Wspólnota Europejska
![]() | |
![]() Państwa założycielskie Późniejsi członkowie do Traktatu o Unii Europejskiej | |
Siedziba | |
---|---|
Komisarz | |
Utworzenie |
1958 |
Rozwiązanie |
2009 |
Wspólnota Europejska, WE, znana głównie pod nazwą Europejska Wspólnota Gospodarcza, EWG (fr. Communauté Économique Européenne, CEE; ang. European Economic Community, EEC) – organizacja ponadnarodowa państw europejskich, powołana do życia 1 stycznia 1958 na mocy traktatów rzymskich jako EWG, istniejąca do 30 listopada 2009. Była pierwszym filarem Unii Europejskiej wraz z Europejską Wspólnotą Energii Atomowej (Euratom), a do 2002 również z Europejską Wspólnotą Węgla i Stali[1]. W 1992 na podstawie traktatu z Maastricht zmieniono nazwę EWG na Wspólnota Europejska, co miało być wyrazem pragnienia państw narodowych, by rozszerzyć współpracę na obszary inne niż tylko gospodarka[2].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Zachęceni sukcesem jakim okazała się Europejska Wspólnota Węgla i Stali i zaniepokojeni zarazem fiaskiem projektu Europejskiej Wspólnoty Obronnej, przywódcy państw członkowskich EWWiS postanowili na konferencji w Mesynie w czerwcu 1955 kontynuować próby integracyjne państw Europy Zachodniej. Przez sześć miesięcy po konferencji odbyło się wiele spotkań na szczeblu rządowym i eksperckim, czego zwieńczeniem było powstanie komitetu przygotowawczego pod przewodnictwem ówczesnego ministra spraw zagranicznych Belgii Paula-Henriego Spaaka[1]. W kwietniu tego samego roku komitet przedstawił dwa projekty[3]:
- utworzenia wspólnego rynku,
- utworzenia wspólnoty energii atomowej.
25 marca 1957 w Rzymie podpisano słynne traktaty, które weszły w życie 1 stycznia 1958.
Zadania
[edytuj | edytuj kod]Gospodarka, która okazała się być mniej podatna na narodowe resentymenty niż siła militarna, stała się motorem napędowym integracji. Zasadniczo wyróżnić można dwa cele, które przyświecały twórcom wspólnot: (1) współpracę gospodarczą rozumianą jako (2) mały krok w kierunku integracji politycznej wobec fiaska planu utworzenia Europejskiej Wspólnoty Politycznej[1]. Świadczyć o tym mogą stwierdzenia zawarte w preambule traktatów rzymskich:
- „ZDECYDOWANI stworzyć podstawy coraz ściślejszego związku między narodami Europy,
- ZDECYDOWANI zapewnić postęp gospodarczy i społeczny swych krajów poprzez wspólne działanie, usuwając bariery dzielące Europę,
- ZDECYDOWANI zachować i umocnić pokój i wolność przez połączenie swych zasobów, oraz wzywając inne narody Europy, które podzielają ich ideały, do połączenia się w wysiłkach,”[4].
Historia | |
---|---|
Traktaty rzymskie | 25 marca 1957
8 kwietnia 1965 7 lutego 1992 13 grudnia 2007 |
Wraz z wejściem traktatu w życie powstał wspólny rynek, art. 2 porozumienia stanowił, że jego filarem jest swoboda przepływu: osób, usług, towarów i kapitału. Artykuł 8 zakładał zakończenie całego procesu w ciągu 12 lat, podzielonego na trzy etapy. Zniesiono również opłaty celne między państwami, oraz zastąpiono poszczególne taryfy dla państw zewnętrznych jedną wspólną (unia celna). Przyczyniło się to szczególnie w pierwszym okresie do znacznego wzrostu obrotów handlowych pomiędzy państwami członkowskimi[1].
Instytucje
[edytuj | edytuj kod]Do realizacji założeń traktatowych powołano:
Przewodniczący Komisji | |
---|---|
1958–1967
1967–1970 1970–1972 1972–1973 1973–1977 1977–1981 1981–1985 1985–1995 1995–1999 1999 1999–2004 2004–2009 | |
![]() |
- Komisję – władzę wykonawczą, niezależne kolegium przedstawicieli rządów państw członkowskich, z wyłącznym prawem inicjatywy ustawodawczej, przedstawiające Radzie Ministrów projekty aktów wspólnotowych,
- Radę Ministrów – składająca się z przedstawicieli rządów państw członkowskich (mająca de facto najwyższe kompetencje),
- Zgromadzenie – mające charakter parlamentarny i opiniodawczy, początkowo składający się z przedstawicieli parlamentów narodowych,
- Trybunał Sprawiedliwości.
Dwie ostatnie instytucje były wspólne również dla Euratomu[5]. W 1967 wraz z wejściem w życie traktatu fuzyjnego Rada i Komisja stały się wspólne dla trzech Wspólnot (EWWS, EWG i Euratom)[6]
Późniejsze zmiany
[edytuj | edytuj kod]Podpisany 7 lutego 1992 Traktat z Maastricht ustanawiający Unię Europejską zakładał, że Wspólnoty europejskie są jednym z jej filarów[7], a także zmieniał nazwę Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej na Wspólnota Europejska[2].
Reformujący instytucje unijne Traktat lizboński z 2007 wprowadził istotne zmiany. Unia Europejska nabyła osobowość prawną i zastąpiła Wspólnotę Europejską, przejmując wszystkie jej kompetencje. Wraz z wejściem traktatu w życie 1 grudnia 2009 Wspólnota przestała istnieć[8].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą, traktat EWG – tekst pierwotny. europa.eu. [dostęp 2012-12-10].
- ↑ a b Rozwój integracji europejskiej w kolejnych traktatach/Wprowadzenie. europa.eu. [dostęp 2012-12-10].
- ↑ Raport Spaaka (wersja angielska). aei.pitt.edu, 2011-02-15. [dostęp 2012-12-10].
- ↑ Traktaty rzymskie s.7. polskawue.gov.pl. [dostęp 2012-12-10].
- ↑ Traktat rzymski – KONWENCJA w sprawie niektórych instytucji wspólnych dla Wspólnot Europejskich s.201. polskawue.gov.pl. [dostęp 2012-12-10].
- ↑ Trakt fuzyjny Art. 1 s.3. polskawue.gov.pl. [dostęp 2012-12-10].
- ↑ Traktat o Unii Europejskiej Tytuł 1 Art. A. libr.sejm.gov.pl. [dostęp 2012-12-10].
- ↑ Łukasz Bartkowiak. Podmiotowość prawnomiędzynarodowa Wspólnoty Europejskiej oraz Unii Europejskiej. „Przegląd Zachodni”. 1 (2010), styczeń 2010. Poznań: Instytut Zachodni im. Zygmunta Wojciechowskiego. ISSN 0033-2437.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Łukasz Bartkowiak. Podmiotowość prawnomiędzynarodowa Wspólnoty Europejskiej oraz Unii Europejskiej. „Przegląd Zachodni”. 1 (2010), styczeń 2010. Poznań: Instytut Zachodni im. Zygmunta Wojciechowskiego. ISSN 0033-2437.
- Waszkiewicz Aleksander, Wspólnoty Europejskie 1951-1999 – zarys przemian społecznogospodarczych i instytucjonalnych w krajach Wspólnot Europejskich w latach 1951–1999, Toruń 2002, ISBN 83-7322-037-2.
- The European Communities (wersja angielska). cvce.eu. [dostęp 2012-12-10].
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Portal MSZ RP – polskawue.gov.pl. polskawue.gov.pl. [dostęp 2012-12-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-02-20)].
- Rozwój integracji europejskiej w kolejnych traktatach/Wprowadzenie. europa.eu. [dostęp 2012-12-10].,
- Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą, traktat EWG – tekst pierwotny. europa.eu. [dostęp 2012-12-10].,
- Traktaty. libr.sejm.gov.pl. [dostęp 2012-12-10].
- EUR-Lex Dostęp do aktów prawnych Unii Europejskiej. eur-lex.europa.eu. [dostęp 2012-12-10].
- Raport Spaaka (wersja angielska). aei.pitt.edu, 2011-02-15. [dostęp 2012-12-10].
- Traktaty rzymskie. polskawue.gov.pl. [dostęp 2012-12-10].
- Traktat o Unii Europejskiej Maastricht, 7.02.1992. libr.sejm.gov.pl. [dostęp 2012-12-10].
- Traktat lizboński. eur-lex.europa.eu. [dostęp 2012-12-10].
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.