Maria Ressa
Maria Ressa | |
---|---|
![]() (2022) | |
Bizitza | |
Jaiotzako izen-deiturak | María Angelita Delfín Aycardo |
Jaiotza | Manila, 1963ko urriaren 2a (60 urte) |
Herrialdea | ![]() ![]() |
Hezkuntza | |
Heziketa | Princetongo Unibertsitatea Toms River High School North University of the Philippines Diliman (en) ![]() St. Scholastica's College |
Hizkuntzak | ingelesa tagaloa |
Jarduerak | |
Jarduerak | kazetaria, editore-laguntzailea eta unibertsitateko irakaslea |
Parte-hartzailea
| |
Lantokia(k) | Manila |
Enplegatzailea(k) | Rappler |
Jasotako sariak | ikusi
|
Kidetza | International Consortium of Investigative Journalists |
mariaressa.com | |
![]() ![]() ![]() ![]() |
Maria Angelita Ressa (Manila, 1963ko urriaren 2a) Filipinetako kazetaria da, Rappler informazio atariaren sortzailea eta zuzendari exekutiboa. [1] Ikerketa kazetaria eta CNN korrespontsala izan da Asiako hego-ekialdean , baita ABS-CBNren zerbitzuen zuzendari ohia ere. [2] Ikerlari lanen ondorioz, on-line genero abusu kanpaina bat jasan du, baita Rodrigo Duterte Filipinetako presidentearen jomuga izan da ere.[3] [4] 2021ean Prentsa Askatasunaren Munduko Saria irabazi zuen, Unescoren eskutik [3] eta Bakearen Nobel Saria "adierazpen askatasuna zaintzeagatik". [5] Ressak politikako eta prentsako ikastaroak eman ditu Asiako hego-ekialdean Princeton Unibertsitatearentzat eta telebistako kazetaritzaren inguruan Filipinetako Diliman Unibertsitaterako. [6]
Biografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Ressa Manilan jaio zen eta haurtzaroa Quezon hirian eman zuen 10 urte bete arte, bere familiarekin Estatu Batuetara emigratu behar izan zuen arte. New Jersey- n finkatu eta Batxilergoko ikasketak burutu ondoren, Princeton Unibertsitatean ikasi zuen. Fulbright beka lortu zuen Filipinetako Unibertsitatean kazetaritza masterra egiteko. [7] [8] [2]
1986an Filipinetara itzuli ondoren, CNNko kazetari lanetan aritu zen bi hamarkadatan; lehenik, Manilako delegazioan, zuzendari bihurtu zen, eta geroago Jakartako erredaktore buru gisa. [2] [9] Bertan ikerketa kazetaritzan espezializatu zen, Asiako hego-ekialdean terrorismoaren eraginaren inguruan lan nabarmenak eginez. [7] [9] 2004 eta 2010 artean, ABS-CBN, Filipinetako telebista kate handiena den albistegietako zuzendaria izan zen. [9] [10]
Filipinetako beste kazetari batzuekin batera, 2012an Rappler webgune informatiboaren sortzaileetako bat izan zen, abian jarri zenetik herrialdeko hedabideen artean eragin handienetakoa izan duena. [11] [12] Ikerketa kazetaritzan espezializatzeaz gain, bere ataria Filipinetako lehenengoa izan da multimedia edukiak, sare sozialen elkarreragina eta datuen egiaztapena biltzen dituena . [13] [14]
2016an Rodrigo Dutertek agintea lortu zuenetik, Rapplerrek bere administrazioaren alderdirik eztabaidagarrienak salatu eta txosten ugari argitaratu ditu, batez ere narkotrafikoaren aurkako gerran gertatu diren judizioz kanpoko exekuzioak. [15] [16] [17] Horrek guztiak gatazka zuzena eragin du presidentearen eta Ressaren artean, web atariaren arduradun delako. [15] [16] [17] 2018ko urtarrilean, Filipinetako gobernuak hedabide lizentzia ezeztatzen saiatu zen atzerriko akziodunak izatea leporatuta, herrialde horretan debekatuta baitago. [13] [16] Kasu hau prentsa askatasunaren aurkako erasoa dela salatu zuten Human Rights Watch eta Amnesty International bezalako nazioarteko erakundeek. [4] [18]
2018 amaieran, Filipinetako Justizia Sailak ikerketa zabaldu zuen Ressaren aurka ustezko zerga iruzurra egiteagatik. [16] [17] Kazetariak ziurtatu du salaketa faltsua dela, prentsa independentearen aurkako jazarpen kanpaina dela eta Duterteren exekutiboa salatu du irainak eta prebarikazioagatik. [16] [17]
Kazetari gisa dituen eginkizunak garatzerakoan, lineako genero tratu txarrak, mehatxuak eta jazarpenaren kanpaina iraunkorra jasan izan du. [3] Halako batean, batez beste orduko 90 gorroto mezu baino gehiago jasotzen zituen Facebook-en . [3]
Ressa hamaika aldiz ikertu dute. [3] 2020ko ekainaren 15ean Manilako auzitegi batek ziber difamazioagatik kondenatu zuen. [3]
2020an "Facebooken Egiazko Gainbegiratze Batzordea" jarraipen-talde independientearen kide izendatu zuten. [19]
Errekonozimendu eta sariak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/Maria_%284934743466%29.jpg/220px-Maria_%284934743466%29.jpg)
- 2018an Time aldizkariak "urteko pertsona" taldean sartu zuen, "egiaren zaindari" izeneko kazetari talde baten barruan, Saudi Yamal Jashogyi eta Wa Lone bezalakoekin batera. [20][1]
- 2021ean Unesco / Guillermo Cano 2021 Prentsa Askatasunaren Munduko Saria. Epaimahaiak adierazi du "Ressaren adierazpen askatasunaren aldeko borroka etengabea mundu osoko kazetari askoren adibidea dela". [21][3]
- 2021ean, Bakearen Nobel Saria Filipinetan adierazpen askatasunaren eta giza eskubideen alde egindako borroka aitortzeko. [22] [23]
Filipinetako eta Errusiako kazetari batzuek Bakearen Nobel saria irabazteak argi erakusten du gaur egun mundua eta Filipinak nola dauden. (Maria Ressa)[24]
Argitalpenak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Seeds of Terror: An Eyewitness Account of Al- Qaeda Newest Center of Operations in Southeast Asia. (Terrorearen haziak: Asiako hego-ekialdeko Al-Qaedako Eragiketa Zentro Berrienaren lekuko). The Free Press, 2003. [25]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ a b Alberdi, Iosu. «Ressa eta Muratov kazetariek irabazi dute Bakearen Nobel saria» Berria (Noiz kontsultatua: 2021-10-09).
- ↑ a b c Maria Ressa. .
- ↑ a b c d e f g France-Presse, Agence. ‘An example to many’: journalist Maria Ressa wins Unesco press freedom prize. .
- ↑ a b Philippines must end harassment of Duterte critic Maria Ressa. .
- ↑ Maria Ressa y Dmitry Muratov ganan el Premio Nobel de la Paz 2021. .
- ↑ Maria Ressa. .
- ↑ a b Maria Ressa ’86: A Fight for Rights. .
- ↑ Maria Ressa. .
- ↑ a b c Spreading terror: From bin Laden to Facebook in Southeast Asia. .
- ↑ Changes at ABS-CBN: What Maria Ressa leaves behind. .
- ↑ Rappler's Founding Board. .
- ↑ Johnson. Why Rappler is raising Philippine press freedom fears. .
- ↑ a b Philippines orders shutdown of news site critical of Duterte. .
- ↑ Stevenson. La guerra contra las noticias falsas en Facebook desborda a los verificadores. ISSN 0362-4331..
- ↑ a b Cenizo, Néstor. Maria Ressa, periodista filipina: "Tenemos que encontrar un nuevo contrato entre el poder y los periodistas". .
- ↑ a b c d e Almoguera. Una periodista filipina crítica con Duterte lucha por evitar una condena de 10 años de cárcel. ISSN 1134-6582..
- ↑ a b c d Philippine journalist: Tax charges are fake. .
- ↑ Philippines: Drop Charges Against Rappler, Editor. .
- ↑ While Facebook works to create an oversight board, industry experts formed their own. .
- ↑ Laborde. La revista ‘Time’ nombra personas del año a Jamal Khashoggi y a otros periodistas perseguidos. ISSN 1134-6582..
- ↑ La filipina Maria Ressa gana el Premio Mundial de la Libertad de Prensa. .
- ↑ La periodista filipina Maria Ressa, galardonada con el Nobel de la Paz. .
- ↑ (Gaztelaniaz) «Dos periodistas, la filipina Maria Ressa y el ruso Dmitry Muratov, Premio Nobel de la Paz 2021» naiz: 2021-10-08 (Noiz kontsultatua: 2021-10-09).
- ↑ «Maria Ressa eta Dmitri Muratov kazetariak, 2021eko Bakearen Nobel saridunak» EITB Euskal Irrati Telebista 2021-10-08 (Noiz kontsultatua: 2021-10-09).
- ↑ Ressa, Maria. (2011). Seeds of Terror : an Eyewitness Account of Al-Qaeda's Newest Center of Operations in Southeast Asia.. Free Press ISBN 978-0-7432-6697-0. PMC 1000451952. (Noiz kontsultatua: 2021-10-09).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]BBCren 100 emakumeak 2019an | ||
---|---|---|
Precious Adams · Sharan Dhaliwal · Soo Jung Lee · Ren Xiaoyuan · Parveena Ahanger · Salwa Eid Naser · Fei-fei Li · Maria Ressa · Piera Aiello · Rana el Kaliouby · Erika Lust · Djamila Ribeiro · Jasmin Akter · María Fernanda Espinosa · Lauren Mahon · Jawahir Roble · Manal Al Dowayan · Lucinda Evans · Julie Makani · Najat Saliba · Kimia Alizadeh · Gerard Fernández · Lisa Mandemaker · Nanjira Sambuli · Alanoud Alsharekh · Bethany Firth · Jamie Margolin · Zehra Sayers · Marwa Al-Sabouni · Owl Fisher · Francia Márquez · Hayfa Sdiri · Rida Al-Tubuly · Shelly-Ann Fraser-Pryce · Gina Martin · Noor Shaker · Tabata Amaral · Zarifa Ghafari · Sarah Martins Da Silva · Bonita Sharma · Yalitza Aparicio · Jalila Haider · Raja Meziane · Vandana Shiva · Dayna Ash · Tayla Harris · Susmita Mohanty · Pragati Singh · Dina Asher-Smith · Hollie · Benedicte Mundele · Liubov Sobol · MiMi Aung · Huang Wensi · Subhalakshmi Nandi · Samah Subay · Nisha Ayub · Luchita Hurtado · Trang Nguyen · Kalista Sy · Judith Bakirya · Yumi Ishikawa · Van Thi Nguyen · Bella Thorne · Ayah Bdeir · Asmaa James · Natasha Noel · Veronique Thouvenot · Dhammananda Bhikkhuni · Aranya Johar · Alexandria Ocasio-Cortez · Greta Thunberg · Mabel Bianco · Katrina Johnston-Zimmerman · Farida Osman · Paola Villarreal · Raya Bidshahri · Gada Kadoda · Ashcharya Peiris · Ida Vitale · Katie Bouman · Amy Karle · Danit Peleg · Purity Wako · Sinéad Burke · Ahlam Khudr · Autumn Peltier · Marilyn Waring · Lisa Campo-Engelstein · Fiona Kolbinger · Swietenia Puspa Lestari · Amy Webb · Scarlett Curtis · Hiyori Kon · Megan Rapinoe · Sara Wesslin · Ella Daish · Aïssata Lam · Onjali Rauf · Gina Zurlo | ||
... | ||
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.