Архімандрыт
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/%D0%98%D0%BE%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%93%D0%BE%D0%BB%D1%8F%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9.jpg/250px-%D0%98%D0%BE%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%93%D0%BE%D0%BB%D1%8F%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9.jpg)
Архімандры́т (грэч. αρχιμανδρίτης; ад αρχι — галоўны, старэйшы + μάνδρα — загон, аўчарнік, агароджа ў значэнні манастыр) — адзін з вышэйшых манаскіх чыноў у Праваслаўнай царкве, адпавядае мітрафорнаму (узнагароджанаму мітрай) протаіерэю і протапрэсвітару ў белым духавенстве. Урачысты ці афіцыйны зварота да архімандрыта, як і да протаіерэя — «Ваша Высокапрападобнасць».
Архімандрыт, які прыняў вялікую схіму, завецца схіархімандрытам.
Апісанне чыну
[правіць | правіць зыходнік]Чын архімандрыта з’явіўся ва Усходняй Царкве ў V стагоддзі (ёсць некаторыя сведчанні таго, што ён існаваў ужо ў IV стагоддзі) — так называліся выбраныя архірэем з ігуменаў асобы для нагляду над манастырамі епархіі. Пазней назва «архімандрыт» перайшла да начальнікаў найважнейшых мужчынскіх манастыроў, а затым і да манахаў, якія займаюць царкоўна-адміністрацыйныя пасады.
Вядома пра існаванне ў старажытнай царкве жанчын архімандрытыс (грэч. ἀρχιμανδρίτισσα или ἀρχιμανδρῖτις). Такі чын мелі некаторыя з ігуменнь жаночых манастыроў, напрыклад, прападобная Еўпраксія Тавеніская.
На Русі ўпершыню гэты тытул сустракаецца каля 1174 года. Ім называецца Палікарп — ігумен Кіева-Пячэрскага манастыра. На Украіне было некалькі архімандрытаў — Кіева-Пячэрскі, Унеўскі, Пачаеўскі і іншыя. Пазней тытул архімандрыта стаў падавацца рэктарам семінарый, кіраўнікам духоўных місій, грэка-каталіцкіх манаскіх ордэнаў (чыноў).
У 1764 годзе паводле Маніфесту аб секулярызацыі манастырскіх земляў расійскія манастыры былі размеркаваны па трох класах; главы манастыроў 1 і 2 класаў сталі называцца архімандрытамі.
Архімандрыт носіць чорную мантыю, як усе манахі, але з чырвонымі скрыжалямі, якія носяць толькі епіскапы. Разам з узвядзеннем у сан архімандрыта адбываецца ўзнагароджанне мітрай, а ў выпадку, калі архімандрыт з’яўляецца намеснікам ці настаяцелем манастыра, ён карыстаецца правам нашэння жазла-посаха ў межах свайго манастыра, у тым ліку падчас набажэнства.
У Грэка-каталіцкай царкве маецца чын протаархімандрыта.
У Армянскай Апостальскай Царквы чын архімандрыта — вардапеты падаецца асобам, якія маюць навуковую ступень дактары багаслоўя. Протаархімандрыт у ААЦ называецца цайрагуйн вардапет.
Спасылкі
[правіць | правіць зыходнік]![]() |
Архімандрыт на Вікісховішчы |
---|
- Архимандрит // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб., 1890—1907.
- М. С. Желтов. Архимандрит // Православная энциклопедия. — М.: Церковно-научный центр «Православная энциклопедия», 2001. — Т. III. — С. 577-578. — 752 с. — 40 000 экз. — ISBN 5-89572-008-0.
Святары |
| ||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Царкоўныя служкі |
|
Каталіцкая іерархія | ||
---|---|---|
Епіскапат |
| |
Прэсвітары |
| |
Дыяканы |
| |
Служкі падчас літургіі |
| |
Для вызначаных задач |
| |
Ва ўсходнекаталіцкіх цэрквах | ||
У каталіцкіх ордэнах |
| |
Скасаваныя |
|
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.