Falcon (rakieta)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f7/Falcon_rocket_family6.svg/400px-Falcon_rocket_family6.svg.png)
Falcon (z ang. Sokół) – rodzina rakiet nośnych wielokrotnego użytku, produkowanych i używanych przez prywatną amerykańską firmę SpaceX.
Do tej rodziny należą rakiety nośne Falcon 1, Falcon 9 oraz Falcon Heavy. Falcon 1 odbył swój pierwszy udany lot 28 września 2008 roku, po kilku nieudanych wcześniejszych próbach. Większa rakieta, należąca do klasy rakiet EELV, czyli Falcon 9, odbyła swój pierwszy lot 4 czerwca 2010 roku, który zakończył się pełnym sukcesem. Falcon 9 jest przeznaczony do wielokrotnego użytku. SpaceX aktualnie ma w produkcji pierwszą rakietę do wynoszenia ciężkich ładunków, czyli Falcon Heavy, której pierwszy start Testowy odbył się z kompleksu startowego nr 39 centrum Kennedy’ego 6 lutego 2018 roku. Ładunkiem był samochód Tesla Roadster.
Nazwa
[edytuj | edytuj kod]Elon Musk, prezes SpaceX, wyjaśnił, że nazwa rakiety Falcon pochodzi od nazwy Sokoła Millennium z filmu Gwiezdne wojny[1].
Aktualnie używane rakiety
[edytuj | edytuj kod]Falcon 9 "Full Thrust"
[edytuj | edytuj kod]Falcon 9 Full Thrust jest to zmodernizowana wersja Falcona 9 v1.1. Po raz pierwszy została użyta 22 grudnia 2015 roku podczas misji ORBCOM-2 wystrzelonej z platformy SLC-40 w Cape Canaveral. Pierwszy człon posiada zmodernizowany zbiornik na ciekły tlen, który jest schładzany do bardzo niskich temperatur, co zwiększa jego gęstość i pozwala na zatankowanie większej ilości niż przy poprzedniej wersji rakiety. Drugi człon również posiada większy zbiornik na paliwo. Te modernizacje pozwoliły na zwiększenie osiągów rakiety o 33%.
Falcon Heavy
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
Falcon Heavy jest ciężką rakietą nośną. Zbudowana jest z 3 zmodyfikowanych członów rakiety Falcon 9 oraz jednego drugiego członu tejże rakiety. Zadebiutowała 6 lutego 2018 r. wysyłając samochód Tesla Roadster Elona Muska na orbitę heliocentryczną[2].
Nieużywane rakiety
[edytuj | edytuj kod]Falcon 1
[edytuj | edytuj kod]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b7/SpaceX_Falcon_vertical_on_the_launch_pad.jpg/220px-SpaceX_Falcon_vertical_on_the_launch_pad.jpg)
- Osobny artykuł:
Falcon 1 jest małą dwustopniową rakietą o udźwigu 570 kg na LEO, Falcon startował z poligonu testowego armii USA, pierwszy lot odbył się 26 marca 2006 roku, lecz był nieudany z powodu pęknięcia przewodu paliwowego. 28 września 2008 rakieta z sukcesem osiągnęła orbitę.
Falcon 1e
[edytuj | edytuj kod]Falcon 1e jest zmodernizowaną wersją Falcona 1, posiada większą owiewkę i może wynieść cięższy ładunek, jest o 6,1 metrów dłuższy od Falcona 1. W grudniu 2010 roku rakieta Falcon 1e widniała na liście rakiet obok Falcona 1[3]. Jednakże wersja 1e nie poleciała, ani nie jest planowany jej lot, SpaceX bardziej skupił się na rozwoju Falcona 9 oraz komercyjnych lotów statku Dragon na ISS.
Falcon 9 v1.0
[edytuj | edytuj kod]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2c/Falcon_9_with_Dragon_capsule_for_tests_on_pad.jpg/220px-Falcon_9_with_Dragon_capsule_for_tests_on_pad.jpg)
- Osobny artykuł:
Pierwsza wersja rakiety Falcon 9, była projektowana w latach 2005–2010, a pierwszy lot odbył się 4 czerwca 2010 roku. Wersja v1.0 wykonała tylko 5 lotów w latach 2010–2013 i przez ten czas wynosiła tylko statek Dragon, nie wyniesiono żadnego ładunku wymagającego owiewki.
Falcon 9 v1.1
[edytuj | edytuj kod]Falcon 9 v.1.1 był projektowany w latach 2010–2013, swój pierwszy lot odbył we wrześniu 2013 roku. Wersja 1.1 jest o 60% cięższa od wersji 1.0, produkuje też o 60% więcej ciągu. Posiada zmodernizowane silniki Merlin 1D, wprowadzenie tych zmian zwiększyło maksymalny udźwig z 9 do 13,15 ton.
Anulowane projekty rakiet
[edytuj | edytuj kod]Falcon 5
[edytuj | edytuj kod]Pięciosilnikowa wersja rakiety Falcon, jej rozwój został porzucony na rzecz większej rakiety jaką był Falcon 9[4]. Podobnie jak Falcon 9 rakieta byłaby wielokrotnego użytku[4].
Falcon 9 Air
[edytuj | edytuj kod]W grudniu 2011 Stratolaunch Systems ogłosił, że we współpracy ze SpaceX stworzy wielostopniową rakietę opartą o technologię Falcona 9, która będzie wystrzeliwana ze stratosfery[5]. 27 listopada 2012 roku Stratolaunch ogłosił jednak współpracę z Orbital Sciences Corporation zamiast SpaceX, porzucając tym samym rozwój rakiety Falcon 9 Air[6].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Joseph Gordon-Levitt at SpaceX. [w:] YouTube [on-line]. (ang.).
- ↑ Emily Shanklin , Falcon Heavy Test Launch, „SpaceX”, 7 lutego 2018 [dostęp 2018-06-17] [zarchiwizowane z adresu 2018-02-20] (ang.).
- ↑ Falcon 1 Overview. SpaceX, 2011. [dostęp 2016-08-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-12-01)]. (ang.).
- ↑ a b Mark Wade: Falcon 5. Encyclopedia Astronautica, 2011. [dostęp 2016-08-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-12-01)]. (ang.).
- ↑ Chris Bergin: Stratolaunch introduce Rutan designed air-launched system for Falcon rockets. 2011-12-13. [dostęp 2016-08-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-12-14)]. (ang.).
- ↑ Zach Rosenberg: Stratolaunch and SpaceX part ways. Flight Global, 2012-11-27. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Oficjalna strona SpaceX (ang.)
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.