Doku Umarow
Pełne imię i nazwisko |
Doku Chamatowicz Umarow |
---|---|
Data i miejsce urodzenia |
13 kwietnia 1964 |
Data śmierci |
7 września 2013 |
1. Emir Kaukaski | |
Okres |
od 31 października 2007 |
Poprzednik |
urząd nie istniał |
Następca | |
3. Emir Kaukaski | |
Okres |
od 4 sierpnia 2010 |
Poprzednik | |
Następca |
Ali Abu Muhammad |
5. Prezydent Czeczeńskiej Republiki Iczkerii | |
Okres |
od 17 czerwca 2006 |
Poprzednik | |
Następca |
urząd zniesiony |
Doku Chamatowicz Umarow (czecz. Ӏумаран Хьамади кӀант Докка (Jumaran Ẋamadi khant Dokka), ros. Доку Хаматович Умаров) (ur. 13 kwietnia 1964 we wsi Charsienoj w Czeczeńsko-Inguskiej ASRR, zm. 7 września 2013) – terrorysta czeczeński[1] współpracujący z Al-Ka’idą[2], jako ostatni prezydent Czeczeńskiej Republiki Iczkerii doprowadził w 2007 roku do jej likwidacji i powołania samozwańczego Emiratu Kaukaskiego, samemu ogłaszając się jego emirem. Przyznał się do organizacji licznych zamachów terrorystycznych wymierzonych w ludność cywilną w całej Rosji. Jego polityka podporządkowania ideologii fundamentalizmu islamskiego, wahhabizmu i dżihadu doprowadziła do pogłębienia się rozłamu wśród separatystów czeczeńskich i przejścia bardziej liberalnych bojowników na stronę rosyjską.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Dowodził oddziałem separatystów i islamistów w I wojnie czeczeńskiej, po jej zakończeniu mianowany generałem. W rządzie Asłana Maschadowa od 1997 pełnił funkcję Sekretarza Rady Bezpieczeństwa i szefa urzędu do spraw walki z przestępczością. Stracił tę funkcję z uwagi na słabą skuteczność w walce z przestępczością, a przede wszystkim niemożność zahamowania fali porwań dla okupu.
Powrócił do polityki i walki zbrojnej w 1999 po wybuchu II wojny czeczeńskiej. W 2001 mianowany dowódcą jednego z frontów, od sierpnia 2004 także ministrem bezpieczeństwa w rządzie separatystów. W 2005 mianowany wiceprezydentem, a w czerwcu 2006 po śmierci Chalima Sadułajewa objął stanowisko prezydenta Republiki Iczkerii. Wiceprezydentem mianował Szamila Basajewa, a po śmierci tegoż, Supjana Abdułłajewa.
31 października 2007 ogłosił likwidację Czeczeńskiej Republiki Iczkerii i powstanie w jej miejsce islamistycznego Emiratu Kaukaskiego, mającego docelowo objąć wszystkie rosyjskie republiki na Kaukazie Północnym (aktu tego nie uznał przebywający w Wielkiej Brytanii Achmied Zakajew). Umarow był przywódcą wszystkich ugrupowań powstańczych w tym regionie Rosji (przede wszystkim w Czeczenii oraz w sąsiednich republikach Inguszetii i Dagestanu), które jednak często zachowywały szeroką autonomię.
31 marca 2010 przyznał się do organizacji zamachów w Moskwie[3].
1 sierpnia 2010 Umarow ogłosił, iż rezygnuje z funkcji emira. Przyczyną ustąpienia lidera bojowników był stan zdrowia. W 2009 został ciężko ranny w walkach z wojskiem rosyjskim. Został też prawdopodobnie podtruty przez rosyjskie służby specjalne. Na swojego następcę mianował Asłambieka Wadałowa[4]. 4 sierpnia jednak odwołał swoją decyzję i powiedział, że nadal będzie rządzić emiratem[5].
8 lutego 2011 roku przyznał się do zorganizowania zamachu na lotnisku w Moskwie, w którym zginęły 34 osoby.
Pogłoski o jego śmierci pojawiały się wielokrotnie, m.in. w styczniu 2014, jednak nie zostały potwierdzone przez rosyjskie służby, choć informował o tym Ramzan Kadyrow, prezydent Republiki Czeczenii[6]. Kolejny raz o śmierci Umarowa informowano 18 marca 2014 na stronie internetowej sympatyzującej z islamską rebelią przeciw rosyjskim rządom[7].
Rodzina
[edytuj | edytuj kod]Umarow był żonaty i miał sześcioro dzieci, z których najmłodsze urodziło się w roku 2006. Dwaj bracia Umarowa, Isa oraz Musa, zginęli w walce[8]. Od roku 2003 wiele osób z jego rodziny (podobnie jak członkowie rodzin wielu innych separatystów czeczeńskich), włączając w to całą jego najbliższą rodzinę, zostało porwanych przez nieznanych, uzbrojonych sprawców. Niektóre z tych osób zostały zwolnione, ale inne zniknęły i prawdopodobnie nie żyją. Krótko po wzięciu zakładników w Biesłanie w roku 2004, podczas którego kilkoro z krewnych Umarowa przetrzymywano przez kilka dni w bazie Chan Kała koło Groznego. Prokurator generalny Władimir Ustinow zaproponował zwyczaj brania zakładników z rodzin powstańców[9]. W roku 2005 rosyjska organizacja Memoriał oskarżyła zwolenników prezydenta Kadyrowa o prowadzenie polityki takich porwań. 5 maja 2005 grupa zamaskowanych napastników uprowadziła żonę Umarowa, jego jednorocznego syna oraz jego siedemdziesięcioczteroletniego ojca Hamada. Zgodnie z wiadomościami od powstańców, rodzina Umarowa została porwana przez pracowników Neftiepołku, kierowanego przez Adama Delimchanowa i wtrącona do osobistego więzienia Kadyrowa we wiosce Centoroj. Kilka miesięcy wcześniej, 24 lutego, brat Umarowa, Rusłan także został porwany przez uzbrojonych mężczyzn i rzekomo torturowany przez FSB w bazie Chan Kała. Żona oraz syn Umarowa zostali później zwolnieni, ale jego ojciec oraz młodszy brat zniknęli. W kwietniu 2007 Umarow uznał ich za zabitych w niewoli. W sierpniu 2005 siostra Umarowa, Natalia Chumaidowa została porwana w Urus-Martanie. Kilka dni później została zwolniona po protestach mieszkańców okolic i blokadzie drogi federalnej. W latach 2003–2004 jego kuzyn Zaurbek Umarow oraz bratanek Roman Atajew zostali uwięzieni w Czeczenii oraz Inguszetii, a potem zaginęli[10].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ QI.U.290.11. DOKU KHAMATOVICH UMAROV. Security Council Committee pursuant to resolutions 1267 (1999) and 1989 (2011) concerning Al-Qaida and associated individuals and entities, 2011.
- ↑ [1].
- ↑ Umarow przyznał się do zamachów w Moskwie. gazeta.pl, 2010-03-31. [dostęp 2010-03-31].
- ↑ Czeczenia: Doku Umarow ustępuje. Otruty przez FSB?. gazeta-pl, 2010-08-02. [dostęp 2010-08-02].
- ↑ Chechen rebel chief denies quitting. Al Jazeera, 2010-08-04. [dostęp 2010-08-04].
- ↑ Doku Umarov, top Chechen rebel leader who threatened Olympics, reportedly killed by Russian forces - CBS News [online], www.cbsnews.com [dostęp 2017-11-22] (ang.).
- ↑ Chechen rebel leader Doku Umarov ‘dead’ - BBC News [online], www.bbc.com [dostęp 2017-11-22] (ang.).
- ↑ IIS7 [online], www.chechenpress.co.uk [dostęp 2017-11-22] .
- ↑ http://www.watchdog.cz/?show=000000-000004-000001-000188&lang=1.
- ↑ Caucasian Knot | Authorised abuse [online], eng.kavkaz-uzel.ru [dostęp 2017-11-22] [zarchiwizowane z adresu 2016-06-25] .
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Profile: Doku Umarov. BBC News.
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.