Sengauan velar
Nombor AFA | 119 | ||
---|---|---|---|
Pengekodan | |||
X-SAMPA | N | ||
| |||
Sampel audio | |||
Sengauan velar ialah sejenis konsonan yang terdapat dalam sebilangan bahasa lisan. Bunyi ini dilambangkan oleh ŋ dalam Huruf Fonetik Antarabangsa (IPA), dan N dalam X-SAMPA. Lambang IPA-nya berupa huruf n kecil yang tertumbuh ekor yang menghadap ke kiri di bawah batang kanan huruf berkenaan.
Dalam bahasa Melayu, sengauan velar dilambangkan oleh dwihuruf Rumi ng atau huruf Jawi ڠ nga, contohnya: nganga ڠاڠا, sangka سڠک, sanggup سڠݢوڠ, siang سياڠ.
Ciri-ciri
[sunting | sunting sumber]Ciri-ciri sengauan velar:
- Cara artikulasinya adalah hentian, iaitu dihasilkan dengan menghalang aliran udara dalam saluran vokal.
- Daerah artikulasinya adalah velar, iaitu disebut dengan bahagian belakang lidah (dorsum) menyentuh lelangit lembut (velum).
- Jenis pembunyiannya ialah bersuara, iaitu pita vokal bergetar ketika penyebutan.
- Ini ialah satu konsonan sengauan, iaitu udara dibenarkan keluar melalui hidung.
- Ini ialah satu konsonan tengah, iaitu dihasilkan dengan membenarkan arus udara mengalir melalui tengah lidah dan bukan sisinya.
- Mekanisme arus udaranya adalah egresif pulmonik, iaitu disebut dengan menolak udara keluar dari paru-paru melalui saluran vokal, dan bukannya dari glotis atau mulut.
Bentuk varian
[sunting | sunting sumber]IPA | Description |
---|---|
ŋ | [ŋ] biasa |
ŋ̊ | [ŋ] tak bersuara |
ŋ̍ | [ŋ] sukuan |
ŋ̈ | [ŋ] bersuara mengah |
ŋ̃ | [ŋ] bersuara garau |
ŋʷ | [ŋ] terbibir |
Penggunaan
[sunting | sunting sumber]Bahasa | Perkataan | IPA | Erti | Catatan | |
---|---|---|---|---|---|
Melayu | [[[Ortografi bahasa Melayu|bangun]]] Error: ((Lang)): teks mempunyai penanda italik (bantuan) | [baŋun] | 'bangun' | ||
Aleut[1] | [[[Abjad Rumi|chaang]]] Error: ((Lang)): teks mempunyai penanda italik (bantuan) | [tʃɑːŋ] | 'lima' | ||
Belanda[2] | [[[Ortografi bahasa Belanda|angst]]] Error: ((Lang)): teks mempunyai penanda italik (bantuan) | [ɑŋst] | 'ketakutan' | Rujuk fonologi bahasa Belanda | |
Catalonia[3] | [[[Ortografi bahasa Catalonia|sang]]] Error: ((Lang)): teks mempunyai penanda italik (bantuan) | [saŋ] | 'darah' | Rujuk fonologi bahasa Catalonia | |
Cina | Kantonis | [[[Aksara Cina|昂]]] Error: ((Lang)): teg bahasa tidak diiktiraf: zh-yue-Hani (bantuan)/ngong4 | [ŋɔːŋ˩] | 'mengangkat' | Rujuk Bahasa Kantonis Baku |
Mandarin | [[[Aksara Cina|北京]]] Error: ((Lang)): teg bahasa tidak diiktiraf: zh-cmn-Hani (bantuan)/Běijīng | [peɪ˨˩ tɕiŋ˥˥] | 'Beijing' | Rujuk Bahasa Mandarin Baku | |
Hindi | [[[Devanāgarī|रङ्ग]]] Error: ((Lang)): aksara: deva tidak disokong untuk kod: hi (bantuan) | [rəŋɡ] | 'warna' | Rujuk fonologi bahasa Hindi-Urdu | |
Inggeris | [[[Ortografi bahasa Inggeris|sing]]] Error: ((Lang)): teks mempunyai penanda italik (bantuan) | [sɪŋ] | 'menyanyi' | Terhad kepada koda suku kata. Rujuk fonologi bahasa Inggeris | |
Itali[4] | [[[Abjad Itali|anche]]] Error: ((Lang)): teks mempunyai penanda italik (bantuan) | [ˈaŋke] | 'juga' | Rujuk fonologi bahasa Itali | |
Jepun | Baku | 南極 /[[[Perumian bahasa Jepun|nankyoku]]] Error: ((Lang)): teks mempunyai penanda italik (bantuan) | [naŋkʲokɯ] | 'Kutub Selatan' | Rujuk fonologi bahasa Jepun |
loghat-loghat Timur[5] | 鍵 /[[[Perumian bahasa Jepun|kagi]]] Error: ((Lang)): teks mempunyai penanda italik (bantuan) | [kaŋi] | 'kunci' | ||
Jerman | [[[Ortografi bahasa Jerman|lang]]] Error: ((Lang)): teks mempunyai penanda italik (bantuan) | [laŋ] | 'panjang' | Rujuk fonologi bahasa Jerman | |
Māori | [[[Abjad Rumi|ngā]]] Error: ((Lang)): kod bahasa tidak diiktiraf: mao (bantuan) | [ŋa:] | '(kata sandang jamak)' [6] | ||
Perancis[7] | [[[Ortografi bahasa Perancis|parking]]] Error: ((Lang)): teks mempunyai penanda italik (bantuan) | [paʀkiŋ] | 'tempat letak kereta' | Rujuk fonologi bahasa Perancis | |
Poland[8] | [[[Ortografi bahasa Poland|bank]]] Error: ((Lang)): teks mempunyai penanda italik (bantuan) | [baŋk] | 'bank' | Rujuk fonologi bahasa Poland | |
Sepanyol[9] | [[[Ortografi bahasa Sepanyol|domingo]]] Error: ((Lang)): teks mempunyai penanda italik (bantuan) | [d̪o̞ˈmĩŋɡo̞] | 'Ahad' | Rujuk fonologi bahasa Sepanyol | |
Swahili | [[[Abjad Rumi|ng'ombe]]] Error: ((Lang)): teks mempunyai penanda cacat (bantuan) | [ŋɔmbɛ] | 'lembu' | ||
Thai | งาน | [ŋaːn] | 'kerja' | ||
Vietnam | ưng | [ɯŋ] | 'menerima' | Rujuk fonologi bahasa Vietnam |
Rujukan
[sunting | sunting sumber]- ^ Ladefoged (2005:165)
- ^ Gussenhoven (1992:45)
- ^ Carbonell & Llisterri (1992:53)
- ^ Rogers & d'Arcangeli (2004:118)
- ^ Okada (1991:95)
- ^ Reed, A.W., Kāretu, T (editors), (2001). "The Reed Consise Māori Dictionary", (2001)
- ^ Wells (1989:44)
- ^ Jassem (2003:103)
- ^ Martínez-Celdrán, Fernández-Planas & Carrera-Sabaté (2003:258)
Bibliografi
[sunting | sunting sumber]- Anderson, Gregory D. S. (2008), "The Velar Nasal", dalam Haspelmath, Martin; Dryer, Matthew S; Gil, David; Comrie, Bernard (penyunting), The World Atlas of Language Structures Online, Munich: Max Planck Digital Library, dicapai pada 2008-04-30
- Carbonell, Joan F.; Llisterri, Joaquim (1992), "Catalan", Journal of the International Phonetic Association, 22 (1–2): 53–56
- Gussenhoven, Carlos (1992), "Dutch", Journal of the International Phonetic Association, 22 (2): 45–47
- Jassem, Wiktor (2003), "Polish", Journal of the International Phonetic Association, 33 (1): 103–107
- Martínez-Celdrán, Eugenio; Fernández-Planas, Ana Ma.; Carrera-Sabaté, Josefina (2003), "Castilian Spanish", Journal of the International Phonetic Association, 33 (2): 255–259
- Merrill, Elizabeth (2008), "Tilquipan Zapotec", Journal of the International Phonetic Association, 38 (1): 107–114
- Okada, Hideo (1991), "Phonetic Representation:Japanese", Journal of the International Phonetic Association, 21 (2): 94–97
- Rogers, Derek; d'Arcangeli, Luciana (2004), "Italian", Journal of the International Phonetic Association, 34 (1): 117–121
- Wells, J.C. (1989), "Computer-Coded Phonemic Notation of Individual Languages of the European Community", Journal of the International Phonetic Association, 19 (1): 31–54
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.