Jan Samek (pilot)
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Miejsce spoczynku | |
Narodowość |
polska |
Pracodawca | |
Małżeństwo |
Krystyna |
Dzieci |
Małgorzata |
Odznaczenia | |
![]() ![]() |
Jan Stanisław Samek (ur. 20 lipca 1937 w Pisarowcach, zm. 13 kwietnia 1991 w Sanoku) – polski pilot szybowcowy, modelarz, instruktor.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Jan Stanisław Samek urodził się 20 lipca 1937 w Pisarowcach[1][2]. Był synem Wawrzyńca i Heleny z domu Borek[1].
Należał do Aeroklubu Podkarpackiego w Krośnie od 1954 i został pilotem szybowcowym[3][4][5]. W lipcu 1958 w Szybowcowych Mistrzostwach Polski Juniorów w Kielcach zajął 10 miejsce na 23 startujących[6]. Przed 1959 uzyskał Odznakę Szybowcową z trzema mewkami[3]. Sterując szybowcem Mucha 100-A w kwietniu 1959 odbył ośmiogodzinny lot na trasie Krosno-Kraków-Sanok o długości 300 km[3]. Tym samym zdobył diament do Złotej Odznaki Szybowcowej[3]. Był w gronie członków AP odnoszących sukcesy, w tym ustanawiających rekordy świata[7]. W maju 1960 dokonał przelotu szybowcem na trójkącie o długości 245 km na trasie Krosno-Mielec-Nowy Sącz-Krosno, gromadząc liczbę punktów uprawniających do startu w zawodach o memoriał Ryszarda Bitnera[8]. W aeroklubie był zarówno zawodnikiem jak i również instruktorem[9]. Karierę pilota lotniczego i szybowcowego przerwał wypadek podczas lotu treningowego[9]. Był także skoczkiem spadochronowym[4].
Zajął się modelarstwem kosmicznym i modelarstwem rakietowym jako zawodnik i szkoleniowiec-instruktor[10][2][11][9]. Był organizatorem i wieloletnim działaczem „Klubu Modelarstwa Lotniczego i Kosmicznego” w Osiedlowym Domu Kultury „Puchatek” Sanockiej Spółdzielni Mieszkaniowej przy ulicy Romualda Traugutta 9 w Sanoku, prowadząc tam zajęcia modelarni lotniczej[12][13]. W Sanockim Domu Kultury w Sanoku, działającym w budynku przy ul. Adama Mickiewicza w Sanoku, na przełomie lat 70./80. prowadził koło modelarstwa lotniczego[14]. Jako zawodnik reprezentował sanocki Klub Modelarstwa Lotniczego i Kosmicznego „Meteor”, działający przy ODK SSM[2][11]. Podczas mistrzostw Polski w dniach 3-5 października 1980 w Słupsku zdobył srebrny medal w kategorii seniorów w klasie rakiet S4A[15][16]. W zawodach Mistrzostw Polski Modeli Rakietowych w dniach 11-13 września 1981 w Toruniu zajął szóste miejsce w klasie rakiet redukcyjnych kategorii seniorów Mistrzostw Polski Modeli Rakietowych w Toruniu[17]. W trakcie mistrzostw Polski w dniach 4-7 września 1986 w Lisich Kątach zdobył brązowy medal i tytuł II wicemistrza w kategorii seniorów w klasie rakiet redukcyjnych S-7[18][2][16]. W rozgrywanych w dniach 20-24 kwietnia 1987 w Dmitro-Stanko (Bułgaria) międzynarodowych mistrzostwach państw socjalistycznych w modelarstwie kosmicznym zdobył brązowy medal w klasie S-7 rakiet redukcyjnych[11][16]. Wraz z partnerami klubowymi Zygmuntem Janowskim i Bartoszem Zmarzem został powołany na obóz kadry Polski w dniach 10-15 maja 1987 w Lesznie[11]. Został powołany do kadry narodowej i reprezentował Polskę na zawodach mistrzostw świata[2].
Jego wychowankowie odnosili sukcesy w szczególności w kategoriach modeli kosmicznych[5], do 1987 zdobywając dziewięć tytułów mistrzowskich[4], a łącznie jego podopieczni zdobyli 16 tytułów mistrzowskich i wicemistrzowskich[19]. Wśród nich była jego córka Małgorzata, która także zajęła się modelarstwem kosmicznym, reprezentowała klub Meteor, przed 13 rokiem życia zdobyła wicemistrzostwo Polski juniorów, łącznie zdobyła cztery medale mistrzostw Polski[20][21][22][23][24][25][26][27][28][29][16].
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6f/Tomb_of_Jan_and_Krystyna_Samek_at_Central_Cemetery_in_Sanok_%282021%29a.jpg/240px-Tomb_of_Jan_and_Krystyna_Samek_at_Central_Cemetery_in_Sanok_%282021%29a.jpg)
Zawodowo był zatrudniony w Sanockich Zakładach Przemysłu Gumowego „Stomil” Sanok[12]. Działał na polu społecznym oraz partyjnym w PZPR[12]. 6 listopada 1977 został wybrany członkiem egzekutywy Komitetu Zakładowego PZPR w SZPG „Stomil” w Sanoku[30]. Był działaczem klubu sportowego Sanoczanka Sanok[31]. W 1982 był wiceprezesem sekcji podnoszenia ciężarów tego klubu[32]. Zajął 19. miejsce w Plebiscycie na Najpopularniejszego Sportowca Sanoka 1986 roku organizowanym przez czasopismo „Gazeta Sanocka – Autosan”[33]. Był inicjatorem niedokonanej ostatecznie reaktywacji przedwojennego Klubu Balonowego przy SZPG „Stomil”[34].
Zmarł nagle 13 kwietnia 1991 w Sanoku[1][9]. Został pochowany na cmentarzu przy ul. Rymanowskiej w Sanoku 17 kwietnia 1991[1]. Był żonaty z Krystyną z domu Górka[1] (1947-2020)[19][35][36].
Od 1992 jest rozgrywany w Krośnie Memoriał Jana Samka w kategoriach Open oraz w kategorii Małych Form[5][37].
Odznaczenia i wyróżnienia
[edytuj | edytuj kod]- Złoty Krzyż Zasługi (1983)[38][19].
- Srebrna odznaka „Za zasługi dla przemysłu chemicznego” (1983)[39].
- Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1984)[40][19].
- Odznaka Aeroklubu Polskiego z dwoma diamentami[19].
- Odznaka Zasłużony Działacz Lotnictwa Sportowego[19].
- Złota odznaka Centralnego Związku Spółdzielczości Budownictwa Mieszkaniowego[19].
- Dyplom uznania za wybitne osiągnięcia i zaangażowanie w pracy ideowo-wychowawczej (1983)[41].
- Nagroda wojewody krośnieńskiego (1989)[42].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e Księga Zmarłych 1975–1995 Sanok. Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 158 (poz. 52).
- ↑ a b c d e Józef Ząbkiewicz. Oni kandydują. Jan Samek. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 1, s. 7, 1-10 stycznia 1987.
- ↑ a b c d Diamentowy przelot. „Nowiny”. Nr 102, s. 4, 28 kwietnia 1959.
- ↑ a b c Andrzej Piątek. Niespokojnie. „Nowiny”. Nr 63, s. 4, 15-16 marca 1986.
- ↑ a b c Michał Słyś: Memoriał Jana Samka – wszystkie swobodne. freeflight-krosno.vxm.pl, 2016-07-17. [dostęp 2017-01-15].
- ↑ 70 lat Aeroklubu Podkarpackiego 1945-2015. 100 lat lotnictwa na Podkarpaciu 1915-2015. Praca zbiorowa pod redakcją Witolda Ostrowskiego. 2017, s. 171,172.
- ↑ Aeroklub Podkarpacki. Historia. aeroklub-podkarpacki.pl. [dostęp 2017-01-15].
- ↑ Sukces pilota Samka. „Nowiny”. Nr 117, s. 4, 18 maja 1960.
- ↑ a b c d Spółdzielnia 2014 ↓, s. 316.
- ↑ Mistrzostwa Polski Juniorów w Modelarstwie Rakietowym 1983. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 28, s. 1, 10-20 października 1983.
- ↑ a b c d Józef Ząbkiewicz. Brązowy medal J. Samka. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 15, s. 7, 20-31 maja 1987.
- ↑ a b c Pójdą w 1-majowym pochodzie. Z szacunek dla pracy i wspólnego dorobku. „Nowiny”. Nr 100, s. 2, 29 kwietnia 1986.
- ↑ Józef Ząbkiewicz. II konkurs plastykowych i kartonowych modeli. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 5, s. 5, 1-10 lutego 1989.
- ↑ Franciszek Oberc: Sanok. Instytucje kultury. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 1999, s. 61. ISBN 83-909787-3-3.
- ↑ Znakomita postawa sanockich modelarzy. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 30, s. 6, 20-30 października 1980.
- ↑ a b c d Spółdzielnia 2014 ↓, s. 319.
- ↑ Adam Silarski wicemistrzem Polski w modelarstwie rakietowym. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 28, s. 6, 10-20 października 1981.
- ↑ Stanisław Janczura. Dwa modele modelarzy. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 29, s. 6, 10-20 października 1986.
- ↑ a b c d e f g Spółdzielnia 2014 ↓, s. 320.
- ↑ Józef Ząbkiewicz. Oni kandydują. Małgorzata Samek. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 1, s. 7, 1-10 stycznia 1987.
- ↑ Jan Samek. Święto latawca. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 30, s. 6, 20-31 października 1985.
- ↑ Jan Samek. Wicemistrzowski tytuł Małgorzaty Samek. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 20, s. 6, 10-20 lipca 1986.
- ↑ Jan Samek. Latawce nad Sanokiem i Krosnem. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 32, s. 6, 10-20 listopada 1986.
- ↑ Izabela Wilk. ODK „stuknęło” 10 lat. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 35, s. 6, 10-20 grudnia 1986.
- ↑ Józef Ząbkiewicz. Modelarze z Sanoka w finale MP juniorów. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 19, s. 7, 1-10 lipca 1987.
- ↑ Józef Ząbkiewicz. Latawce nad Sanokiem i Krosnem. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 34, s. 6, 1-10 grudnia 1987.
- ↑ Józef Ząbkiewicz. Z różnych dyscyplin. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 20, s. 7, 10-20 lipca 1988.
- ↑ Józef Ząbkiewicz. Święto latawca. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 32, s. 6, 10-20 listopada 1988.
- ↑ Józef Ząbkiewicz. Z różnych dyscyplin. Czwórka modelarzy w finałach MP. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 18, s. 7, 20-30 czerwca 1989.
- ↑ Obradowała Zakładowa Konferencja Sprawozdawczo-Wyborcza PZPR w „Stomilu”. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 21, s. 3, 15-30 listopada 1977.
- ↑ Józef Ząbkiewicz. Gratulacje po awansie do II ligi. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 20, s. 2, 1-10 lipca 1986.
- ↑ Marian Struś. Trzecia strona medalu. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 7, s. 8, 20-31 lipca 1982.
- ↑ Józef Ząbkiewicz. Od Krysiaka do Wojewódki. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 10, s. 5, 1-10 kwietnia 1987.
- ↑ Tradycje sportowe Sanoka do 1945 roku. isanok.pl, 2011- 01-26. [dostęp 2017-01-15].
- ↑ Zmarli - rok 2020 (dane USC Sanok). korsosanockie.pl, 2020-10-27. [dostęp 2021-04-26].
- ↑ Niedziela Chrystusa Króla – 22.11.2020 r.. fara.sanok.pl, 2020-11-21. [dostęp 2021-04-26].
- ↑ Młodzi Modelarze. Lotnicy na start w Krośnie. modelarze-krosno.xq.pl, 2014-07-20. [dostęp 2017-01-15].
- ↑ Odznaczeni z okazji majowego święta. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 13, s. 4-5, 10-20 maja 1983.
- ↑ Święto sanockich chemików. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 17, s. 2, 20-30 czerwca 1983.
- ↑ Marian Struś. Spółdzielnia Mieszkaniowa ma 25 lat. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 34, s. 2, 1-10 grudnia 1984.
- ↑ Przyznany przez Miejski Ośrodek Pracy Ideowo-Wychowawczej, stanowiącego filię Wojewódzkiego Uniwersytetu Marksizmu-Leninizmu. Bogumiła Koszela. Mistrzostwa Polski Juniorów w Modelarstwie Rakietowym 1983. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 28, s. 3, 10-20 października 1983.
- ↑ Szczególny charakter uroczystości z okazji Święta Odrodzenia Polski. W regionie. Krosno. „Nowiny”. Nr 170, s. 2, 24 lipca 1989.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Mieczysław Kozimor: Spółdzielnia Mieszkaniowa w Sanoku w latach 1959-1991. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2014, s. 1-351. ISBN 978-83-60380-33-8.
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.