15. maí
Apr – Maí – Jún | ||||||
Su | Má | Þr | Mi | Fi | Fö | La |
1 | 2 | 3 | 4 | |||
5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | |
2024 Allir dagar |
15. maí er 135. dagur ársins (136. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 230 dagar eru eftir af árinu.
Atburðir
[breyta | breyta frumkóða]- 1092 - Filippus 1. Frakkakonungur gekk að eiga Bertrade de Montfort.
- 1213 - Jóhann landlausi Englandskonungur gerðist lénsmaður páfastóls. Í staðinn aflétti Innósentíus 3. banni sem hann hafði lagt á 1208.
- 1252 - Innósentíus 4. páfi gaf út páfabréf sem heimilaði rannsóknarréttinum að nota pyntingar.
- 1470 - Steinn Sture eldri varð ríkisstjóri Svíþjóðar þegar Karl Knútsson Bonde lést og átti engan skilgetinn erfingja.
- 1525 - Orrustan við Frankenhausen gerði út um bændauppreisn í Þýskalandi.
- 1591 - Dimítríj krónprins Rússlands, níu ára sonur Ívans grimma, fannst látinn. Opinber skýring var sú að hann hefði sjálfur skorið sig á háls í flogaveikikasti en Boris Godúnov lá undir grun um að vera valdur að dauða hans.
- 1602 - Bartolomew Gosnold uppgötvaði Þorskhöfða í Massachusetts í Nýja heiminum.
- 1609 - Svíar sigruðu her falska Dímitríj 2. í orrustunni við Kamenka.
- 1642 - Abbas 2. varð Íranskeisari.
- 1648 - Vestfalíufriðurinn: Spánn gaf eftir tilkall sitt til Niðurlanda.
- 1756 - Sjö ára stríðið hófst þegar Bretar sögðu Frökkum formlega stríð á hendur en áður höfðu Frakkar gert innrás á Minorca, sem Bretar réðu þá.
- 1762 - Sjö ára stríðið: Rússar og Prússar gerðu friðarsamning íSankti Pétursborg. Nokkrum dögum síðar sömdu Prússar og Svíar frið í Hamborg.
- 1768 - Frakkar fengu Korsíku frá Genúamönnum við friðarsamninga í Versölum.
- 1770 - Íslandi var skipt í ömt: annars vegar Suður- og Vesturamt og hins vegar Norður- og Austuramt. Síðar voru Suðuramt og Vesturamt aðskilin.
- 1796 - Her Napóleons Bónaparte náði Mílanó á sitt vald.
- 1811 - Paragvæ fékk sjálfstæði frá Spáni.
- 1897 - Sigfús Eymundsson flutti til landsins talvél eða grafófón og var sagt frá því í auglýsingu að tækið talaði og syngi ýmis lög.
- 1905 - Stofnun Las Vegas: Járnbrautarfélag seldi stóra landspildu í Nevadaeyðimörkinni til áhættufjárfesta.
- 1928 - Fyrsta teiknimyndin með Mikka og Mínu Mús, Plane Crazy, var frumsýnd.
- 1937 - Hátíð var haldin á Íslandi í tilefni af 25 ára stjórnarafmæli Kristjáns konungs tíunda.
- 1940 - Síðari heimsstyrjöld: Hollendingar gáfust upp fyrir Þjóðverjum.
- 1940 - Fyrsti McDonald's-veitingastaðurinn var opnaður í San Bernardino í Kaliforníu.
- 1941 - Alþingi samþykkti að fresta Alþingiskosningum um allt að fjögur ár vegna hernámsins. Kosningar fóru þó fram árið eftir.
- 1952 - Fiskveiðilögsaga Íslands var færð út í fjórar mílur en var áður þrjár. Auk þess var flóum og fjörðum lokað fyrir botnvörpuveiðum.
- 1958 - Sovéska geimkönnunarfarinu Spútnik 3 var skotið á loft.
- 1967 - Fyrsta íslenska sjónvarpsleikritið var frumsýnt: Jón gamli eftir Matthías Johannessen.
- 1972 - Arthur Bremer skaut ríkisstjóra Alabama, George Wallace, í borginni Laurel í Maryland.
- 1976 - Keflavíkurgangan mikla fór fram á Íslandi. Þetta var fjölmennasta Keflavíkurganga frá upphafi.
- 1987 - John Travolta kvikmyndaleikari kom til Íslands ásamt fríðu föruneyti.
- 1988 - Stríð Sovétmanna í Afganistan: Sovétmenn hófu að draga herlið sitt frá Afganistan.
- 1990 - Interhreyfingin, hliðholl Sovétríkjunum, reyndi að hrifsa völdin í Tallinn í Eistlandi en mistókst.
- 1991 - Édith Cresson var skipuð forsætisráðherra Frakklands, fyrst kvenna.
- 1992 - Heimssýningin í Genúa var opnuð.
- 1993 - Niamh Kavanagh sigraði Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva fyrir Írland með laginu „In Your Eyes“. Framlag Íslands var lagið „Þá veistu svarið“.
- 1994 - Norska flugsafnið Norsk Luftfartsmuseum var opnað á Bodø.
- 1996 - Indónesíuher bjargaði 9 gíslum úr haldi Frelsishreyfingar Papúa. Tveir gíslar fundust látnir.
- 1998 - Bandaríska teiknimyndin Töfrasverðið var frumsýnd.
- 1999 - KR-útvarpið hóf útsendingar.
- 2000 - Fjárfestingarbanki atvinnulífsins rann saman við Íslandsbanka.
- 2002 - Ný íslensk útlendingalög voru samþykkt á Alþingi og tóku gildi 1. janúar 2003.
- 2004 - Úkraína sigraði Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2004 með laginu „Wild Dances“ sem Ruslana flutti.
- 2005 - Bandaríska kvikmyndin Star Wars III: Revenge of the Sith var frumsýnd.
- 2005 - Farþegaferja á ánni Bura Gauranga í Bangladess sökk í stormi. 200 fórust.
- 2011 - Víðtæk mótmæli gegn stjórnmálakerfinu hófust á Spáni.
- 2011 - Yfirmaður Alþjóðagjaldeyrissjóðsins, Dominique Strauss-Kahn, var handtekinn í New York-borg vegna ásakana um kynferðisbrot.
- 2011 - Mótorhjólasafn Íslands á Akureyri tileinkað minningu Heiðars Þ. Jóhannssonar mótorhjólakappa, var opnað formlega.
- 2012 - François Hollande tók við embætti forseta Frakklands.
- 2013 - Bandarískir vísindamenn lýstu í fyrsta sinn klónun mennskra stofnfruma í grein í Nature.
- 2014 - Safn um hryðjuverkin 11. september 2001 var vígt í Bandaríkjunum.
- 2019 – Fóstureyðingar voru bannaðar nema í undantekningatilvikum í bandaríska fylkinu Alabama.
- 2020 – Vísindamenn lýstu því yfir að steingervingur margfætlu af ættkvíslinni Kampecaris sem fannst á eyjunni Kerrera í Suðureyjum væri elsta þekkta landdýr heims. Hún var uppi fyrir um 425 milljón árum.
- 2021 - Ísraelsher skaut eldflaug á háhýsi á Gasaströndinni þar sem voru skrifstofur fréttaveita á borð við Associated Press og Al Jazeera.
- 2022 - Hassan Sheikh Mohamud var kjörinn forseti Sómalíu í annað sinn.
Fædd
[breyta | breyta frumkóða]- 1567 - Claudio Monteverdi, ítalskt tónskáld (d. 1643).
- 1820 - Grímur Thomsen, íslenskt skáld, bókmenntafræðingur og þingmaður (d. 1896).
- 1855 - Ólafur Halldórsson, íslenskur lögfræðingur (d. 1930).
- 1856 - L. Frank Baum, bandarískur rithöfundur og leikari (d. 1919).
- 1859 - Pierre Curie, franskur eðlisfræðingur og nóbelsverðlaunahafi (d. 1906).
- 1867 - Henry Stuart Jones, breskur fornfræðingur (d. 1939).
- 1891 - Mikhaíl Búlgakov, rússneskur rithöfundur (d. 1940).
- 1901 - Luis Monti, argentínsk/ítalskur knattspyrnumaður (d. 1983).
- 1911 - Max Frisch, svissneskur rithöfundur (d. 1991).
- 1919 - Eugenia Charles, forsætisráðherra Dóminíku (d. 2005).
- 1924 - Árni Böðvarsson, málfræðingur og orðabókarritstjóri (d. 1992).
- 1931 - Jón Gunnar Árnason, íslenskur myndhöggvari (d. 1989).
- 1934 - Édith Cresson, franskur stjórnmálamaður.
- 1937 - Madeleine Albright, bandarískur stjórnmálamaður (d. 2022).
- 1944 - Ulrich Beck, þýskur félagsfræðingur (d. 2015).
- 1948 - Brian Eno, enskur tónlistarmaður.
- 1952 - Chazz Palminteri, bandariskur leikari og uppistandari.
- 1953 - Amy Holland, bandarísk söngkona.
- 1964 - Lars Løkke Rasmussen, danskur stjórnmálamaður.
- 1964 - Stefán Jónsson, íslenskur myndlistarmaður.
- 1972 - André Segatti, brasilískur leikari og fyrirsæta.
- 1974 - Brenton Birmingham, íslenskur körfuknattleiksmaður.
- 1975 - Andri Óttarsson, íslenskur lögfræðingur.
- 1978 - David Krumholtz, bandarískur leikari.
- 1978 - Lidia Kopania, pólsk söngkona.
- 1981 - Patrice Evra, franskur knattspyrnumaður.
- 1987 - Andy Murray, skoskur tennisleikari.
- 1999 - Arnór Sigurðsson, íslenskur knattspyrnumaður.
Dáin
[breyta | breyta frumkóða]- 884 - Marínus 1. páfi.
- 1043 - Hallvarður Vébjörnsson, norskur píslarvottur.
- 1470 - Karl Knútsson Bonde, konungur Svíþjóðar og Noregs.
- 1622 - Petrus Plancius, flæmskur stjarnfræðingur (f. 1552).
- 1634 - Hendrik Avercamp, hollenskur listmálari (f. 1585).
- 1698 - Marie Champmeslé, frönsk leikkona (f. 1642).
- 1786 - Eva Ekeblad, sænskur vísindamaður (f. 1724).
- 1886 - Emily Dickinson, bandarískt ljóðskáld (f. 1830).
- 1891 - Pétur Pétursson, biskup Íslands (f. 1808).
- 1924 - Paul Henri Balluet d'Estournelles de Constant, franskur stjórnmálamaður (f. 1852).
- 1980 - Jóhann Hafstein, stjórnmálamaður og stofnandi Vöku, félags lýðræðissinnaðra stúdenta (f. 1915).
- 1995 - María Markan, íslensk óperusöngkona (f. 1905).
- 2000 - Heimir Steinsson, íslenskur prestur (f. 1937).
- 2005 - Jón Laxdal, íslenskur leikari og leikstjóri (f. 1933).
- 2014 - Jean-Luc Dehaene, forsætisráðherra Belgíu (f. 1940).
Mánuðir og dagar ársins | |
---|---|
Janúar | |
Febrúar | |
Mars | |
Apríl | |
Maí | |
Júní | |
Júlí | |
Ágúst | |
September | |
Október | |
Nóvember | |
Desember | |
Tengt efni |
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.