przetłumaczono na ponad 20 języków, a jej twórczość wyróżniono wieloma nagrodami literackimi, tak w Kanadzie, jak i innych krajach.
W 2009 przyznano jej prestiżową Międzynarodową Nagrodę Bookera za całokształt twórczości literackiej, a w 2013 Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury[5].
Twórczość
[edytuj | edytuj kod]- Dance of the Happy Shades (1968) – wyd. pol. Taniec szczęśliwych cieni, Wydawnictwo Literackie 2013, tłum. Agnieszka Kuc
- Lives of Girls and Women (1971) – wyd. pol. Dziewczęta i kobiety, W.A.B. 2013, tłum. Paweł Łopatka
- Something I've Been Meaning to Tell You (1974) – wyd. pol. Coś, o czym chciałabym ci powiedzieć, Wydawnictwo Świat Książki 2014, tłum. Bohdan Maliborski
- Who Do You Think You Are? (1978) – wyd. pol. Za kogo ty się uważasz?, W.A.B. 2012, tłum. Elżbieta Zychowicz
- The Moons of Jupiter (1982) – wyd. pol. Księżyce Jowisza, Wydawnictwo Literackie 2014 (zapowiedź)
- The Progress of Love (1986) – wyd. pol. Odcienie miłości, Wydawnictwo Literackie 2014 (zapowiedź)
- Friend of My Youth (1990) – wyd. pol. Przyjaciółka z młodości, Wydawnictwo Literackie 2013, tłum. Agnieszka Kuc
- Open Secrets (1994) – wyd. pol. Jawne tajemnice, W.A.B. 2014, tłum. Anna Przedpełska-Trzeciakowska
- Selected Stories (1996)
- The Love of a Good Woman (1998) – wyd. pol. Miłość dobrej kobiety, W.A.B. 2013, tłum. Agnieszka Pokojska
- Hateship, Friendship, Courtship, Loveship, Marriage (2001) – wyd. pol. Kocha, lubi, szanuje..., Dwie Siostry 2011, tłum. Jadwiga Jędryas, Tina Oziewicz
- No Love Lost (2003)
- Vintage Munro (2004)
- Runaway (2004) – wyd. pol. Uciekinierka, Dwie Siostry 2009, tłum. Alicja Skarbińska-Zielińska
- Carried Away: A Selection of Stories (2006)
- The View from Castle Rock (2006) – wyd. pol. Widok z Castle Rock, Wydawnictwo Literackie 2011, tłum. Ewa E. Nowakowska
- Too Much Happiness (2009) – wyd. pol. Zbyt wiele szczęścia, Wydawnictwo Literackie 2009, tłum. Agnieszka Kuc
- Dear Life (2012) – wyd. pol. Drogie życie, Wydawnictwo Literackie 2013, tłum. Agnieszka Kuc
Odznaczenia i nagrody
[edytuj | edytuj kod]- Governor General’s Award (1968, 1978, 1986)
- Canadian Booksellers Award za Dziewczęta i kobiety (1971)
- Nominacja do Booker Prize za The Beggar Maid (1980)
- Marian Engel Award (1986)
- Trillium Book Award (1990)
- Order of Ontario (1994)
- WH Smith Literary Award za Open Secrets (1995)
- PEN/Malamud Award (1997)
- National Book Critics Circle Award za Miłość dobrej kobiety (1998)
- Giller Prize (1998 i 2004)
- Rea Award for the Short Story (2001)
- Libris Award
- O. Henry Award (2006 i 2008)
- Man Booker International Prize (2009)
- Canada-Australia Literary Prize
- Commonwealth Writers Prize (nagroda regionalna dla Kanady i Karaibów)
- Kawaler Orderu Sztuki i Literatury (Francja, 2010)
- Literacka Nagroda Nobla (2013)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Alice Munro, Canadian author who won Nobel Prize for Literature, dies at 92
- ↑ Alice Munro, Canadian author who mastered the short story, dead at 92 [online], CBC News, 14 maja 2024 [dostęp 2024-05-14] (ang.).
- ↑ Cytat z przedmowy do pracy T.E. Tausky'ego (University of Calgary)
- ↑ New York Time Magazine
- ↑ Nobelprize.org: The Nobel Prize in Literature 2013. Nobel Media AB 2013. [dostęp 2013-10-10]. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Alice Munro: Wprowadzenie do twórczości, Mirosława Buchholtz (red.), Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2015, ISBN 978-83-8019-072-6, OCLC 907447899 .
- Coral Ann Howells , Alice Munro, Manchester: Manchester University Press, 1998, ISBN 978-0-7190-4558-5, OCLC 38936672 .
- Staines, David (red.): The Cambridge Companion to Alice Munro. Cambridge: Cambridge University Press, 2016. ISBN 978-11-0709-327-0.
- Thacker, Robert: Alice Munro: Writing Her Lives. A Biography, Toronto, [2005] 2011. ISBN 978-07-7108-514-7.
- ISNI: 0000000122812833, 000000036865170X
- VIAF: 68944521
- LCCN: n79063498
- GND: 119036525
- NDL: 00542960
- LIBRIS: 31fjm6nm5149w5b
- BnF: 12029814x
- SUDOC: 027724328
- SBN: CFIV110657
- NLA: 36069570
- NKC: jn19990005898
- DBNL: munr003
- BNE: XX1043118
- NTA: 073156612
- BIBSYS: 90051817
- CiNii: DA04074268
- Open Library: OL82236A
- PLWABN: 9810702997805606
- NUKAT: n01040316
- J9U: 987007265779405171
- PTBNP: 62949
- CANTIC: a10991797
- LNB: 000059420
- NSK: 000026663
- CONOR: 7324515
- BNC: 000093124
- ΕΒΕ: 194329
- BLBNB: 000328813
- KRNLK: KAC200507123
- LIH: LNB:CTe9;=Bb
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.