จักรพรรดินีหม่า
เซี่ยวฉือเกาหวงโฮ่ว | |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
พระพันปีหลวง | |||||||||
![]() | |||||||||
จักรพรรดินีจีนราชวงศ์หมิง | |||||||||
ดำรงพระยศ | ค.ศ. 1368 - ค.ศ. 1382 | ||||||||
ถัดไป | จักรพรรดินีเซี่ยวหมินร่าง | ||||||||
พระราชสมภพ | 18 เดือน 7 ค.ศ.1332 | ||||||||
สวรรคต | 23 เดือน 9 ค.ศ.1382 รัชศกหงอู่ปีที่ 15 (51 พรรษา) นครอิ้งเทียน มหาจักรวรรดิหมิง | ||||||||
ฝังพระศพ | สุสานหลวงหมิงเซี่ยว | ||||||||
คู่อภิเษก | ไท่จู่เกาหวงตี้จูหยวนจาง | ||||||||
พระราชบุตร |
| ||||||||
| |||||||||
ราชวงศ์ | ราชวงศ์หมิงโดยการอภิเษกสมรส | ||||||||
พระบิดา | สวีอ๋องหม่ากง (徐王马公) | ||||||||
พระมารดา | สวีหวางเฟยเจิ้งเอ่า (徐王妃郑媪) |
จักรพรรดินีเซี่ยวฉือเกา (จีน: 孝慈高皇后; พินอิน: Xiàocí gāo huánghòu) หรือ หม่าหวงโฮ่ว (จีนตัวย่อ: 马皇后; จีนตัวเต็ม: 馬皇后; พินอิน: Mǎ huánghòu; ค.ศ. 1332 - ค.ศ. 1382) เป็นจักรพรรดินีพระองค์เดียวในจักรพรรดิหมิงไท่จู่แห่งราชวงศ์หมิง
พระองค์เป็นพระราชชนนีของหวงไท่จื่อจูเปียวและจักรพรรดิหมิงเฉิงจู่ เป็นพระอัยยิกาฝ่ายพระราชชนกในจักรพรรดิหมิงฮุ่ยจง และจักรพรรดิหมิงเหรินจง
พระราชประวัติ
[แก้]พระชนม์ชีพ
[แก้]จักรพรรดินีเซี่ยวฉือเกา ไม่มีบันทึกถึงพระนามเดิม[1] พระองค์เสด็จพระราชสมภพเมื่อ ค.ศ.1332 ในตระกูลหม่า เป็นพระราชธิดาในสวีอ๋องกับสวีหวางเฟย ก่อนที่พระราชชนก และพระราชชนนีจะเสด็จสวรรคต ทรงนำจักรพรรดินีเซี่ยวฉือเกาให้อยู่ในการอุปการะ เป็นพระราชธิดาบุญธรรมของฉูหยางอ๋องกัวจื่อซิ่ง ต่อมาเมื่อทรงเจริญพระชนมพรรษาขึ้น ได้อภิเษกสมรสกับจักรพรรดิหมิงไท่จู่[2]
รัชศกหงอู่ปีที่ 1 (ค.ศ. 1368) จักรพรรดิหมิงไท่จู่เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติขึ้นเป็นจักรพรรดิ ประกาศสถาปนาจักรวรรดิต้าหมิง ตั้งอิ้งเทียนฝู่ขึ้นเป็นนครหลวง สถาปนาพระอัครมเหสีหม่าขึ้นเป็น "จักรพรรดินี" และสถาปนาจู เปียว ในฐานะพระราชโอรสพระองค์ใหญ่ขึ้นเป็น "หวงไท่จื่อ" [3]
รัชศกหงอู่ปีที่ 2 (ค.ศ. 1369) จักรพรรดิหมิงไท่จู่ให้สถาปนาพระราชบุพการีในจักรพรรดินีเซี่ยวฉือเกา สถาปนาหม่ากงขึ้นเป็น "สวีอ๋อง" และสถาปนาเจิ้งเอ่า ขึ้นเป็น "สวีหวางเฟย"
พระราชจริยวัตร
[แก้]ตามบันทึกทางประวัติศาสตร์ พระองค์ทรงมีพระอุปนิสัยที่ดีงาม เฉลียวฉลาด มีสติปัญญาเลิศ ไม่ทรงโปรดความฟุ่มเฟือยสุรุ่ยสุร่าย ทรงใช้สอยเครื่องอุปโภคบริโภคอย่างประหยัด แม้พระภูษาจะชำรุดแต่พระองค์ก็ไม่โปรดให้ตัดเย็บขึ้นใหม่ แต่โปรดให้นำไปซ่อมแซมแทน แล้วนำพระภูษามาฉลองซ้ำแล้วซ้ำอีก ทรงใช้จ่ายพระราชทรัพย์อย่างประหยัด ทรงโปรดการสอนวิชาความรู้ให้ราษฎร อีกทั้งก่อนและหลังจักรพรรดิหมิงไท่จู่เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติขึ้นเป็นจักรพรรดิ พระองค์ได้ให้ความช่วยเหลือแบ่งเบาพระราชภารกิจที่มากมายของจักรพรรดิหมิงไท่จู่
แม้ว่าจักรพรรดินีหม่าจะเป็นถึงพระอัครมเหสี แต่พระองค์ก็ยังคงดูแลมื้อพระกระยาหารของจักรพรรดิหมิงไท่จู่ด้วยพระองค์เองอยู่ทุกวัน พระองค์ยังดูแลมื้อพระกระยาหาร และพระภูษาของเหล่าพระราชโอรสธิดา และพระราชนัดดาด้วยพระองค์เอง โดยทรงใส่ใจในทุกรายละเอียด มีพระอุปนิสัยที่อ่อนโยนต่อนางกำนัลข้าหลวงในพระราชวัง และเหล่าขุนนางเสนาบดี เมื่อเหล่าสตรีในวังหลังมีปัญหา จักรพรรดินีหม่าทรงไกล่เกลี่ยด้วยความเมตตา[4]
เสด็จสวรรคต
[แก้]ในเดือนสิงหาคม รัชศกหงอู่ปีที่ 15 จักรพรรดินีเซี่ยวฉือเกาทรงพระประชวร เสด็จสวรรคต (ค.ศ. 1382) สิริพระชนมพรรษา 51 พรรษา จักรพรรดิหมิงไท่จู่ทรงพระโทมนัสยิ่ง ทรงไม่สถาปนาพระมเหสีองค์ใดขึ้นเป็นจักรพรรดินีอีกตลอดรัชกาล ในเดือนกันยายนของปีเดียวกัน หีบพระบรมศพได้ประดิษฐานไว้ในสุสานหลวงหมิงเซี่ยว และจักรพรรดิหมิงไท่จู่ให้เฉลิมพระสมัญญานามจักรพรรดินีหม่าขึ้นว่า "เซี่ยวฉือหวงโฮ่ว (孝慈皇后)"[5][6]
ในเดือนมิถุนายน รัชศกหย่งเล่อปีที่ 1 (ค.ศ. 1403) จักรพรรดิหมิงเฉิงจู่ทรงเฉลิมพระสมัญญานามขึ้นว่า "เซี่ยวฉือจาวเซี่ยนจื้อเหรินเหวินเต๋อเฉิงเทียนซุ่นเชิ่งเกาหวงโฮ่ว (孝慈昭宪至仁文德承天顺圣高皇后)"
ในรัชศกเจียจิ้งปีที่ 17 (ค.ศ. 1538) จักรพรรดิหมิงซื่อจงทรงเฉลิมพระสมัญญานามขึ้นว่า "เซี่ยวฉือเจินฮว่าเจ๋อซุ่นเหรินฮุยเฉิงเทียนอวี้เชิ่งจื้อเต๋อเกาหวงโฮ่ว (孝慈贞化哲顺仁徽成天育圣至德高皇后)"
พระสาทิสลักษณ์
[แก้]พระเกียรติยศ
[แก้]พระราชอิสริยยศ
[แก้]พระองค์ทรงได้รับการสถาปนาและเฉลิมพระนามาภิไธย ดังนี้
- รัชศกเหรินเซินปีที่ 3 (ค.ศ.1332) :
- นางหม่า (馬氏)
- รัชศกหงอู่ปีที่ 1 (ค.ศ. 1368) :
- หวงโฮ่ว (皇后)
- รัชศกหงอู่ปีที่ 15 (ค.ศ. 1382) :
- เซี่ยวฉือหวงโฮ่ว (孝慈皇后)
- รัชศกหย่งเล่อปีที่ 1 (ค.ศ. 1403) :
- เซี่ยวฉือจาวเซี่ยนจื้อเหรินเหวินเต๋อเฉิงเทียนซุ่นเชิ่งเกาหวงโฮ่ว
(孝慈昭宪至仁文德承天顺圣高皇后)
- เซี่ยวฉือจาวเซี่ยนจื้อเหรินเหวินเต๋อเฉิงเทียนซุ่นเชิ่งเกาหวงโฮ่ว
- รัชศกเจียจิ้งปีที่ 17 (ค.ศ. 1538) :
- เซี่ยวฉือเจินฮว่าเจ๋อซุ่นเหรินฮุยเฉิงเทียนอวี้เชิ่งจื้อเต๋อเกาหวงโฮ่ว
(孝慈贞化哲顺仁徽成天育圣至德高皇后)
- เซี่ยวฉือเจินฮว่าเจ๋อซุ่นเหรินฮุยเฉิงเทียนอวี้เชิ่งจื้อเต๋อเกาหวงโฮ่ว
พระราชสันตติวงศ์
[แก้]ลำดับ | พระรูป | พระนาม | ประสูติ | สิ้นพระชนม์ | หมายเหตุ |
---|---|---|---|---|---|
1 | ![]() |
หมิงซิงจงจูเปียว | ค.ศ. 1355 | ค.ศ. 1392 | หวงไท่จื่อพระองค์แรกในราชวงศ์หมิง |
2 | ฉินหมินอ๋องจูชฺวัง | ค.ศ. 1356 | ค.ศ. 1395 | อ๋องสายพระมาลาเหล็ก พระราชโอรสลำดับที่ 2 ในจักรพรรดิหมิงไท่จู่ ได้รับการกล่าวว่ามีอำนาจทางทหารมากที่สุดในบรรดาอ๋องทั้งหมด | |
3 | ![]() |
จิ้งกงอ๋องจูกัง | ค.ศ. 1358 | ค.ศ. 1398 | อ๋องสายพระมาลาเหล็ก |
4 | ![]() |
เฉิงจู่เหวินหวงตี้จูตี้ (โต้แย้ง) | ค.ศ. 1360 | ค.ศ. 1424 | จักรพรรดิรัชกาลที่ 3 แห่งราชวงศ์หมิง |
5 | โจวติ้งอ๋องจูซู่ | ค.ศ. 1361 | ค.ศ. 1425 | อ๋องสายพระมาลาเหล็ก | |
6 | เจ้าหญิงหนิงกั๋ว | ค.ศ. 1364 | ค.ศ. 1434 | ในรัชศกหย่งเล่อปีที่ 22 ได้รับการสถาปนาเป็น "ต้าฉางกงจู่ (大长公主)" | |
6 | เจ้าหญิงอันชิ่ง | ไม่ทราบ | ไม่ทราบ | พระราชธิดาลำดับที่ 4 ในจักรพรรดิหมิงไท่จู่ |
การประเมินทางประวัติศาสตร์
[แก้]จักรพรรดินีเซี่ยวฉือเกา ทรงได้รับการยกย่องจากนักประวัติศาสตร์ ให้เป็นหนึ่งในจักรพรรดินีของจีน ผู้ทรงมากล้นด้วยคุณธรรม และพระเมตตา เป็นแบบอย่างแก่ชนรุ่นหลัง
แหล่งเรียนรู้เพิ่มเติม
[แก้]ข้อมูลอ้างอิง
[แก้]- ↑ 惠焕章 (2004). 明太祖朱元璋百谜. 陕西旅游出版社. ISBN 7-5418-2028-8.
- ↑ 《明史》(卷113):“太祖孝慈高皇后马氏,宿州人。父马公,母郑媪,早卒。马公素善郭子兴,遂以-{后}-托子兴。马公卒,子兴育之如己女。子兴奇太祖,以-{后}-归焉。”
- ↑ 《明史·卷一百十三·列传第一》:洪武元年正月,太祖即帝位,册为皇后。
- ↑ 《明史》(卷113):“帝前殿决事,或震怒,-{后}-伺帝还宫,辄随事微谏。虽帝性严,然为缓刑戮者数矣。参军郭景祥守和州,人言其子持槊欲杀父,帝将诛之。-{后}-曰:“景祥-{只}-一子,人言或不实,杀之恐绝其-{後}-。”帝廉之,果枉。李文忠守严州,杨宪诬其不法,帝欲召还。-{后}-曰:“严,敌境也,轻易将不宜。且文忠素贤,宪言讵可信?”帝遂已。文忠-{後}-卒有功。学士宋濂坐孙慎罪,逮至,论死,-{后}-谏曰:“民家为子弟延师,尚以礼全终始,况天子乎?且濂家居,必不知情。”帝不听。会-{后}-侍帝食,不御酒肉。帝问故。对曰:“妾为宋先生作福事也。”帝恻然,投箸起。明日赦濂,安置茂州。吴兴富民沈秀者,助筑都城三之一,又请犒军。帝怒曰:“匹夫犒天子军,乱民也,宜诛。”-{后}-谏曰:“妾闻法者,诛不法也,非以诛不祥。民富敌国,民自不祥。不祥之民,天将灾之,陛下何诛焉!”乃释秀,戍云南。帝尝令重囚筑城。-{后}-曰:“赎罪罚役,国家至恩。但疲囚加役,恐仍不免死亡。”帝乃悉赦之。帝尝怒责宫人,-{后}-亦佯怒,令执付宫正司议罪。帝曰:“何为?”-{后}-曰:“帝王不以喜怒加刑赏。当陛下怒时,恐有畸重。付宫正,则酌其平矣。即陛下论人罪亦诏有司耳。””
- ↑ 《明史》卷一百十三 列传第一:帝欲访后族人官之,后谢曰:“爵禄私外家,非法。”力辞而止。然言及父母早卒,辄悲哀流涕。帝封马公徐王,郑媪为王夫人,修墓置庙焉。 洪武十五年八月寝疾。群臣请祷祀,求良医。后谓帝曰:“死生,命也,祷祀何益!且医何能活人!使服药不效,得毋以妾故而罪诸医乎?”疾亟,帝问所欲言。曰:“愿陛下求贤纳谏,慎终如始,子孙皆贤,臣民得所而已。”是月丙戌崩,年五十一。帝恸哭,遂不复立后。
- ↑ 《明史·卷一百十三·列传第一》:是月丙戌崩,年五十一。帝恸哭,遂不复立后。是年九月庚午葬孝陵,谥曰孝慈皇后。
ก่อนหน้า | จักรพรรดินีหม่า | ถัดไป | ||
---|---|---|---|---|
สมเด็จพระจักรพรรดินีฉี (ราชวงศ์หยวน) |
![]() |
จักรพรรดินีแห่งจีน (ราชวงศ์หมิง) |
![]() |
จักรพรรดินีเซี่ยวหมินร่าง |
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.