Henryk Bąk (polityk)
Data i miejsce urodzenia |
19 listopada 1930 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
29 sierpnia 1998 |
Wicemarszałek Sejmu I kadencji | |
Okres |
od 25 listopada 1991 |
Przynależność polityczna | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() |
Henryk Bąk (ur. 19 listopada 1930 w Lisowie, zm. 29 sierpnia 1998 tamże) – polski polityk, działacz ruchu ludowego, uczestnik opozycji antykomunistycznej w okresie PRL, poseł i wicemarszałek Sejmu I kadencji.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się 19 listopada 1930 w Lisowie jako syn Józefa i Wiktorii z domu Mach. Edukację szkolną rozpoczął w 1937 w szkole podstawowej w Rykałach. Następnie kontynuował naukę w Gimnazjum Ogólnokształcącym w Goszczynie. W 1947 zdał tzw. małą maturę, po czym od września rozpoczął naukę w Liceum Ogólnokształcącym w Grójcu[1]. Ukończył studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego (w 1958) i na Wydziale Elektrycznym Politechniki Warszawskiej (w 1977).
Był członkiem Związku Młodzieży Wiejskiej RP „Wici”. W 1947 uczestniczył w kampanii wyborczej Polskiego Stronnictwa Ludowego Stanisława Mikołajczyka. Wiosną 1948 założył konspiracyjną organizację niepodległościową OK PSL (Obrona Konspiracyjna Polskiego Stronnictwa Ludowego), później w 1950 przekształconą w Polską Szturmówkę Chłopską, która w szczytowej fazie rozwoju liczyła 500 członków. Jego zastępcą był Stefan Pietrusiński[2]. 1 maja 1952 został aresztowany przez funkcjonariuszy UB. W 1953 skazano go na czterokrotną karę śmierci, zamienioną następnie na karę dożywotniego pozbawienia wolności. Warunkowe zwolnienie uzyskał w 1957[3].
Pracował w spółdzielczości ogrodniczej i przedsiębiorstwach instalacji elektrycznych jako elektromonter. Od 1976 wydawał pisma w drugim obiegu („Postęp”. „Rolnika Niezależnego”), w 1978 organizował Niezależne Związki Zawodowe Rolników. W Sierpniu 1980 uczestniczył w strajku w Stoczni Gdańskiej. Przystąpił do „Solidarności”. W stanie wojennym został internowany na okres od 13 grudnia 1981 do 3 grudnia 1982. Po zwolnieniu kontynuował działalność podziemną.
W 1989 został wiceprezesem PSL (wilanowskiego). W 1990 był członkiem Komitetu Obywatelskiego, w tym samym roku utworzył ugrupowanie pod nazwą PSL Mikołajczykowskie. Od 1991 do 1993 sprawował mandat posła I kadencji z ramienia „Porozumienia Ludowego”, wybranego w okręgu radomskim, pełnił w Sejmie funkcję wicemarszałka. Zasiadał we władzach PSL-PL, liderując jednocześnie ugrupowaniu PSL Mikołajczykowskie.
Pochowany w Przybyszewie[4].
Jego bratanek Dariusz Bąk również został posłem na Sejm[5].
Odznaczenia i upamiętnienie
[edytuj | edytuj kod]Postanowieniem prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z 11 listopada 2006, za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za działalność na rzecz przemian demokratycznych w kraju, za upowszechnianie wiedzy o dziejach Narodu Polskiego, został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski[6]. W 2020 odznaczony pośmiertnie Krzyżem Wolności i Solidarności[7].
W 2008 w kościele św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny na warszawskim Kole odsłonięto tablicę poświęconą jego pamięci[8].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Łeszczyński 2020 ↓, s. 4.
- ↑ Uhonorowanie depozytariuszy tradycji i etosu. prezydent.pl, 14 grudnia 2008. [dostęp 2012-05-12].
- ↑ Grzegorz Łeszczyński. Polska Szturmówka chłopska. „Kombatant. Miesięcznik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych”. Nr 10, s. 31–37, 2010.
- ↑ Wystawa „Chłopi 78” w bibliotece w Białobrzegach. echodnia.eu, 27 września 2013. [dostęp 2021-03-11].
- ↑ Upamiętniono Wyklętych z chłopskiej organizacji niepodległościowej. tvp.info, 11 czerwca 2019. [dostęp 2019-10-28].
- ↑ M.P. z 2007 r. nr 18, poz. 208
- ↑ M.P. z 2020 r. poz. 968
- ↑ 7 kadencja, 9 posiedzenie, 3 dzień. sejm.gov.pl, 1 marca 2012. [dostęp 2012-05-24].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Strona sejmowa posła I kadencji. [dostęp 2013-08-15].
- Nota biograficzna w Encyklopedii Solidarności. [dostęp 2012-05-12].
- Grzegorz Łeszczyński: Henryk Bąk. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2020, seria: Bohaterowie Niepodległej. ISBN 978-83-8098-923-8. [dostęp 2021-09-08].
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.