Frederik de Klerk
Frederik de Klerk | |||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() (1993) | |||||||||||||||
1994ko maiatzaren 10a - 1996ko ekainaren 30a ← Alwyn Schlebusch (en) ![]()
1989ko abuztuaren 15a - 1994ko maiatzaren 10a ← Pieter Willem Botha - Nelson Mandela →
1984ko irailaren 17a - 1989ko abuztuaren 15a ← Gerrit Viljoen (en) ![]() ![]()
1982 - 1985 ← Chris Heunis - Stoffel Botha (en) ![]()
1979 - 1982 ← Fanie Botha (en) ![]() ![]()
1978ko urtarrila - 1978ko urria ← Johannes Petrus van der Spuy (en) ![]() ![]()
1978 - 1979 ← Piet Koornhof (en) ![]() ![]() | |||||||||||||||
Bizitza | |||||||||||||||
Jaiotza | Johannesburg, 1936ko martxoaren 18a | ||||||||||||||
Herrialdea | ![]() | ||||||||||||||
Lehen hizkuntza | afrikaansa | ||||||||||||||
Heriotza | Lurmutur Hiria, 2021eko azaroaren 11 (85 urte) | ||||||||||||||
Heriotza modua | berezko heriotza: mesotelioma | ||||||||||||||
Familia | |||||||||||||||
Aita | Johannes de Klerk | ||||||||||||||
Ama | Corrie Coetzer | ||||||||||||||
Ezkontidea(k) | Marike de Klerk (en) ![]() Elita Georgiades (en) ![]() | ||||||||||||||
Anai-arrebak | ikusi
| ||||||||||||||
Hezkuntza | |||||||||||||||
Heziketa | Potchefstroom University for Christian Higher Education (en) ![]() North-West University (en) ![]() Goodenough College (en) ![]() | ||||||||||||||
Hizkuntzak | ingelesa afrikaansa | ||||||||||||||
Jarduerak | |||||||||||||||
Jarduerak | politikaria eta abokatua | ||||||||||||||
Parte-hartzailea
| |||||||||||||||
Jasotako sariak | ikusi
| ||||||||||||||
Kidetza | Amerikako Sozietate Filosofikoa | ||||||||||||||
Sinesmenak eta ideologia | |||||||||||||||
Erlijioa | Reformed Church (en) ![]() | ||||||||||||||
Alderdi politikoa | National Party (en) ![]() National Party (en) ![]() | ||||||||||||||
fwdeklerk.org | |||||||||||||||
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | |||||||||||||||
![]() |
Frederik Willem de Klerk (Johannesburgo, 1936ko martxoaren 18a - Lurmutur Hiria, 2021eko azaroaren 11)[1] afrikaner jatorriko abokatu eta politikari hegoafrikarra izan zen, apartheid garaiko azken presidentea (1990-1994) eta sasoi horri amaiera emateko lan egin zuena. Izan ere, 1993an Bakearen Nobel Saria elkarbanatu zuen Nelson Mandelarekin batera.
Euskal Herrian bizi den gatazka konpontzeko lanetan ere inplikatu zen eta Bruselako Adierazpenaren sinatzaileen artean egon zen.
Bizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Zuzenbidea ikasi zuen eta, 1958an, Potchefstroom Unibertsitatean graduatu ondoren, abokatutzan hasi zen lanean, Vereenigingen. Parlamentuko kide aukeratu zuten, 1972an, Alderdi Nazionaletik. Garai hartan, Hegoafrikan, apartheid sistema zegoen indarrean eta, haren kariaz, gutxiengo zuria gehiengo beltzaren gainetik zegoen politika eta gizarte arloko eskubide askori zegokienez. Alderdi Nazionala apartheidaren aldekoa zen. 1989ko abuztuan, Hegoafrikako lehendakaria, P. W. Botha, gaixorik, kargua utzi behar izan zuenean, De Klerk, Alderdi Nazionaleko liderra zenez, behin-behineko lehendakari izendatu zuten. Berehala egin zen hauteskundeetarako deia eta, espero bezala, De Klerk atera zen lehendakari. Baina aldaketa sakonak etorri ziren; izan ere, Frederik De Klerkek, lehendakaritzarako kanpainan, bost urteko plan bat proposatu zuen apartheid sistema gainditu eta herritar guztien ordezkaritza bermatuko zuen konstituzio berri bat onartzeko. Hauteskundeen ondorenean, 1976tik debekaturik zeuden protesta manifestazioak legeztatu ziren eta preso politiko asko irten ziren kalera, Nelson Mandela, Afrikar Kongresu Nazionaleko buruzagi beltza, tartean zela, 1962. urteaz geroztik kartzelan baitzegoen. De Klerk-ek eta Mandelak batera lan egin zuten trantsizioko konstituzio bat sortzeko eta, halaxe, 1993ko abenduan onartu zen. Konstituzio hark, esan bezala, aldaketa handiak ekarri zituen Hegoafrikara. Hasteko, bederatzi eskualde edo probintziatan banatu zen lurraldea, probintzia bakoitzak autonomia aski handia zuela, arraza eta alderdi politiko guztientzat irekitako hauteskundeak egin ziren eta Batasun Nazionaleko gobernu bat eratzea proposatu zen, hauteskunde demokratikoak egin eta lehen bost urteetarako. Hegoafrikako apartheid sistema ezabatzeko egindako lanagatik, 1993an, Bakearen Nobel saria eman zitzaien De Klerki eta Mandelari, erdi bana.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
- ↑ Berasategi Otamendi, Gorka. (2021-11-12). «Apartheidaren azkenengo presidentea» Berria (Noiz kontsultatua: 2021-11-12).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Ingelesez) (Afrikaansez) FW De Klerk Fundazioa
Hegoafrikako agintariak | ||
---|---|---|
Monarka (1910–1961) | ||
Estatu-presidentea (1961–1994) (apartheid garaian) | ||
Presidentea (1994-) (apartheid ostean) | ||
†Karguan hila *Bitartekaria |
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.