Carl von Ossietzky
![]() Carl von Ossietzky w 1934 roku | |
Data i miejsce urodzenia |
3 października 1889 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
4 maja 1938 |
Zawód, zajęcie |
Carl von Ossietzky (ur. 3 października 1889 w Hamburgu, zm. 4 maja 1938 w Berlinie[1]) – niemiecki dziennikarz, pisarz i pacyfista.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Jako wydawca czasopisma „Die Weltbühne” został skazany w roku 1931 na 18 miesięcy aresztu za „ujawnienie tajemnicy wojskowej” w procesie potocznie zwanym Weltbühne-Prozess, który wzbudził międzynarodowe zainteresowanie i oburzenie. Główną przesłanką do jego oskarżenia było zwrócenie uwagi przez czasopismo na zakazane w traktacie wersalskim zbrojenia Reichswehry i ujawnienie związanych z tym procederem dokumentów. Uwolniony w wyniku amnestii dla więźniów politycznych 22 grudnia 1932 po odbyciu 227 dni kary.
Po powołaniu Adolfa Hitlera na urząd Kanclerza Rzeszy (30 stycznia 1933) i przejęciu władzy przez NSDAP, w konsekwencji wydanego po pożarze Reichstagu dekretu o stanie wyjątkowym i zawieszeniu swobód obywatelskich 28 lutego 1933 roku Carl von Ossietzky jeszcze tej samej nocy został aresztowany i osadzony w obozie koncentracyjnym. W obozach koncentracyjnych i więzieniach przebywał do 1936 roku[2].
Aresztowanie Ossietzkiego spotkało się z szerokim odzewem za granicą. W Norwegii grupa pisarzy (m.in. Nini Roll Anker, Johan Borgen, Olav Duun, Nordhal Grieg, Sigurd Hoel, Helge Krog, Sigrid Undset i Arnulf Øverland) opublikowała 14 grudnia 1935 roku w „Aftenposten” petycję protestacyjną. Postulowali również przyznanie osadzonemu Nagrody Nobla. Inicjatyw tych nie poparł Knut Hamsun, który uważał, że jeżeli Ossietzkiemu nie podobały się porządki wprowadzone w Niemczech, to miał dostatecznie dużo czasu, aby udać się na emigrację[3].
W 1936 roku otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla za rok 1935, której osobisty odbiór został uniemożliwiony przez rząd III Rzeszy.
Zmarł w szpitalu więziennym w Berlinie na gruźlicę, na którą zapadł w czasie uwięzienia[2].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Pisarze niemieckojęzyczni XX wieku. Leksykon encyklopedyczny PWN pod red, Marka Zybury. Warszawa – Wrocław: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996, s. 243.
- ↑ a b Pisarze niemieckojęzyczni XX wieku. Leksykon encyklopedyczny PWN pod red, Marka Zybury. Warszawa – Wrocław 1996, s. 244.
- ↑ Monika Žagar , Knut Hamsun. The dark side of literary brilliance, Seattle 2009, s. 195 .
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Carl von Ossietzky i kultura polityczna Republiki Weimarskiej. Uniwersytet w Oldenburgu. [dostęp 2013-11-30]. (niem.).
- Deutsches Historisches Museum: Carl von Ossietzky (biografia). [dostęp 2013-11-30]. (niem.).
- Nobelprize.org: Carl von Ossietzky – Biographical. Nobel Media AB 2013. [dostęp 2013-11-30]. (ang.).
- Pisarze niemieckojęzyczni XX wieku. Leksykon encyklopedyczny PWN pod red, Marka Zybury. Warszawa – Wrocław: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996. ISBN 83-01-11995-0.
- ISNI: 000000011770167X
- VIAF: 73870010
- LCCN: n50049658
- GND: 118590391
- NDL: 00627823
- LIBRIS: 64jln22q1vgrrk9
- BnF: 12038004c
- SUDOC: 028570855
- NLA: 36579940
- NKC: mzk2009535256
- BNE: XX1056058
- NTA: 070809488
- BIBSYS: 90198283
- CiNii: DA02613248
- Open Library: OL482596A
- PLWABN: 9810638682405606
- NUKAT: n96403075
- J9U: 987007266111205171
- LNB: 000270631
- CONOR: 216507235
- BNC: 000476374
- LIH: LNB:BWV/;=BW
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.