پارێزگای دھۆک
پارێزگای دھۆک | |
---|---|
بە عەرەبی: محافظة دهوك بە ئینگلیزی: Duhok Governorate | |
چەند وێنە و نەخشەیەکی پارێزگای دھۆک | |
![]() پارێزگای دھۆک | |
وڵات | ![]() ![]() |
ھەرێم | ھەرێمی کوردستان |
مەڵبەند | دھۆک |
ژمارەی قەزاکان | ٧ |
ژمارەی ناحیەکان | ٢٩ |
ژمارەی ئەندامانی پەرلەمان | ١٠ |
بوون بە پارێزگا | ١٩٦٩ |
دەسەڵات حکوومەتی خۆجییی | |
• جۆر | ئەنجومەنی پارێزگای دھۆک |
• پارێزگار | عەلی تەتەر |
• ژ. ئەندامانی ئەنجومەن | ٤١ |
ڕووبەر | |
• پارێزگا | ١٠٬٩٥٥٫٩١ کیلۆمەتری چوارگۆشە (٤٬٢٣٠٫١٠ میلی چوارگۆشە) |
• ئاو | ٣٠٠ کیلۆمەتری چوارگۆشە (١٠٠ میلی چوارگۆشە) ٢% |
• شاری | ٣٫٤٠٤ کیلۆمەتری چوارگۆشە (١٫٣١٤ میلی چوارگۆشە) |
بەرزایی | ٩١٠ مەتر (٢٬٩٩٠ پێ) |
بەرزترین بەرزایی | ٣٦٠٧ مەتر (١١٬٨٣٤ پێ) |
نزمترین بەرزایی | ٢٥٠ مەتر (٨٢٠ پێ) |
ژمارەی دانیشتووان (٢٠١٨) | |
• پارێزگا | ١٬٢٩٢٬٥٣٥ |
• چڕی | ٢٢٫٩ کەس لە کیلۆمەتری چوارگۆشە (٥٩ کەس لە میلی چوارگۆشە) |
سەرناوی دانیشتوو | دھۆکیی |
زمان و ئایین | |
• زمان | کوردی (بادینی و سۆرانی) و سوریانی |
• ئایین | ئیسلام(سوننە)، مەسیحی و ئێزیدی |
• ب پ م(٢٠١٧) | ٠٫٧٠٦[١] بەرز · ٢ەم بۆ ١٧ |
ناوچەی کاتی | UTC+٣:٣٠ (ناوچەی کاتی) |
• ھاوین (DST) | UTC+٤:٣٠ (ھاوین) |
تەلەفۆن | ٩٦٤+ |
وێبگە | http://duhok.gov.krd/ |
پارێزگای دھۆک (بە عەرەبی: محافظة دھوك ،[٢] بە ئینگلیزی: Duhok Governorate,[٣] بە سوریانی:ܗܘܦܪܟܝܐ ܕܢܘܗܕܪܐ)یەکێکە لە پارێزگاکانی عێراق و ھەرێمی کوردستان. ناوەندەکەی شاری دھۆکە. زاخۆ لە نزیک دەروازەی ئیبراھیم خەلیل لەگەڵ پارێزگای شرنەخ لە تورکیا دەگرێتەوە. ھاوسنوورە لەگەڵ پارێزگای حەسیچەی سووریا. پێش ساڵی ١٩٦٩ بەشێک بوو لە پارێزگای نەینەوا کە ناوی پارێزگاری مووسڵ بوو. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١٨دا ١٬٢٩٢٬٥٣٥ کەس بووە.
دیمۆگرافی
[دەستکاری]پارێزگای دھۆک زیاتر دانیشتووانی کوردن کە کەمینەیەکی عەرەب و ئاشوورییەکان و ئەرمەنییەکانی ھەیە. لە ڕووی مێژوویییەوە، دانیشتووانێکی جوو لە ناوچەکەدا ھەبوون. گرووپە ئایینییە سەرەکییەکان بریتین لە ئیسلام و ئێزیدی و مەسیحی.[٤]
دەسەڵات
[دەستکاری]- پارێزگار: عەلی تەتەر نێروەیی
- جێگری پارێزگار: مەجید سەید ساڵح
- سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگا (PCC): فەھیم عەبدوڵڵا.[٥]
- کۆی گشتی ٤١ کورسی
- ٣٣ کورسی بۆ پارتی دیموکراتی کوردستان
- ٤ کورسی بۆ یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان
- ٤ کورسی بۆ یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان.[٦]
جوگرافیا
[دەستکاری]دھۆک لە سێ لاوە بە چیا دەورە دراوە، کە چیای سپی لە باکووری خۆیەوە ھەڵکەوتووە، چیای زاوا لە باشوور و لە ڕۆژھەڵاتەوە چیای مام سێن، لە لای ڕۆژاواشەوە دەکرێتەوە بۆ دەشتی کشتوکاڵی سێمێل، لە شاری دھۆک چەندین شوێنی شوێنەواری ھەیە، لەوانە دەشکەوتی چوار ستوون کە دەکەوێتە سەر شاخێک لە ناوچەی بەنداوی دھۆک کە زیاتر لە ١٥ شوێنی شوێنەواری دیکەی تێدایە.
شاری دھۆک بە باخەکانی و میوە بەناوبانگەکانی ناوبانگی دەرکردووە، لە ماوەی دەیەکانی ڕابردوودا شارەکە لە ڕووی شارەوە وەکو باقی پارێزگاکانی تر فراوان بووە.
پارێزگای دھۆک چەندین ئێڵی کوردی تێدا نیشتەجێیە، لەوانە ئێڵی دۆسکی کە بەشێک لە زەوی و زارەکانی شاری دھۆک لە نێو زەوییە کشتوکاڵییەکانیدا دەزانن، ئێڵی مزووری و ئێڵی زێباری و ئێڵی ڕێکەوتی کە لە ئێڵە دێرینەکانن و داب و نەریت و نەریتی خۆیان دەپارێزن کە لە باوباپیرانیانەوە بە میراتیان گرتووە و بە جلوبەرگی نەریتی خۆیان جیا دەکرێنەوە، ھەروەھا ئێڵی کوگار و ئێڵی دیکەش ھەیە.
پارێزگارەکانی دھۆک
[دەستکاری]- عەگید سەدیق سەعدوولاھ (١٩٦٩–١٩٧٠)
- محەممەد ڕەسول گۆیی (١٩٧٠)
- ھاشم حەسەن (١٩٧٠–١٩٧٣)
- سعد حبیب (١٩٧٤)
- محەممەد عەلی ئەمین گۆران (١٩٧٤–١٩٧٦)
- یەحیا محەممەد ڕەشید جاف (١٩٧٦–١٩٧٩)
- نامق ڕەقیب سۆرجی (١٩٧٩–١٩٨٨)
- محەممەد پیرۆز ڕۆستەم (١٩٨٨–١٩٩١)
- عەبدولوەھاب ئەتروشی (١٩٩١)[٧]
ژمارە | ناوی شارۆچکە | شارەدێیەکان | ژمارەی دانیشتووان[٩] |
---|---|---|---|
١ | شارۆچکەی دھۆک | دھۆک، مانگێش، زاویتە | ٣٧٤٦٠٥ |
٢ | شارۆچکەی زاخۆ | زاخۆ، ڕزگاری، دەرکار، باتیفا | ٢٧٥٦٩٣ |
٣ | شارۆچکەی سێمێل | سێمێل، فایدە، باتێل | ١٨٧١٠١ |
٤ | شارۆچکەی ئاکرێ | ئاکرێ، بجیل، دینارتە، گردەسێن | ١٨٠٤٥٤ |
٥ | شارۆچکەی شێخان | شێخان، ئەتروش، قەسرۆک، زیلکان، باعەدرێ | ١٤٧٨٤٠ |
٦ | شارۆچکەی بەردەڕەش | بەردەڕەش، دارەتوو، ڕوڤیا، کەلەک | ١٤١٧٩٧ |
٧ | شارۆچکەی ئامێدی | ئامێدی، دێرەلوک، سەرسنگ، چەمانکێ، بامەرنێ، کانی ماسێ | ١١٥٦٢٤ |
نەخشەکان
[دەستکاری]-
پارێزگاکانی ھەرێم ٢٠١٢
-
پارێزگای دھۆک ٢٠١٢
بەستەرە دەرەکییەکان
[دەستکاری]- ماڵپەڕی پارێزگای دھۆک (بە کوردی کورمانجی) ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٧ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ^ "Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab". hdi.globaldatalab.org (بە ئینگلیزی). Retrieved 2018-09-13.
- ^ https://www.kirkuk.gov.iq/
- ^ http://www.rupelanu.com/hevpeymaniya-kurdistani-bi-96-namzedan-dikeve-hilbijartinan-7371h.htm
- ^ http://duhoktourism.org/service/history ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٣ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
- ^ http://i.a.cnn.net/cnn/2007/images/04/25/un.report.pdf
- ^ https://web.archive.org/web/20050420033145/http://www.zindamagazine.com/html/archives/2005/4.6.05/index_wed.php
- ^ دليل محافظة دهوك، عبدالكريم فندي و اخرون، دهوك، 1995.
- ^ "یهكه كارگێڕییهكانی ههرێمی كوردستان، دەستەی ئاماری ھەرێم - وەزارەتی پلان دانان". Archived from the original on 10ی Augustی 2010. Retrieved 6ی Novemberی 2010.
((cite web))
: Check date values in:|access-date=
و|archive-date=
(help) - ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on 14ی Marchی 2017. Retrieved 21ی Novemberی 2015.
((cite web))
: Check date values in:|access-date=
و|archive-date=
(help)
قەزاکان و شارەکان |
| |||
---|---|---|---|---|
وتاری پەیوەندیدار |
| |||
بابەتی گەشتیاری |
دابەشکارییە کارگێڕییەکانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان | |||||
---|---|---|---|---|---|
پارێزگای دھۆک | |||||
پارێزگای سلێمانی | |||||
پارێزگای ھەولێر | |||||
پارێزگای ھەڵەبجە |
مێژوو | ||
---|---|---|
جوگرافیا | ||
سیاسەت |
| |
ئابووری |
| |
کۆمەڵگا | ||
ھێماکان | ||
ھێزە بەرگرییەکان | ||
![]() |
کۆمنزی ویکیمیدیا، میدیای پەیوەندیدار بە پارێزگای دھۆک تێدایە. |
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.