Historia rozszerzeń wspólnot europejskich i Unii Europejskiej
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/EU_2020.png/220px-EU_2020.png)
Rozszerzanie najpierw wspólnot europejskich, a od 1992 roku Unii Europejskiej, jest zjawiskiem dynamicznym, nieustannie trwającym. Do powołanej 1 stycznia 1958 roku, na podstawie traktatów rzymskich, Wspólnoty Europejskiej dołączały kolejne państwa Europy. Pierwszy etap rozszerzania miał miejsce w 1973 i objął Danię, Irlandię oraz Wielką Brytanię. Podczas drugiego rozszerzenia, w 1981, do Wspólnoty Europejskiej dołączyła Grecja, podczas trzeciego, w 1986, Hiszpania i Portugalia. Z chwilą podpisania przez dotychczasowe kraje członkowskie Traktatu o Unii Europejskiej kolejne państwa wstępowały już do Unii Europejskiej. W 1995 dołączyły Austria, Finlandia i Szwecja.
Aby dołączyć do Unii Europejskiej, państwo musi spełnić określone warunki gospodarcze i polityczne, tak zwane kryteria kopenhaskie. Jak zapisano w traktacie z Maastricht, wszystkie kraje członkowskie oraz Parlament Europejski muszą zgodzić się na każde rozszerzenie wspólnoty.
Podstawą prawną polityki rozszerzenia Unii Europejskiej jest artykuł 49 Traktatu o Unii Europejskiej, który stanowi, że każde państwo europejskie, które szanuje wartości UE, o których mowa w artykule 2 Traktatu oraz zobowiązuje się do wspierania ich, może się ubiegać o członkostwo w Unii.
W historii UE mówi się o sześciu rozszerzeniach, z których największe miało miejsce 1 maja 2004, gdy do wspólnoty dołączyło dziesięć państw: Cypr, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Malta, Polska, Słowacja, Słowenia i Węgry. Norwegowie dwukrotnie, w latach 1972 i 1994, sprzeciwili się akcesji i do tej pory do niej nie doszło.
Po kolejnym rozszerzeniu, w roku 2007, liczba członków Unii Europejskiej wzrosła do 27 – do wspólnoty dołączyły Rumunia i Bułgaria. W roku 2013 do Unii Europejskiej dołączyła Chorwacja. Trwają także negocjacje z innymi krajami. Proces rozszerzeń jest często nazywany integracją europejską, jednak terminu tego używa się również w odniesieniu do zacieśniania współpracy między państwami należącymi do UE.
O północy z 31 stycznia na 1 lutego 2020 r. Wielka Brytania, jako pierwsze państwo członkowskie, opuściła Unię Europejską.
Historia rozszerzeń
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
Rok | Dzień/Miesiąc | Wydarzenie |
---|---|---|
1950 | 9 maja | Francuski minister spraw zagranicznych Robert Schuman zaprezentował swoją propozycję zjednoczenia Europy – plan Schumana – wydarzenie to jest początkiem integracji europejskiej, który ostatecznie doprowadził do utworzenia Unii Europejskiej. |
1952 | 23 lipca | Na mocy traktatu paryskiego powołana została Europejska Wspólnota Węgla i Stali (EWWiS). Krajami założycielskimi były: Belgia, Francja, Holandia, Luksemburg, Republika Federalna Niemiec oraz Włochy. |
1958 | 1 stycznia | Na mocy traktatów rzymskich kraje EWWiS założyły Europejską Wspólnotę Gospodarczą (EWG), przekształconą później we Wspólnotę Europejską (WE), oraz Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (Euratom). |
1973 | 1 stycznia | Pierwsze rozszerzenie – Wielka Brytania, Dania i Irlandia dołączyły do WE. |
1981 | 1 stycznia | Drugie rozszerzenie – Grecja dołączyła do WE. |
1985 | 1 lutego | Samorządna od 1979 roku Grenlandia opuściła WE. |
1986 | 1 stycznia | Trzecie rozszerzenie – Hiszpania i Portugalia dołączyły do WE. |
1990 | 3 października | Zjednoczenie Niemiec – ziemie byłej NRD zostały włączone do RFN. |
1993 | 1 listopada | Formalne powstanie Unii Europejskiej |
1995 | 1 stycznia | Czwarte rozszerzenie – Austria, Finlandia oraz Szwecja dołączyły do Unii Europejskiej. W Norwegii i Szwajcarii obywatele opowiedzieli się przeciw członkostwu w Unii Europejskiej. |
2004 | 1 maja | Piąte rozszerzenie – Cypr, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Malta, Polska, Słowacja, Słowenia oraz Węgry dołączyły do Unii Europejskiej. Jest to największe rozszerzenie w jej historii. |
2007 | 1 stycznia | Piąte rozszerzenie część druga – Bułgaria i Rumunia dołączyły do Unii Europejskiej. |
2007 | 22 lutego | W wyniku podziału Gwadelupy powstały dwa osobne terytoria zależne Francji: Saint-Martin i Saint-Barthélemy, które przestały być częściami Unii Europejskiej. |
2009 | 1 grudnia | W dniu wejścia w życie traktatu lizbońskiego, Saint-Martin i Saint-Barthélemy ponownie stały się częściami Unii Europejskiej. |
2012 | 1 stycznia | Saint-Barthélemy przestało być częścią Unii Europejskiej. |
2013 | 1 lipca | Szóste rozszerzenie – Chorwacja wstąpiła do Unii Europejskiej. |
2014 | 1 stycznia | Majotta stała się regionem najbardziej oddalonym i jednocześnie weszła w skład Unii Europejskiej. |
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/15/EUenl-EU6.png/220px-EUenl-EU6.png)
Etapy rozszerzania Unii Europejskiej
[edytuj | edytuj kod]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/EUenl-EU9.png/220px-EUenl-EU9.png)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c7/EUenl-EU10.png/220px-EUenl-EU10.png)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/EUenl-EU12.png/220px-EUenl-EU12.png)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b5/EUenl-EU15.png/220px-EUenl-EU15.png)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ce/EUenl-EU25.png/220px-EUenl-EU25.png)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/EUenl-EU27.png/220px-EUenl-EU27.png)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/28/EUenl-EU28.png/220px-EUenl-EU28.png)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7d/EUenl-EU27_%282020%29.png/220px-EUenl-EU27_%282020%29.png)
Daty złożenia wniosków akcesyjnych i przystąpienia do Wspólnoty.
Kraj | Data złożenia wniosku |
Data
wstąpienia |
---|---|---|
![]() |
2009 | – |
![]() |
1989 | 1995 |
![]() |
2016 | – |
![]() |
1995 | 2007 |
![]() |
2008 | ? |
![]() |
2003 | 2013 |
![]() |
1990 | 2004 |
![]() |
1995 | 2004 |
![]() |
1961, 1967 | 1973 |
![]() |
1995 | 2004 |
![]() |
1992 | 1995 |
![]() |
1975 | 1981 |
![]() |
1977 | 1986 |
![]() |
1961, 1967 | 1973 |
![]() |
2009 | ? |
![]() |
1995 | 2004 |
![]() |
1995 | 2004 |
![]() |
2004 | – |
![]() |
1990[1]1995[2] | 2004 |
![]() |
1987 | – |
![]() |
1961, 1967 | –[4] |
![]() |
– | 1990 |
![]() |
1994 | 2004 |
![]() |
1977 | 1986 |
![]() |
1995 | 2007 |
![]() |
2009 | ? |
![]() |
1995 | 2004 |
![]() |
1996 | 2004 |
![]() |
1992 | – |
![]() |
1991 | 1995 |
![]() |
1987 | ? |
![]() |
1994 | 2004 |
![]() |
1961, 1967 | 1973 |
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- Europejska Wspólnota Węgla i Stali
- Europejska Wspólnota Gospodarcza
- Europejska Wspólnota Energii Atomowej (Euratom)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Wycofany.
- ↑ Ponownie złożony.
- ↑ Wniosek odrzucony.
- ↑ Społeczeństwo Norwegii odrzuciło propozycję rządu (53,3% przeciw w referendum) i nie weszła do Unii – podobnie stało się 20 lat później, gdy rząd norweski zaproponował wejście razem z Austrią, Szwecją i Finlandią.
- ↑ Landy byłej NRD przystąpiły do Wspólnoty po zjednoczeniu Niemiec.
- ↑ Wniosek zamrożony w związku z negatywnym wynikiem referendum w sprawie przystąpienia do EOG.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Przewodnik po Unii Europejskiej (niem. • ang. • hiszp. • fr.)
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.