Մասնակից:Լյուցիֆեր Աստվածատրյան/Ավազարկղ
William Moses Kunstler () was an American attorney and civil rights activist, known for defending the Chicago Seven. Kunstler was an active member of the National Lawyers Guild, a board member of the American Civil Liberties Union (ACLU) and the co-founder of the Center for Constitutional Rights (CCR), the "leading gathering place for radical lawyers in the country."
Kunstler's defense of the Chicago Seven from 1969 to 1970 led The New York Times to label him "the country's most controversial and, perhaps, its best-known lawyer".[1] Kunstler is also well known for defending members of the Revolutionary Communist Party, Catonsville Nine, Black Panther Party, Weather Underground Organization, the Attica Prison rioters, Meir Kahane assassin El Sayyid Nosair, and the American Indian Movement.[1] He also won a de facto segregation case regarding the District of Columbia's public schools and "disinterred, singlehandedly" the concept of federal criminal removal jurisdiction in the 1960s.[1] Kunstler refused to defend right-wing groups, such as the Minutemen, on the grounds that "I only defend those whose goals I share. I'm not a lawyer for hire. I only defend those I love."[1]
He was a polarizing figure; many on the right wished to see him disbarred, while many on the left admired him as a "symbol of a certain kind of radical lawyer."[1] Even some other civil rights lawyers regarded Kunstler as a "publicity hound and a hit-and-run lawyer" who "brings cases on Page 1 and the NAACP Legal Defense Fund wins them on Page 68."[1] Legal writer Sidney Zion quipped that Kunstler was "one of the few lawyers in town who knows how to talk to the press. His stories always check out and he's not afraid to talk to you, and he's got credibility—although you've got to ask sometimes, 'Bill, is it really true?'"[1]
Վիլյամ Մոզես Կյունստլեր (), ամերիկացի փաստաբան և քաղաքացիական իրավունքների ակտիվիստ, հայտնի Չիկագոյի Յոթնյակի պաշտպանությամբ[2]: Կյունստլերը եղել է Ազգային Իրավաբանների Գիլդիայի ակտիվ անդամ, Ամերիկյան Քաղաքացիական Ազատությունների Միության (ACLU) խորհրդի անդամ և Սահմանադրական Իրավունքների Կենտրոնի (CCR) համահիմնադիր, որը եղել է «երկրում ռադիկալ փաստաբանների հավաքատեղին»[1]:
Կյունստլերի՝ 1969-1970 թվականներին Չիկագոյի Յոթնյակի պաշտպանությունը հանգեցրել է նրան, որ The New York Times-ը նրան անվանել է «երկրի ամենահակասական և, թերևս, ամենահայտնի փաստաբանը»: Կյունստլերը նաև հայտնի է Հեղափոխական Կոմունիստական Կուսակցության, Քեթոնսվիլի Իննյակի, Սև Հովազների Կուսակցության, Weather Underground Organization-ի, Ատտիկայի բանտի ապստամբների, Մեիր Կահանեի մահափորձը կատարած Էլ Սայիդ Նոսայրի և Ամերիկյան Հնդկացիների Շարժման անդամների դատավարության պաշտպանությամբ:
Նա նաև հաղթեց de facto սեգրեգացիայի գործով՝ կապված Կոլումբիայի շրջանի հանրային դպրոցների հետ և «միայնակ վերակենդանացրեց» դաշնային քրեական վերացման իրավասության հասկացությունը 1960-ականներին: Կյունստլերը հրաժարվում էր պաշտպանել աջակողմյան խմբերին, ինչպիսիք են Minutemen-ը, պնդելով, որ «Ես պաշտպանում եմ միայն նրանց, ում նպատակները կիսում եմ: Ես վարձու փաստաբան չեմ: Ես պաշտպանում եմ միայն նրանց, ում սիրում եմ»:
Նա հակասական կերպար էր. շատերը աջ թևում ցանկանում էին տեսնել նրան զրկված փաստաբանի արտոնագրից, մինչդեռ շատերը ձախ թևում հիանում էին նրանով որպես «որոշակի տեսակի ռադիկալ փաստաբանի խորհրդանիշ»: Նույնիսկ որոշ այլ քաղաքացիական իրավունքների փաստաբաններ Կյունստլերին համարում էին «ուշադրություն որոնող և հարվածիր-ու-փախիր փաստաբան», ով «գործեր է բերում առաջին էջում, իսկ NAACP-ի Իրավական Պաշտպանության Հիմնադրամը հաղթում է դրանք 68-րդ էջում»:
Իրավաբանական գրող Սիդնի Զիոնը կատակեց, որ Կյունստլերը «քաղաքի այն քչերից է, ով գիտի, թե ինչպես խոսել մամուլի հետ: Նրա պատմությունները միշտ ստուգվում են, և նա չի վախենում խոսել ձեզ հետ, և նա վստահելիություն ունի, թեև երբեմն պետք է հարցնել. «Բիլ, դա իսկապե՞ս ճիշտ է»»:
Կցանկանայի՞ք ավելի մանրամասն տեղեկություններ ստանալ Կյունստլերի կյանքի կամ կարիերայի որևէ կոնկրետ ասպեկտի մասին:
Early life
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Kunstler was born to a Jewish family in New York City, the son of Frances Mandelbaum and Monroe Bradford Kunstler, a physician.[3] He attended DeWitt Clinton High School.[4] After high school, he attended Yale University, where he majored in French and graduated Phi Beta Kappa in 1941.[5] He then went on to attend Columbia Law School from which he graduated in 1948. While at Yale, Kunstler was an avid poet and represented Yale in the Glascock Prize competition at Mount Holyoke College.
Rejected twice by the United States Navy, Kunstler served in the U.S. Army during World War II in the Pacific theater. He volunteered for cryptography and served in New Guinea.[6] He rose to the rank of major and received the Bronze Star. While in the army, he was noted for his theatric portrayals in the Fort Monmouth Dramatic Association.[5]
After his discharge from the Army, he attended law school, was admitted to the bar in New York in 1948 and began practicing law. Kunstler went through R.H. Macy's executive training program in the late 1940s and practiced family and small-business law in the 1950s, before entering civil-rights litigation in the 1960s.[1] He was an associate professor of law at New York Law School (1950–1951).
Kunstler won honorable mention for the National Legal Aid Association's press award in 1957 for his series of radio broadcasts on WNEW, The Law on Trial.[7] At WNEW, Kunstler also conducted interviews on controversial topics, such as the Alger Hiss case, on a program called Counterpoint.[8]
Civil rights career
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Rise to prominence (1957–1964)
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3c/Unisphere.jpg/220px-Unisphere.jpg)
Kunstler first made headlines in 1957 when he unsuccessfully defended William Worthy, a correspondent for the Baltimore Afro-American, who was one of 42 Americans who had their passports seized after violating the State Department's travel ban on Communist China (after attending a Communist youth conference in Moscow).[9] Kunstler refused a State Department compromise, which would have returned Worthy's passport if he agreed to cease visiting Communist countries, a condition Worthy considered unconstitutional.[10]
Kunstler played an important role as a civil-rights lawyer in the 1960s, traveling to many of the segregated battlegrounds to work to free those who had been jailed. Working on behalf of the ACLU, Kunstler defended the Freedom Riders in Mississippi in 1961.[11] Kunstler filed for a writ of habeas corpus with Sidney Mize, a federal judge in Biloxi, and appealed to the Fifth Circuit; he also filed similar pleas in state courts.[11] Judge Leon Hendrick in Hinds County refused Kunstler's motion to cancel the mass appearance (involving hundreds of miles of travel) of all 187 convicted riders.[12] The riders were convicted in a bench trial in Jackson and appealed to a county jury trial, where Kunstler argued that the county systematically discriminated against African-American jurors.[13]
In 1962, Kunstler took part in efforts to integrate public parks and libraries in Albany, Georgia.[14] Later that year, he published The Case for Courage (modeled on President Kennedy's Profiles in Courage) highlighting the efforts of other lawyers who risked their careers for controversial clients, as well as similar acts by public servants.[15] At the time of the publication, Kunstler was already well known for his work with the Freedom Riders, his book on the Caryl Chessman case, and his radio coverage of trials.[15] Kunstler also joined a group of lawyers criticizing the application of Alabama's civil libel laws and spoke at a rally against HUAC.[16][17]
In 1963, for the Gandhi Society of New York, Kunstler filed to remove the cases of more than 100 arrested African-American demonstrators from the Danville Corporation Court to the Charlottesville District Court, under a Reconstruction Era statute.[18] Although the district judge remanded the cases to city court, he dissolved the city's injunction against demonstrations.[18] In doing so, Judge Thomas J. Michie rejected a Justice Department amicus curiae brief urging the removal to create a test case for the statute.[18] Kunstler appealed to the Fourth Circuit.[18] That year, Kunstler also sued public-housing authorities in Westchester County.[19]
In 1964, Kunstler defended a group of four accused of kidnapping a white couple, and succeeded in getting the alleged weapons thrown out as evidence, as they could not be positively identified as those used.[20] That year, he also challenged Mississippi's unpledged elector law and racial segregation in primary elections; he also defended three members of the Blood Brothers, a Harlem gang, charged with murder.[21][22]
Kunstler went to St. Augustine, Florida, in 1964 during the demonstrations led by Dr. Martin Luther King Jr. and Dr. Robert B. Hayling, which put added pressure on Congress to pass the landmark Civil Rights Act of 1964. Kunstler brought the first federal case under Title IX of the Civil Rights Act of 1964, which allowed the removal of cases from county court to be appealed; the defendants were protestors at the 1964 New York World's Fair.[23]
ACLU director (1964–1972)
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]He was a director of the American Civil Liberties Union (ACLU) from 1964 to 1972, when he became a member of the ACLU National Council. In 1966, he co-founded the Center for Constitutional Rights. Kunstler also worked with the National Lawyers Guild.
In 1965, Kunstler's firm - Kunstler, Kunstler, and Kinoy - was asked to defend Jack Ruby by his brother Earl, but dropped the case because they "did not wish to be in a situation where we have to fight to get into the case".[24][25] Ruby was eventually permitted to replace his original defense team with Kunstler,[26][27] who got him a new trial.[28] In 1966, he also defended an arsonist who burned down a Jewish Community Center, killing 12, because he was not provided a lawyer before he signed a confession.[29]
Kunstler's other notable clients include: Salvador Agron, H. Rap Brown,[30][31][32][33] Lenny Bruce,[34] Stokely Carmichael,[1] the Catonsville Nine,[35] Angela Davis, Larry Davis, Gregory Lee Johnson, Martin Luther King Jr.,[1] Gary McGivern, Adam Clayton Powell Jr.,[36] Filiberto Ojeda Rios, Assata Shakur, Lemuel Smith,[37] Morton Sobell,[38] Wayne Williams, and Michael X.
Chicago Seven (1969–1972)
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]“ | While defending the Chicago Seven, he put the war in Vietnam on trial – asking Judy Collins to sing "Where Have All The Flowers Gone" from the witness stand, placing a Viet Cong flag on the defense table, and wearing a black armband to commemorate the war dead. | ” |
- Ron Kuby, in his 1995 eulogy of Kunstler.[39] |
Kunstler gained national renown for defending the Chicago Seven (originally Chicago Eight), in a five-month trial in 1969–1970, against charges of conspiring to incite riots in Chicago during the 1968 Democratic National Convention.[40] Under cross-examination, Kunstler got a key police witness to contradict his previous testimony and admit that he had not witnessed Jerry Rubin, but had rather been given his name two weeks later by the FBI.[41] Another prosecution witness, photographer Louis Salzberg, admitted under Kunstler's cross-examination that he was still on the payroll of the FBI.[42]
The trial was marked by frequent clashes between Kunstler and U.S. Attorney Thomas Foran, with Kunstler taking the opportunity to accuse the government of failing to "realize the extent of antiwar sentiment".[43] Kunstler also sparred with Judge Julius Hoffman, on one occasion remarking (with respect to the number of federal marshals): "this courtroom has the appearance of an armed camp. I would note that the Supreme Court has ruled that the appearance of an armed camp is a reversible error".[44] During one heated exchange, Kunstler informed Hoffman that his entry in Who's Who was three times longer than the judge's, to which the judge replied: "I hope you get a better obituary."[37] Kunstler and co-defense attorneys Leonard Weinglass, Michael Kennedy, Gerald Lefcourt, Dennis Roberts and Michael Tigar were cited for contempt (the convictions were later overturned unanimously by the Seventh Circuit).[40] If Hoffman's contempt conviction had been allowed to stand, Kunstler would have been imprisoned for an unprecedented four years.[1][45]
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/William_M._Kunstler_at_Los_Angeles_protest_rally%2C_1970.jpg/170px-William_M._Kunstler_at_Los_Angeles_protest_rally%2C_1970.jpg)
The progress of the trial—which had many aspects of guerrilla theater—was covered on the nightly news and made Kunstler the best-known lawyer in the country, and something of a folk hero.[1] After much deadlock, the jury acquitted all seven on the conspiracy charge, but convicted five of violating the anti-riot provisions of the Civil Rights Act of 1968.[46] The Seventh Circuit overturned all the convictions on November 21, 1972, due to Hoffman's refusal to let defense lawyers question the prospective jurors on racial and cultural biases; the Justice Department did not retry the case.
Shortly after the 1968 Democratic Convention, Tom Hayden, Rennie Davis, Abbie Hoffman, Jerry Rubin, Dave Dellinger, and Robert Greenblatt received subpoenas to appear before the House Un-American Activities Committee (HUAC). Kunstler and co-counsel, Michael Kennedy, were among the group's six defense attorneys.
On the opening day of the HUAC hearings, the subpoenaed men and their lawyers, including Kunstler and Kennedy, staged a “stand-in” to protest the investigations. “The Constitution is being raped and we as lawyers are being emasculated in an armed camp,” Kennedy shouted at the hearing.
American Indian Movement (1973–1976)
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Kunstler arrived in Pine Ridge, South Dakota, on March 4, 1973, to draw up the demands of the American Indian Movement (AIM) members involved in the Wounded Knee incident.[47] Kunstler, who headed the defense, called the trial "the most important Indian trial of the 20th century", attempting to center the defense on the Treaty of Fort Laramie (1868).[48] Kunstler's team represented Russell Means and Dennis Banks, two of the leaders of the occupation.[49]
Kunstler objected to the heavy trial security on the grounds that it could prejudice the jury and Judge Fred J. Nichol agreed to ease measures.[49] The trial was moved to Minnesota.[50] Two authors and three Sioux were called as defense witnesses, mostly focusing on the historical (and more recent) injustice against the Sioux on the part of the U.S. government, shocking the prosecution.[51]
In 1975, Kunstler again defended AIM members in the slaying of two FBI agents at Pine Ridge Indian Reservation, not far from the site of the Wounded Knee incident.[52] At the trial in 1976, Kunstler subpoenaed prominent government officials to testify about the existence of a Counter-Intelligence Program (COINTELPRO) against Native American activists.[53] District Judge Edward J. McManus approved Kunstler's attempt to subpoena FBI director Clarence M. Kelley.[54]
Kunstler also defended a Native American woman who refused to send her daughter with muscular dystrophy to school.[55]
Attica (1974–1976)
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]In 1974–1975, Kunstler defended a prisoner charged with killing a guard during the Attica Prison riot.[56] Under cross-examination, Kunstler forced Correction Officer Donald Melven to retract his sworn identification of John Hill, Kunstler's client, and Charles Pernasilice (defended by Richard Miller), admitting he still retained "slight" doubts that he confessed to investigators at the time of the incident.[57] Kunstler focused on pointing out that all the other prosecution witnesses were testifying under reduced-sentencing agreements and called five prison inmates as defense witnesses (Miller called none), who testified that other prisoners hit the guard.[58]
Despite Justice King's repeated warnings to Kunstler to "be careful, sir", Kunstler quickly became "the star of the trial, the man the jurors watch most attentively, and the lawyer whose voice carries most forcefully".[59] Although the prosecution was careful to avoid personal confrontation with Kunstler, who frequently charmed the jury with jokes, on one occasion, Kunstler provoked a shouting match with the lead prosecutor, allegedly to wake up a sleeping jury member.[59] The jury convicted Hill of murder and Pernasilice of attempted assault.[58] When Kunstler protested that the defendants would risk being murdered due to the judges remanding them, King threatened to send Kunstler with them.[58] New York Governor Hugh Carey granted executive clemency to Hill and the other inmates in 1976, even though Hill's name was not on the recommended list of pardons delivered to the governor and his appeals were still pending.[60]
In June, Kunstler and Barbara Handshu, representing another inmate at Attica, Mariano Gonzales, asked for a new hearing on the role of FBI informant Mary Jo Cook.[61]
Assata Shakur (1977)
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Kunstler joined the defense staff of Assata Shakur in 1977, charged in New Jersey with a variety of felonies in connection with a 1973 shootout with New Jersey State Troopers.[62] Shakur, sentenced to life imprisonment, in early 1979 escaped from prison. In 1984, Shakur was granted asylum in Cuba by Fidel Castro, who called the charges “an infamous lie". William Kunstler told reporters in 1979 that Shakur's health had declined in prison; he said: “I was very happy that she escaped because I thought she was unfairly tried".[63]
Collaboration with Ron Kuby (1983–1995)
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/50/Omar_Abdel-Rahman.jpg/170px-Omar_Abdel-Rahman.jpg)
From 1983 until Kunstler's death in 1995, Ron Kuby was his partner. The two took on controversial civil-rights and criminal cases, including cases where they represented Sheikh Omar Abdel-Rahman, head of the Egyptian-based terrorist group Gama'a al-Islamiyah, responsible for the 1993 World Trade Center bombing; Colin Ferguson, the man responsible for the 1993 Long Island Rail Road shooting, who would later reject Kuby and Kunstler's legal counsel and choose to represent himself at trial; Qubilah Shabazz, the daughter of Malcolm X, accused of plotting to murder Louis Farrakhan of the Nation of Islam; Glenn Harris, a New York City public-school teacher who absconded with a 15-year-old girl for two months; Nico Minardos, a flamboyant actor indicted by Rudy Giuliani for conspiracy to ship arms to Iran; Darrell Cabey, one of the persons shot by Bernard Goetz; and associates of the Gambino crime family.
Kunstler's defense of the three clerics made him "more visible, more venerated, more vilified than ever".[34]
During the first Gulf War, they represented dozens of American soldiers who refused to fight and claimed conscientious objector status. They also won acquittal for El-Sayyid Nosair, the accused assassin of extreme Zionist leader Meir Kahane, who later admitted to the killing.
Representation of mobsters
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Kunstler represented a number of convicted mafiosi during his career, claiming "they were victims of government persecution",[64] and said to have "never made a nickel on an OC [organized crime] case".[65] The more notorious of Kunstler's mobster clients included Joe Bonanno, Raymond L.S. Patriarca, Nicholas L. Bianco,[66] John Gotti, and Louis Ferrante, who claimed in his memoir, Unlocked: the Life and Crimes of a Mafia Insider, that Kunstler "took a hundred grand off me."[67]
Other work
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Kunstler represented Larry Layton, one of the accused killers, at the behest of People's Temple (PT) founder Jim Jones, of Congressman Leo Ryan, who in November 1978 had ventured to Jonestown, the PT settlement in Guyana, South America, to investigate the allegations by family members and dissidents that the PT (which had built its reputation on deceptive alliances with populist Christian, anti-racist and then left-wing and universalist causes) was a cult riven with torture, sexual abuse, corruption and mass suicide drills. Layton disguised himself as a defector and initiated the gunfire on November 18 against Ryan and his secretary and accompanying journalists, following which Jim Jones ordered and then enforced the deaths of more than 900 people, almost one-third of them children, as a purported act of revolution. This was the vast majority of followers in Jonestown. Layton was a cult member whose sister, Deborah Layton, was one of those whose fleeing triggered the leader's increasing paranoia, and in her memoir describes the brainwashed and totalist (psychiatrist Robert Lifton) environment of the PT. Kuntsler's defense was premised on the idea that Layton was not personally responsible.
In 1979, Kunstler represented Marvin Barnes, an ABA and NBA basketball player, with past legal troubles and league discipline problems.[68]
In 1989–1990, Kunstler twice argued successfully in defense of flag burning, before the Supreme Court. In Texas v. Johnson and United States v. Eichman, the Court held the act to be protected speech under the First Amendment, striking down Texas state and Federal statutes on "flag desecration".
Kunstler appeared as a lawyer in the movie The Doors in 1991, as a judge in the movie Malcolm X in 1992, and as himself in several television documentaries.[69]
In 1993 Kunstler represented Yusuf Saalam of the Central Park 5 during his appeal, a move which alienated several friends. After Kunstler's death Saalam would be proven innocent when Matias Reyes confessed and DNA proved that Reyes was the sole attacker.
During the 1994–95 television season, Kunstler starred as himself in an episode of Law & Order titled "White Rabbit", defending a woman charged with complicity in the 1971 murder of a policeman during the robbery of an armored car; the plot was based on the real-life story of Katherine Ann Power, who turned herself in to authorities in 1993.
Death and legacy
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]In late 1995, Kunstler died in New York City of heart failure at the age of 76. In his last major public appearance, at the commencement ceremonies for the University at Buffalo's School of Architecture and Planning, Kunstler lambasted the death penalty, saying: "We have become the charnel house of the Western world with reference to executions; the next closest to us is the Republic of South Africa." Ron Kuby, in his eulogy of Kunstler, said: "While defending the Chicago Seven, [Kunstler] put the war in Vietnam on trial, asking Judy Collins to sing 'Where Have All The Flowers Gone?' from the witness stand, placing a Viet Cong flag on the defense table, and wearing a black armband to commemorate the war dead."[70]
William Kunstler was survived by his wife Margaret Ratner Kunstler (who was previously married to Kunstler's close friend Michael Ratner) and his four daughters Karin Kunstler Goldman, Jane Drazek, Sarah Kunstler and Emily Kunstler, and several grandchildren.
Emily Kunstler and Sarah Kunstler produced a documentary about their father entitled William Kunstler: Disturbing the Universe, which had a screening as part of the Documentary Competition of the 2009 Sundance Film Festival.
Publications
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Our Pleasant Vices (1941)
- The Law of Accidents (1954)
- First Degree (1960)
- Beyond a Reasonable Doubt? The Original Trial of Caryl Chessman (1961)
- The Case for Courage: The Stories of Ten Famous American Attorneys Who Risked Their Careers in the Cause of Justice. New York: Morrow (1962)
- And Justice For All (1963)
- The Minister and the Choir Singer: The Hall-Mills Murder Case (1964)
- Deep in My Heart. New York: Morrow (1966)
- Trials and Tribulations (1985)
- My Life as a Radical Lawyer (1994)
- Hints & Allegation: The World (In Poetry and Prose) (1994)
- Politics on Trial: Five Famous Trials of the 20th Century (2002)
- The Emerging Police State: Resisting Illegitimate Authority (2004)
Pop culture references
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Kunstler was listed as Sister Mary Stigmata's attorney in Blues Brothers: Private in 1980.
- Robert Loggia portrayed Kunstler in the 1987 film Conspiracy: The Trial of the Chicago 8.
- Kunstler appeared as a lawyer for Jim Morrison in The Doors in 1991.
- Kunstler appeared as a judge in Malcolm X in 1992.
- Kunstler appeared as himself in the fifth season of Law & Order episode "White Rabbit" in 1994.
- Kunstler was portrayed by David Ackroyd in the 1994 television film Against the Wall.
- In the 1998 film The Big Lebowski, Jeff "The Dude" Lebowski demands representation by Kunstler or Ron Kuby during the Malibu Police Station scene.
- Kunstler was voiced by Liev Schreiber in the 2007 animated documentary Chicago 10.
- According to Lionel Shriver, the character of Joel Litvinoff in Zoë Heller's 2008 novel The Believers may be modeled on Kunstler.[71]
- Gary Cole portrayed Kunstler in the 2010 film The Chicago 8.
- In Bryce Zabel's alternate history novel Surrounded By Enemies: What If Kennedy Survived Dallas?, Kunstler is initially Lee Harvey Oswald's defense attorney before resigning and being replaced by F. Lee Bailey.
- Kunstler was portrayed by Sir Mark Rylance in Aaron Sorkin's 2020 film The Trial of the Chicago 7.
References
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 Navasky, Victor S. (1970-04-19). «Right On! With Lawyer William Kunstler». The New York Times (ամերիկյան անգլերեն). ISSN 0362-4331. Վերցված է 2023-02-22-ին.
- ↑ Rea, Steven (December 11, 2009). «Onetime counterculture hero reexamined by his daughters». The Philadelphia Inquirer. Արխիվացված է օրիգինալից 3 November 2012-ին.
- ↑ Newsmakers 96: The People Behind Today's Headlines. Gale Research. 1996. ISBN 978-0810393219.
- ↑ Langum, David J. "William M. Kunstler: the most hated lawyer in America", p. 25. New York University Press, 1999. 0814751504. "Kunstler attended DeWitt Clinton High School at its annex on West End Avenue."
- ↑ 5,0 5,1 Brooks Atkinson. 1941, December 21. "Acting on the Camp Grounds". The New York Times. p. X1.
- ↑ Langum, David J. William M. Kunstler: The Most Hated Lawyer in America, pp. 4–5, NYU Press, 2002
- ↑ Warren Weaver. 1957. "Public Defender in State Opposed". The New York Times. p. 53.
- ↑ Jack Gould. July 15, 1957. "TV-Radio: 2 New Comics". The New York Times. p. 41.
- ↑ Dana Adams Schmidt. 1957, September 19. "U.S. Youths in China Will Lose Passports." The New York Times. p. 1.
- ↑ The New York Times. 1957, December 30. "Reporter Rejects Passport Condition". p. 35.
- ↑ 11,0 11,1 The New York Times. 1961, July 22. "New Challenges Made." p. 46.
- ↑ The New York Times. 1961, August 11. "Riders Lose Appeal." p. 45.
- ↑ The New York Times. 1961, August 23. "Jury List Scored in Trial of Rider". p. 31.
- ↑ Hendrick Smith. 1962, August 12. "Albany, Ga., Closes and Parks and Libraries To Balk Integration". The New York Times. p. 1.
- ↑ 15,0 15,1 Alan F. Westin. 1961, October 14. "Counsel for the Defense Was on Trial Too". The New York Times. p. 283.
- ↑ Leonard E. Ryan. 1964, October 14. "Suits in Alabama Stir New Protest". The New York Times. p. 74.
- ↑ The New York Times. 1962, October 24. "Display Ad 61 – No Title". p. 9.
- ↑ 18,0 18,1 18,2 18,3 Ben A. Franklin. 1963, July 12. "Dr. King Steps Up Danville Protest". The New York Times. p. 8.
- ↑ The New York Times. 1963, October 26. "'Westchester Suit' Scores Rent Aid". p. 41.
- ↑ The New York Times. 1964, February 27. "State Rests Case in Kidnapping Trial". p. 20.
- ↑ Claude Sittons. 1964, June 20. "U.S. Official Warns Mississippi-Bound Students". The New York Times. p. 12.
- ↑ The New York Times. 1964, July 2. "Writ Denied 3 Boys Indicted in Murder". p. 26.
- ↑ Alfred E. Clark. 1964, August 27. "U.S. Judge to Hear Rights Case Here". The New York Times. p. 37.
- ↑ Alfred E. Clark. 1965, February 13. "Law Firm Here Steps Out of Ruby Case". The New York Times. p. 50.
- ↑ The New York Times. 1965, February 18. "Ruby Family Bid Ignored by Texas Appeals Court". p. 26.
- ↑ The New York Times. 1966, February 27. "Jack Ruby Draws and Colors to While Away Time in Jail". p. 72.
- ↑ Waldron, Martin. 1966, June 14. "Ruby Ruled Sane by a Texas Jury". The New York Times. p. 27.
- ↑ The New York Times. 1967, April 30. "Tennessee Teacher Wins Support in Evolution Case". p. 68.
- ↑ The New York Times. 1966, February 20. "Youth Held For Grand Jury in Yonkers Center Fire". p. 47.
- ↑ The New York Times. 1967, August 26. "Judge Lets Brown Leave Jurisdiction to Make Speeches". p. 23.
- ↑ New York Times. 1967, September 17. "A Hearing is Set on Bond for Brown". p. 60.
- ↑ The New York Times. 1967, October 5. "Brown Asks Appeals Court to Ease Curbs on Travel". p. 30.
- ↑ The New York Times. 1971, March 20. "Rap Brown Case to be Reviewed". p. 23.
- ↑ 34,0 34,1 David Margolick. 1993, July 6. "Still Radical After All These Years". The New York Times. p. B1.
- ↑ Sidney E. Zion. 1968, October 13. "Law". The New York Times. p. E8.
- ↑ Homer Bigart. 1967, July 22. "Powell Remains in Island Exile". The New York Times. p. 10.
- ↑ 37,0 37,1 David Stout (September 5, 1995). «William Kunstler, 76, Dies; Lawyer for Social Outcasts». The New York Times. էջ A1.
- ↑ Sidney E. Zion. 1966, September 13. "Handwriting Expert Casts Doubt on Evidence Used Against Sobell. The New York Times. p. 31.
- ↑ Tobias, Ted. "In Tribute", p. 84
- ↑ 40,0 40,1 The New York Times. 1972, May 14. "A Judge Judged". p. E5.
- ↑ Seth S. Kings. "'Chicago 8' Man Accused of Urging Attack on Police. The New York Times. p. 27.
- ↑ John Kifner. 1969, October 24. "F.B.I. Paid 'Friend' of the 'Chicago 8'". The New York Times. p. 28.
- ↑ Seth Kings. 1969, October 15. "'Chicago 8' Denied Moratorium Day". The New York Times. p. 15.
- ↑ Seth S. Kings. 1969, October 17. "Chicago 8 Lawyer Sees A Conviction". The New York Times. p. 25.
- ↑ February 22, 1970. "Judge Hoffman and the Contempt Weapon". The New York Times. p. E2.
- ↑ John Kifner. 1970, December 4. "Hoffman Recalls 2 Jury Messages". The New York Times. p. 35.
- ↑ The New York Times. 1973, March 5. "Indians Get Offer on Ending Seizure". p. 26.
- ↑ Martin Waldron. 1974, January 8. "Judge Defers Ruling on Treaty for First Wounded Knee Trial". The New York Times. p. 11.
- ↑ 49,0 49,1 Martin Waldrons. 1974, January 27. "Security Eased At Indians' Trial". The New York Times. p. 47.
- ↑ Martin Waldrons. 1974, January 27. "Kunstler Works; Disbarment Effort Fails". The New York Times. p. 32.
- ↑ Martin Waldrons. 1974, August 17. "2 Indians Summon Only 5 Witnesses". The New York Times. p. 50.
- ↑ Grace Lichtenstein. 1975, June 28. "16 Sioux Sought by F.B.I. in Slaying of 2 Agents". The New York Times. p. 59.
- ↑ The New York Times. 1976, June 9. "Two Indians Go on Trial in Deaths of F.B.I. Agents". p. 16.
- ↑ Paul Delaney. 1976, June 7. "U.S. Judge Orders F.B.I. Chief to Testify at Trial of Two Indians". The New York Times. p. 26.
- ↑ Kevin R. Reilly, 1975, December 14. "Indian is Fighting School Over Rights". The New York Times. p. BQLI149.
- ↑ Tom Wicker. 1974, October 1. "Hindsight on Attica Won't Wash". The New York Times. p. 41.
- ↑ Mary Breasted. February 28, 1975. "Attica Witness Has Some Doubts". The New York Times. p. 38.
- ↑ 58,0 58,1 58,2 Michael T. Kaufman. April 6, 1975. "Attica Jury Convicts One of Murder, 2d of Assault". The New York Times. p. 1.
- ↑ 59,0 59,1 Mary Breasted. 1975, March 4. "Attica Drama Unfolds in Back Rows and Halls as well as on Stand". The New York Times. p. 66.
- ↑ Tom Goldstein. 1976, December 31. "Governor Pardons 7 to 'Close the Book' on Attica Episode". The New York Times. p. 31.
- ↑ Mary Breasted. 1975, June 10. "Attica Witness Tells of Slaying". The New York Times. p. 80.
- ↑ Walter H. Waggoner. 1977, February 4. "Mrs. Chesimards' Defense Seeks to Change Site of Murder Trial". The New York Times. p. 39.
- ↑ FBI places Assata Shakur on 'Most Wanted Terrorist' list
- ↑ Langum, David J. William M. Kunstler: the most hated lawyer in America, p. 275. New York University Press, 1999. 0-8147-5150-4.
- ↑ Hamill, Denis. 1988, July 27. "A road map to the trial." Newsday. p. 7.
- ↑ «Kunstler to sue government for bugging lawyers office». UPI. June 6, 1981. Վերցված է September 14, 2016-ին.
- ↑ Ferrante, Louis. "Unlocked: the life and crimes of a mafia insider," p. 161. HarperCollins Publishers, 2009. 978-0-06-113386-2.
- ↑ Gross, Jane (June 8, 1979). «Barnes is Kunstler's New Cause». The New York Times. էջ A22.
- ↑ «William Kunstler». IMDb.
- ↑ Tobias, Ted. "In Tribute", p. 84.
- ↑ Shriver, Lionel (26 September 2008). «Review: The Believers by Zoë Heller». The Daily Telegraph.
Further reading
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Langum, David J. (Sr.). William M. Kunstler: The Most Hated Lawyer in America. New York: New York University Press (1999). 978-0814751503.
External links
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d1/Wikiquote-logo-hy.svg/49px-Wikiquote-logo-hy.svg.png)
- Biography at the Martin Luther King, Jr. Research and Education Institute, Stanford University
- A Remembrance of William Kunstler, esquilax.com
- Center for Constitutional Rights, ccrjustice.org
- Լյուցիֆեր Աստվածատրյան/Ավազարկղ Internet Movie Database կայքում
- William Moses Kunstler Fund for Racial Justice, kunstler.org
- New Documentary Examines Life, Legacy of Famed Radical Attorney – video report by Democracy Now!, democracynow.org
Կաղապար:Chicago Seven
Early life and education
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Bell was born on November 6, 1930, to Derrick Albert and Ada Elizabeth Childress Bell.[1] He was raised in a working-class family in the Hill District of Pittsburgh, Pennsylvania.[2] He was raised a Presbyterian.[3] Bell's mother, Ada Childress Bell, was born in 1910 in Pittsburgh and graduated from Fifth Avenue High School. His father, Derrick Albert, was born in Dothan in 1908 and move to Pittsburgh following an incident where he attacked two white men in retaliation for whipping him. Bell remembers his fathers career in the steel mills, as a porter at a department store and as an entrepreneur owning a fleet of trucks. Bell's parents met and got married in secret in Pittsburgh in 1930. Bell's maternal grandfather, John Childress, was a cook on the Pennsylvania Railroad who was rendered blind from prolonged exposure to hot ovens. His paternal grandfather, Albert Bell, was a minister in Dothan, Alabama.[4]
Bell's family lived in Pittsburgh's Hill District before buying a house in a middle-class neighborhood with a park and good schools. Bell recalls his maternal uncles, his memories of his parents and neighborhood.Bell attended Mckelvey Elementary School, Madison Elementary School and Herrron Hill Junior High School in Pittsburgh. As the youngest in his class at Herron Hill, he was unable to compete in the schools limited athletic program.[5]
Bell attended Schenley High School, a majority white school where he met his future wife, Jewel Hairston Bell; and was the first member of his family to go to college.[1] Bell graduated in 1948 from Schenley High School in Pittsburgh, where he experienced discrimination in the Civil Air Patrol. He was offered a scholarship to Lincoln University but could not attend due to a lack of financial aid, choosing to attend Duquesne University instead.[4] While there, his mentor, Father Vincent Deer, encouraged him to work hard. There, he was a member of the college's Reserve Officers' Training Corps (ROTC) and graduated with his bachelor's degree in 1952. He then served as an officer for the United States Air Force for two years, one of which he spent in Korea.[1] Returning from the war in 1954.
In 1957, he received a LL.B. from the University of Pittsburgh School of Law where he was the only Black graduate of his class.[2] In 1960, Bell married Jewel Hairston who was also a Civil Rights activist and educator and they would go on to have three sons: Derrick, Douglas, and Carter. They were married until Jewel died in 1990. He later married Janet Dewart.[6] Կաղապար:Copyvio/bottom
Law career
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]After graduation and a recommendation from then United States associate attorney general William P. Rogers, Bell took a position with the newly formed Department of Justice in the Honor Graduate Recruitment Program. Due to his interests in racial issues, he transferred to the Civil Rights Division. He was one of the few Black lawyers working for the Justice Department at the time.[7] Bell was the first academic in law that created a casebook that explored and examined the law's impact and relationship on race and racism. Along with this he examined how race and racism shaped law-making, during a time when connecting these ideas was not considered legitimate.[8]
NAACP and school desegregation cases
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Derrick Bell worked at the NAACP Legal Defense Fund from 1960 to 1966. In 1959, the Justice Department asked him to resign his membership in the National Association for the Advancement of Colored People (NAACP) because it was thought that his objectivity, and that of the department, might be compromised or called into question. Rather than give up his NAACP membership and compromise his principles, Bell left the Justice Department.[9]
Bell returned to Pittsburgh and joined the local chapter of the NAACP.[7] Soon afterward in 1960, Bell was recruited by Thurgood Marshall, the head of the NAACP's legal arm and the NAACP Legal Defense and Educational Fund (LDF). Bell would join the NAACP Legal Defense Fund in Pittsburgh, crafting legal strategies at the forefront of the battle to undo racist laws and segregation in schools. At the LDF, he worked alongside other prominent civil-rights attorneys such as Thurgood Marshall, Robert L. Carter, and Constance Baker Motley. Bell was assigned to Mississippi where during his trips to the state, he had to be very cautious. For example, once while in Jackson, he was arrested for using a white-only phone booth. After returning to NY, "Marshall mordantly joked that, if he got himself killed in Mississippi, the L.D.F. would use his funeral as a fund-raiser."[2] When Bell was in Mississippi, he provided legal support to Mississippi schools, colleges, voting rights activists, and Freedom Riders. He also supported James Meredith's attempt to attend the Ole Miss Law School in 1962.[10]
While working at the LDF, Bell supervised more than 300 school desegregation cases[11] working closely with Motley, MEggar Evers, and HistoryMakers Robert L. Carter and Julius Chambers and spearheaded the fight of James Meredith to secure admission to the University of Mississippi, over the protests of Governor Ross Barnett. Bell recalls the fear he experienced by rural African American communities in Mississippi when the first school in the state was desegregated.[12] Afterward, he said of this period,"I learned a lot about evasiveness, and how racists could use a system to forestall equality...I also learned a lot riding those dusty roads and walking into those sullen hostile courts in Jackson, Mississippi. It just seems that unless something's pushed unless you litigate, nothing happens."[13]
Later in life, Bell questioned the approach of integration they took in these school cases. Throughout the South, often the winning rulings and the following desegregation caused white flight, ultimately keeping the schools segregated. Later, as an academic, these practical results led him to conclude that "racism is so deeply rooted in the makeup of American society that it has been able to reassert itself after each successive wave of reform aimed at eliminating it."[2]
Academic career
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Overview
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Bell spent the second half of his career working in academia until his death in 2011. During this time, he worked at a number of prestigious law schools while at the authoring books which now considered the foundation of critical race theory. Bell worked towards the creation of what he considered a more inclusive faculty within institutions such as USC, Harvard, and NYU.[14] Bell was known to be respectful of all beliefs and his class was described by his students to be the "least indoctrinated class" in their Law school. Bell would give his students the most freedom to reach their own conclusions and to build their own arguments that could be reasonable, despite their political beliefs.[8]
USC Law School
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Bell's first law faculty position began in 1967 at the USC Gould School of Law of the University of Southern California. There, he succeeded Martin Levine as executive director of the new Western Center on Law and Poverty. Among his notable cases was a class action suit against the Los Angeles Police Department on behalf of the city's Black residents. During Bell's directorship, the Western Center's work was recognized in 1971 with a trophy bestowed by the Community Relations Conference of Southern California.
Harvard Law School
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]In 1969, Black Harvard Law School students helped to get Bell hired. They had protested for a minority faculty member and Derek Bok hired Bell to teach as a lecturer. Bok promised that Bell would be "the first but not the last" of his Black hires. In 1971, Bell became Harvard Law's first Black tenured professor.[2] During his time at Harvard, Bell established a new course in civil rights law, published a celebrated case book, Race, Racism and American Law, and produced a steady stream of law review articles. He resigned from his position at Harvard in protest of the school's hiring procedures, specifically the absence of women of color on the staff.[15]
University of Oregon School of Law
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]In 1980, Bell started a five-year tenure as the Dean of the University of Oregon School of Law. There, he also taught a course on "Race, Racism and the Law" using his textbook of the same name. In 1985, Bell's tenure was interrupted by his resignation following a protest, due to the university's refusal to hire an Asian-American candidate he had chosen for a faculty position.
NYU School of Law
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Bell's full time visiting professorship at New York University began in 1991. After his two-year leave of absence, his position at Harvard ended and he remained at NYU where he continued to write and lecture on issues of race and civil rights. He related these issues to music in a book of parables and introduced the Bell Annual Gospel Choir Concert, which is a tradition at the school today.[16] During his time at NYU Law, Bell supported a student organization who were demanding the university for more faculty of color. Taking advice from Bell, the student organization led silent protests outside faculty meetings.[17]
Protests over faculty diversity
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![]() | |
---|---|
![]() |
Derrick Bell threatens to leave Harvard, April 24, 1990, 11:34, Boston TV Digital Archive[18] Student Barack Obama introduces Derrick Bell starting at 6:25 |
During the summer of 1981, under the auspices of a grant from the National Endowment for the Humanities, Bell conducted a multi-week seminar in Race Relations Law for 14 lawyers and judges from across Oregon.[19] The University of Oregon School of Law was not the only place Bell fought to create a more diverse and inclusive faculty.
Following his return to Harvard in 1986, after a year-long stint at Stanford University. Bell staged a five-day sit-in in his office. The goal was to protest the school's failure to grant tenure to two professors on staff, both of whose work promoted CRT.[1] The sit-in was widely supported by students, but divided the faculty, as Harvard administrators claimed the professors were denied tenure for substandard scholarship and teaching.[13]
In 1990, Harvard Law School had 60 tenured professors. Three of them were Black men and five were women; none of these women were African-American. Displeased with this dearth of diversity among the faculty, Bell decided to protest with an unpaid leave of absence.[13][20] Students supported the move which critics found "counterproductive," while Harvard administrators cited a lack of qualified candidates, defending that they had taken great strides in the previous decade to bring in Black faculty members.[13] He details the story of this protest in his book Confronting Authority.
Bell's protest at Harvard provoked angry criticism and backlash. Opposing Harvard Law faculty called him "a media manipulator who unfairly attacked the school," noting that other people had accused him of "depriv[ing] students of an education while he makes money on the lecture circuit."[21]
Bell resigned in 1992, Following his leave of absence at Harvard, Bell accepted a visiting professorship at NYU Law in 1991. After two years, Harvard had still not hired any minority women, and Bell requested an extension of his leave, which the school refused, thereby ending his tenure.[1] It was not until later in 1998, Harvard Law hired a civil rights attorney and U.S. assistant attorney general nominee Lani Guinier, who became the law school's first Black female tenured professor.[1][22]
In March 2012, five months after his death, Bell became the target of conservative media, including Breitbart and Sean Hannity, in an exposé of President Barack Obama. The controversy focused on a 1990 video of Obama praising Bell at a protest by Harvard Law School students over the perceived lack of diversity in the school's faculty. Bell's widow stated that Bell and Obama had "very little contact" after Obama's law school graduation. She said that as far as she remembered, "He never had contact with the president as president."[23] An examination of Senior Lecturer Obama's syllabus for his course on race and law at the University of Chicago revealed significant differences between Obama's perspective and that of Derrick Bell, even as Obama drew on major writings of critical race theory.[24]
Development of Critical Race Theory
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]In 1970, Bell published Race, Racism, and American Law, a textbook of more than a thousand pages containing the idea that racial progress would be achieved only when it aligned with white people's interests.[25]
Bell is arguably the most influential source of thought critical of traditional civil rights discourse.[փա՞ստ] Bell's critique represented a challenge to the dominant liberal and conservative position on civil rights, race and the law. He employed three major arguments in his analyses of racial patterns in American law: constitutional contradiction, the interest convergence principle, and the price of racial remedies. His book Race, Racism and American Law, now in its seventh edition, has been continually in print since 1973 and is considered foundational in the field of critical race theory.[փա՞ստ]
The 1954 Brown v. Board of Education case prompted Bell's interest in studying racial issues within the education system. This was due to the Supreme Courts decision and its evident lack of progress for Black students. During the 70s, Bell studied and wrote about the effects of desegregation noting that this decision was not due to a moral shift in nature, but rather because of the "convergence" of efforts in dismantling Jim Crow laws and racial segregation. Additionally, it had to do with the concern of the white elite that the United States would lose the battle to communism, and tarnish their reputation and global influence.[26][8] The injustices initially set by segregation were not undone but, instead created new issues for Black students at predominantly white institutions. Consequently, Bell comes to the conclusion that American educational systems should focus on improving the quality of education for Black students, as opposed to, national integration. His early work on education contributed to his creation of critical race theory, alongside Kimberlé Crenshaw, Alan Freeman, Cheryl Harris, Patricia J. Williams, Charles R. Lawrence, Mari Matsuda, and Richard Delgado.[27]
In the 1970s, Bell and these other legal scholars began using the phrase "critical race theory" (CRT) a phrase based on critical legal studies, a branch of legal scholarship, taken that challenged the validity of concepts such as rationality, objective truth, and judicial neutrality. Critical legal theory was itself a takeoff on critical theory, a philosophical approach originating out of the leftist Frankfurt School. Bell continued writing about critical race theory after accepting a teaching position at Harvard University. He worked alongside lawyers, activists, and legal scholars across the country. Much of his legal scholarship was influenced by his experience both as a Black man and as a civil rights attorney. Writing in a narrative style, Bell contributed to the intellectual discussions on race. According to Bell, his purpose in writing was to examine the racial issues within the context of their economic and social, and political dimensions from a legal standpoint. In addition to this, Bell's critical race theory was eventually branched off into more theories, describing the hardships of other groups, such as AsianCrit (Asian), FemCrit (Women), LatCrit (Latino), TribalCrit (American Indian), and WhiteCrit (White).[28] His theories were based on a number of propositions.
- Racism is ordinary, not aberrational.[29]
- White-over-color ascendancy serves important purposes, both psychic and material, for the dominant group.[29]
- ("Social construction" thesis) race and races are products of social thought and relations.[29]
- Dominant society racializes different minority groups at different times, in response to shifting needs such as the labor market.[29]
- "Intersectionality and anti-essentialism" thesis. No person has a single, easily stated, unitary identity. Everyone has potentially conflicting, overlapping identities, loyalties, and allegiances.[29] For example, a person who has parents with different religious views, political views, ethnicity, etc.
- ("Voice-of-color" thesis) because of different histories and experiences to those of white counterparts, matters that the white people are unlikely to know must be communicated to them by the racialized minorities.[29]
CRT led to creation of the ideas of microaggressions, paradigmatic kinship, the historical origins and shifting paradigmatic vision of CRT, and, according to it, how in-depth legal studies show law serve the interests of the powerful groups in society. Microaggressions are subtle insults (verbal, nonverbal, and/or visual) directed toward people of color, often automatically or unconsciously.[30]
As an example, in The Constitutional Contradiction, Bell argued that the framers of the Constitution chose the rewards of property over justice. With regard to the interest convergence, he maintains that "whites will promote racial advances for blacks only when they also promote white self-interest."Կաղապար:Quote without source Finally, in The Price of Racial Remedies, Bell argues that whites will not support civil rights policies that may threaten white social status. Similar themes can be found in another well-known piece entitled, "Who's Afraid of Critical Race Theory?" from 1995.[31]
His 2002 book, Ethical Ambition, encourages a life of ethical behavior, including "a good job well done, giving credit to others, standing up for what you believe in, voluntarily returning lost valuables, choosing what feels right over what might feel good right now".[32]
Literary Works
Between the years of 1970 and 1980 Bell published many pieces of work. Other than his two most read books, Race, Racism, and American Law, and Serving Two Masters. His other mentionable books are Silent Covenants, written in 2004, a book questioning the Brown v. Board of Education's legacy. His 2004 memoir, Ethical Ambition: Living a Life of Meaning and Worth, where he dives into how he stuck to his beliefs. He wrote about how staying true to himself was how he was so successful.[33]
Legal doctrine
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Along with Bell's contributions to critical race theory, in his early articles, he exhibited multiple analyses' of legal doctrine. He discussed the legal doctrine through his outsider narrative scholarship. He would conclude that the rule of law "sought to convey an objectivity that may exist in theory but is impossible in the real world".[34] In his narrative stories, he would create hypothetical legal doctrines that put forth the idea that racism is a permanent neutral principle. In doing so, he called “the nation to repent”, rather than having policymakers listen to him or change policies. His deconstructionist legal doctrine would include an “interest-convergence thesis” which assumed that the U.S. legal system would adapt legal doctrines meant to remedy Black injustices only when the doctrine would further benefit the interests of whites. In his doctrine, he also critiqued Brown V. Board and titled it the “Revisionist Brown Option” which was his alternative answer that Brown should have said in the court case. His doctrine also consisted of the concept “racial fortuitous corollary” and “racial preference licensing act”.[35]
As writer of short fiction
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Bell published a number of works of short fiction which deal with similar themes to his nonfiction works. These include the science fiction short story "The Space Traders". Here, white Americans exchange the U.S. Black population for extraterrestrials to solve the former's problems. Bell explained, “[It's] better [to] risk the unknown in space than face the certainty of racial discrimination here at home."[36] An adaptation of the story appeared as part of the 1994 made-for-television anthology film Cosmic Slop.
"The Space Traders" and other works of short fiction by Bell appeared in Bell's collection Faces at the Bottom of the Well: The Permenance of Racism.[37]
Death
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]On October 5, 2011, Bell died at the age of 80 from carcinoid cancer at St. Luke's-Roosevelt Hospital in New York City.[1][38][39][40] At the time, the Associated Press reported: "The dean at NYU, Richard Revesz, said, 'For more than 20 years, the law school community has been profoundly shaped by Derrick's unwavering passion for civil rights and community justice, and his leadership as a scholar, teacher, and activist.'"[41] He reportedly "loved" his students and taught up to the week before his death.[42]
Bell has been memorialized at the University of Pittsburgh School of Law with the Derrick A. Bell Constitutional Law Commons which was opened on March 20, 2013, in the school's Barco Law Library.[43] Bell was also honored with the renaming of the school's community law clinic that provides legal assistance to local low-income residents to the Derrick Bell Community Legal Clinic.[44] Two fellowship positions within the school are also named for Bell.[45] There continues to be lectures regarding Bell's teachings and concepts at NYU Law School, and Harvard Law School. They discuss Bell's teachings of racism in America and explore the future of race relations and racial justice in the United States. Many have connected his teachings to the police brutality and Black Lives Matter movements in 2020 and 2021.[46]
Selected bibliography
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Race, Racism and American Law (1973, Little Brown & Co.; 6th ed., 2008)
- And We Are Not Saved: The Elusive Quest for Racial Justice (1987)
- Faces at the Bottom of the Well: The Permanence of Racism (1992)
- Confronting Authority: Reflections of an Ardent Protestor (Beacon Press, 1994)
- Gospel Choirs: Psalms of Survival in an Alien Land Called Home (1996)
- Constitutional Conflicts (Anderson Press, 1997)
- Afrolantica Legacies (Third World Press, 1998)
- Ethical Ambition: Living a Life of Meaning and Worth (Bloomsbury, 2002)
- Silent Covenants: Brown v. Board of Education and the Unfulfilled Hopes for Racial Reform (Oxford University Press, 2004)
References
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Bernstein, Fred A. (October 6, 2011). «Derrick Bell, Law Professor and Rights Advocate, Dies at 80». The New York Times. Վերցված է October 15, 2011-ին.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Cobb, Jelani (September 10, 2021). «The Man Behind Critical Race Theory». The New Yorker (ամերիկյան անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից September 13, 2021-ին. Վերցված է September 19, 2021-ին.
- ↑ Block, M.; Rothe, A.H.; Moritz, C.; Candee, M.D.; H.W. Wilson Company (1993). Current Biography Yearbook. H. W. Wilson Company. ISBN 978-0-8242-0128-9.
- ↑ 4,0 4,1 Crowe, Larry (2004). «Biographical Note — Derrick A. Bell, Jr» (PDF). The HistoryMakers (անգլերեն). Վերցված է April 30, 2023-ին.
- ↑ «Finding Aid to The HistoryMakers ® Video Oral History with Derrick A. Bell, Jr» (PDF). December 1, 2004.
- ↑ Bourlin, Olga (November 15, 2013). «Derrick Albert Bell Jr. (1930-2011) •» (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է April 30, 2023-ին.
- ↑ 7,0 7,1 «About | Derrick Bell Official Site» (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է April 30, 2023-ին.
- ↑ 8,0 8,1 8,2 Onwuachi-Willig, Angela (May 6, 2022). «On Derrick Bell as Pioneer and Teacher: Teaching Us How to Have the Nerve». Seattle University Law Review. 36 (3): xlii–xlviii. Արխիվացված է օրիգինալից May 6, 2022-ին. Վերցված է April 30, 2023-ին.
- ↑ Bell, Derrick (2002). Ethical Ambition: Living a Life of Meaning and Worth. New York: Bloomsbury. էջ 133. ISBN 1-58234-303-9.
- ↑ Stefancic, Jean (January 1, 2013). «Discerning Critical Moments: Lessons from the Life of Derrick Bell Title Challenging Authority: A Symposium Honoring Derrick Bell». U. Pitt. L. Rev. 75: 457.
- ↑ «Derrick Bell (1930-2011)». Harvard Law Today. October 6, 2011. Վերցված է November 9, 2021-ին.
- ↑ Dudziak, Mary L. (2007-05-21). «Legal History Blog: New Archive: The Derrick Bell Papers». Legal History Blog. Վերցված է 2023-04-30-ին.
- ↑ 13,0 13,1 13,2 13,3 Isaac Rosen. «Black Biography: Derrick Bell». Answers.com. Վերցված է May 23, 2008-ին.
- ↑ Rose, Gonzales; B, Jasmine (June 9, 2015). «Introduction: Challenging Authority: A Symposium Honoring Derrick Bell». Boston University School of Law (անգլերեն). Rochester, NY. SSRN 2616386.
- ↑ «Derrick Bell». Harvard Law Bulletin. HLS Staff. Վերցված է 4 October 2023-ին.
- ↑ «In Memoriam: Derrick Bell 1930-2011». NYU Law. NYU School of Law. Վերցված է 4 October 2023-ին.
- ↑ Hoag, Alexis. «Derrick Bell's Interest Convergence and the Permanence of Racism: A Reflection on Resistance». Harvard Law Review. Վերցված է 5 October 2023-ին.
- ↑ "Ten O'Clock News; Derrick Bell threatens to leave Harvard," April 24, 1990, 11:34, WGBH, American Archive of Public Broadcasting (WGBH and the Library of Congress), Boston, MA and Washington, DC, accessed September 23, 2016.
- ↑ Allison C. Blakley, Research Assistant to Dean Bell and Assistant Administrator for the seminar.
- ↑ «Derrick Bell took a leave of absence to protest the lack of minority faculty at Harvard Law». The Ten O'Clock News. December 3, 1990. Արխիվացված է օրիգինալից March 11, 2012-ին. Վերցված է November 30, 2011-ին.
- ↑ Getlin, Josh (November 5, 1992). «Raising Hell for a Cause : Education: Two years after Harvard Law's first tenured black professor left his job to protest the lack of faculty diversity, little has changed. Derrick Bell's still angry, and so are his critics». Los Angeles Times (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է April 30, 2023-ին.
- ↑ Patton, Stacey (March 31, 2009). «Balancing Race and Gender: LDF Women Pioneers». The Defenders Online. NAACP Legal Defense and Educational Fund. Արխիվացված է օրիգինալից March 17, 2012-ին. Վերցված է March 17, 2012-ին.
- ↑ Wemple, Erik (March 9, 2012). «Derrick Bell's widow: Unaware of the second hug between prez and prof». The Washington Post. Վերցված է March 13, 2012-ին.
- ↑ Gahagan, Stacey; Brophy, Alfred L. (August 17, 2012). «Reading Professor Obama: Race and the American Constitutional Tradition» (անգլերեն). Rochester, NY. doi:10.2139/ssrn.2131395. SSRN 2131395.
((cite journal))
: Cite journal requires|journal=
(օգնություն) - ↑ «The Man Behind Critical Race Theory». The New Yorker (ամերիկյան անգլերեն). September 10, 2021. Վերցված է April 30, 2023-ին.
- ↑ Bell, Derrick (1980). «Brown v. Board of Education and the Interest-Convergence Dilemma». Harvard Law Review. 93 (3): 518–533. doi:10.2307/1340546. JSTOR 1340546.
- ↑ Sherick, Hughes; Noblit, George; Cleveland, Darrell (September 2013). «Derrick Bell's Post- Brown Moves toward Critical Race Theory». Race Ethnicity and Education. 16 (4): 442–462. doi:10.1080/13613324.2013.817765. S2CID 144836334.
- ↑ Yosso, Tara J. (March 2005). «Whose culture has capital? A critical race theory discussion of community cultural wealth» (PDF). Race Ethnicity and Education. 8 (1): 69–91. doi:10.1080/1361332052000341006. S2CID 34658106.
- ↑ 29,0 29,1 29,2 29,3 29,4 29,5 Delgado, Richard; Stefancic, Jean (2012). Critical Race Theory: An Introduction (second ed.). New York: New York University Press. ISBN 978-0-8147-2134-6.
- ↑ Solorzano, Daniel; Ceja, Miguel; Yosso, Tara (2000). «Critical Race Theory, Racial Microaggressions, and Campus Racial Climate: The Experiences of African American College Students». Journal of Negro Education. Santa Barbara, CA. 69 (1/2): 60–73. JSTOR 2696265.
- ↑ Derrick Bell (March 8, 2012). «Who's Afraid of Critical Race Theory?». 1995 University of Illinois Law Review. Վերցված է March 8, 2012-ին.Կաղապար:Self-published inline
- ↑ «ETHICAL AMBITION by Derrick Bell». Kirkus Book Reviews. 1995. Վերցված է March 13, 2012-ին.
- ↑ «Derrick Bell: Critical Race Theory Scholar and Law Professor». Masterclass Articles. Masterclass. Վերցված է 5 October 2023-ին.
- ↑ Bell & Radice, supra note 56, at 11.
- ↑ Gerard, Allison (2018). «Using the Master's Tools to Dismantle the Master's House: The Fountainhead Reads Doctor Faustus». The Journal of Ayn Rand Studies. 18 (1): 28–42. doi:10.5325/jaynrandstud.18.1.0028. JSTOR 10.5325/jaynrandstud.18.1.0028. S2CID 171668297.
- ↑ Taylor, George H. (Spring 2004). «Racism as the Nation's Crucial Sin: Theology and Derrick Bell». Michigan Journal of Race & Law. 9 (2): 274. Վերցված է February 25, 2019-ին.
- ↑ Minow, Martha Louise (2012). «Storytelling and Political Resistance: Remembering Derrick Bell (with a story about Dalton Trumbo)». Harvard Journal on Racial and Ethnic Justice.
- ↑ «'Stand Up, Speak Out,' Derrick Bell Told Law Students : NPR». NPR. 2023-02-03. Արխիվացված է օրիգինալից 2023-02-03-ին. Վերցված է 2023-04-30-ին.
- ↑ «Derrick Bell (1930-2011)». 2012-10-09. Արխիվացված է օրիգինալից 2012-10-09-ին. Վերցված է 2023-04-30-ին.
- ↑ Schudel, Matt (8 October 2011). «Derrick A. Bell, legal scholar who developed theories on race, dies at 80». Washington Post.
- ↑ Derrick Bell Obituary 11/6/1930 – 10/5/2011 AP 2011. Legacy.com 2012. Retrieved March 17, 2012
- ↑ Bell, Janet Dewart (Spring 2013). «In Memory of Professor Derrick Bell». Seattle University Law Review. 36 (3): ii.
- ↑ Chavis, Diane Hernon (March 25, 2013). «Pitt School of Law Unveils the Derrick A. Bell Constitutional Law Commons». University of Pittsburgh. Վերցված է April 4, 2013-ին.
- ↑ Nuttall, Rebecca (April 3, 2013). «Free Law Clinic at Pitt Named for Derrick Bell». New Pittsburgh Courier. Արխիվացված է օրիգինալից April 24, 2013-ին. Վերցված է April 4, 2013-ին.
- ↑ «People of the Times». University Times. Vol. 34, no. 14. University of Pittsburgh. March 20, 2003. Վերցված է April 4, 2013-ին.
- ↑ «The Derrick Bell Lecture on Race in American Society celebrates 25 years | NYU School of Law». www.law.nyu.edu. Վերցված է April 30, 2023-ին.
Additional sources
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Bell, Janet Dewart (2013). «In Memory of Professor Derrick Bell». Seattle University Law Review. 36 (1): 1–4.
- McGee, Henry (2013). «A Tribute to Derrick Bell». Seattle University Law Review. 36 (1): 5–6.
- Nagae, Peggy A. (2013). «Tribute to Derrick Bell». Seattle University Law Review. 36 (1): 7–9.
- Onwuachi-Willig, Angela (2013). «On Derrick Bell as Pioneer and Teacher: Teaching Us How to Have the Nerve». Seattle University Law Review. 36 (1): 10–15.
- Armstrong, Margalynne J.; Wildman, Stephanie M. (2013). «An Homage to Derrick Bell». Seattle University Law Review. 36 (1): 16–19.
- Bender, Steven W. (2013). «Derrick Bell: Oregon Trailblazer». Seattle University Law Review. 36 (1): 20–22.
- Chon, Margaret (2013). «Derrick A. Bell, Jr.: Serving Two Masters Elegantly». Seattle University Law Review. 36 (1): 23–26.
- Davis, Angelique M. (2013). «Educating for 'Ethical Ambition': Bell's Impact in the Undergraduate Classroom». Seattle University Law Review. 36 (1): 27–30.
- Garden, Charlotte (2013). «Bell Labs: Derrick Bell's Inspirational Pedagogy». Seattle University Law Review. 36 (1): 31–33.
- Harpalani, Vinay (2013). «From Roach Powder to Radical Humanism: Professor Derrick Bell's "Critical" Constitutional Pedagogy». Seattle University Law Review. 36 (1): 34–39.
- Johnson, Kevin R. (2013). «Derrick Bell and the Emergence of LatCrit Theory». Seattle University Law Review. 36 (1): 40–42.
- Martin, Natasha (2013). «Derrick Bell: Ethical Ambition and Law Teaching». Seattle University Law Review. 36 (1): 43–47.
Further reading
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Delgado, Richard; Stefancic, Jean, eds. (2005). The Derrick Bell Reader. NYU Press. ISBN 978-0-8147-1969-5. JSTOR j.ctt9qg47z.
- Fair, Bryan (1988). «HOW FAR WE HAVE TO GO: And We Are Not Saved: The Elusive Quest for Racial Justice by Derrick Bell». National Black Law Journal. 10 (3).
External links
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Derrick A. Bell, Jr. Papers, New York University Archives
- Derrick Bell's oral history video excerpts at The National Visionary Leadership Project
- "The HistoryMakers Biography"
- Appearances on C-SPAN
Կաղապար:American Book Awards
Նախապատմություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Պալեոլիթյան շրջան
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]1961 թվականին, թերակղզում իրականացված դանիական հնագիտական արշավախումբը պալեոլիթյան դարաշրջանի 122 վայրերից հայտնաբերել է մոտ 30000 քարե իր։ Հնավայրերի մեծ մասը գտնվում էին ափի երկայնքով և բաժանված էին չորս առանձին մշակութային խմբերի՝ ելնելով կայծքարի տիպաբանությունից: Մակրոլիթի գործիքները, ինչպիսիք են քերիչները, նետերի ծայրերը և ձեռքի կացինները, որոնք թվագրվում են ստորին և միջին պալեոլիթի ժամանակաշրջաններին, հայտնագործությունների թվում էին[1][2]:
Պարսից ծոցի ջրհեղեղը, որը տեղի է ունեցել մոտավորապես 8000 տարի առաջ[3][4], հանգեցրել է Պարսից ծոցի բնակիչների տեղահանմանը, Կատարի թերակղզու ձևավորմանը և Կատարի օկուպացմանը՝ իր ափամերձ ռեսուրսները շահագործելու համար[5][6]։ Այս պահից սկսած Կատարը կանոնավոր կերպով օգտագործվել է րպես արոտավայր Սաուդյան Արաբիայի Նաջդ և էլ-Հասա շրջանների քոչվոր ցեղերի համար, և մի շարք սեզոնային ճամբարներ են կառուցվել ջրի աղբյուրների շուրջ[7][8]։
Նեոլիթյան շրջան (մ.թ.ա. 8000–3800 թվականներ)
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ալ Դաասա բնակավայրը, որը գտնվում է Կատարի արևմտյան ափին, երկրի ամենաընդարձակ Ուբեյդի վայրն է: Այն պեղվել է 1961 թվականի դանիական արշավախմբի կողմից[9][10]։ Ենթադրվում է, որ տեղանքում տեղավորվել է սեզոնային փոքրիկ ճամբար, հավանաբար որսորդական-ձկնորսական-հավաքական խմբի համար, որը պարբերաբար այցելություններ է կատարել[11][12]: Այդ մասին է վկայում տեղում մոտ վաթսուն կրակահորերի հայտնաբերումը, որոնք կարող էին օգտագործվել ձկներին բուժելու և չորացնելու համար, բացի կայծքարային գործիքներից, ինչպիսիք են քերիչները, կտրիչները, սրածայր դանակները և նետերի ծայրերը: Բացի այդ, կրակահորերում հայտնաբերվել են բազմաթիվ ներկված ուբայդյան խեցեղեն և կարելային ուլունք, ինչը հուշում է արտասահմանյան կապերի մասին[13][14]:
1977-78 թվականներին Ալ Խորում կատարված պեղումների ժամանակ հայտնաբերվել են Ուբեյդի ժամանակաշրջանի մի քանի գերեզմաններ այն տարածքում, որը համարվում է երկրի ամենավաղ գրանցված թաղման վայրը[15][14]: Գերեզմաններից մեկում կային երիտասարդ կանանց դիակիզված մնացորդներ, առանց տուփերի: Ութ այլ դագաղներ պարունակել են գերեզմանային իրեր, այդ թվում՝ ուլունքներ՝ պատրաստված խեցիից, կարնելից և օբսիդիանից[16]։ Օբսիդիանը, ամենայն հավանականությամբ, ծագել է Արաբիայի հարավ-արևմուտքում գտնվող Նաջրանից[17][18][10]:
Բրոնզի դար (մ.թ.ա. 2100–1155 թվականներին)
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/95/AlKhorIslandScenery.jpg/320px-AlKhorIslandScenery.jpg)
Կատարի թերակղզին բավական մոտ էր Բահրեյնի Դիլմուն քաղաքակրթությանը, զգալու համար դրա ազդեցությունը[19][20][10]: Բարբարի խեցեղենը պեղվել է երկու տեղամասերում՝ Կատարի հնագիտության նախագծի կողմից, ինչը վկայում է երկրի ներգրավվածության մասին Դիլմունի առևտրային ցանցում[21]: Երբ Դիլմունի բնակիչները սկսեցին զբաղվել ծովային գործունեությամբ մ.թ.ա. մոտ 2100-1700 թվականներին, Կատարի բնակիչները սկսեցին սուզվել Պարսից ծոցում մարգարիտներ փնտրելու համար[22][23]: կատարցիները այս դարաշրջանում զբաղվում էին մարգարիտների և արմավենու առևտրով[24][25]:
Եղել են պնդումներ, որ Կատարում հայտնաբերված Դիլմուն բնակավայրերի մնացորդները չեն ներկայացնում մարդու երկարատև բնակության հիմնական ապացույցը[26][27][12]: Կատարը հիմնականում անմարդաբնակ մնաց այս ժամանակահատվածում քոչվոր արաբ ցեղերի կանոնավոր գաղթի պատճառով, որոնք փնտրում էին չօգտագործված սննդի և ջրի աղբյուրներ[28]: Դիլմունի ժամանակաշրջանին թվագրվող բնակավայրերը, մասնավորապես Ալ Խոր կղզում, կարող են ստեղծված լինել՝ արագացնելու առևտրային ճանապարհորդությունները Բահրեյնի միջև մինչև Պարսից ծոցի ամենամոտ նշանակալից բնակավայր՝ Թել Աբրաք: Մեկ այլ տեսակետ ենթադրում է, որ ճամբարները ստեղծվել են Դիլմունից ձկնորսների կամ մարգարիտ որսողների այցելությամբ: Ենթադրվել է նաև, որ խեցեղենի առկայությունը վկայում է Կատարի բնակիչների և Դիլմուն քաղաքակրթության միջև առևտրի մասին, թեև դա քիչ հավանական է համարվում այս ժամանակահատվածում թերակղզու սակավաթիվ բնակչության պատճառով[29][30]:
Կասիտ Բաբելոնյան ազդեցությամբ նյութերը, որոնք թվագրվում են մ.թ.ա. երկրորդ հազարամյակից, որոնք հայտնաբերվել են Ալ Խոր կղզում, վկայում են Կատարի և Կասիտների բնակիչների միջև առևտրային հարաբերությունների մասին[31]: Գտածոների թվում էին 3,000,000 մանրացված խխունջի պատյաններ և կասիտի կավաշերտեր[32][10]: Պնդվում է, որ Կատարը եղել է խեցեմորթների ներկերի արտադրության ամենավաղ հայտնի վայրը՝ մանուշակագույն ներկերի արդյունաբերության շնորհիվ, որը գործում էր կղզում գոյություն ունեցող Կասիտի կողմից[33][34][8]: Ներկը ստացվել է Murex տեսակի խխունջից և հայտնի էր որպես «Տիրյան մանուշակագույն»[32][10][35][36]: Ներկերի արտադրությունը կարող էր վերահսկվել Բահրեյնի Կասիտների վարչակազմի կողմից՝ ներկանյութը Միջագետք արտահանելու համար[37][38]:
Հնադար
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Երկաթի դար և բաբելոնապարսկական պատերազմ (մ.թ.ա. 680–325 թվականներ)
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/56/Mysterious_City_%283207952435%29.jpg/300px-Mysterious_City_%283207952435%29.jpg)
Ասորեստանի թագավոր Էսարհադոնը մ.թ.ա. մոտ 680 թվականին հաջող արշավանք է կատարել դեպի Բազու, մի տարածք, որն ընդգրկում էր Դիլմունը և Կատարը[39][40]։ Մինչ օրս Կատարի թերակղզում վաղ երկաթի դարաշրջանի բնակավայրերի հնագիտական ապացույցներ չեն հայտնաբերվել[41]։ Սա հավանաբար պայմանավորված է անբարենպաստ կլիմայական փոփոխություններով, որոնք այդ ժամանակաշրջանում Կատարը դարձրել են ավելի քիչ բնակելի[42]։
Մ.թ.ա. 5-րդ դարում հույն պատմիչ Հերոդոտոսը հրապարակել է Կատարի բնակչության առաջին հայտնի նկարագրությունը՝ բնորոշելով նրա բնակիչներին որպես «ծովագնաց քանանացիներ»[43]:
Հելլենիստական ժամանակաշրջան (մ.թ.ա. 325–250 թվականներ)
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Մոտավորապես մ.թ.ա. 325 թվականին Ալեքսանդր Մակեդոնացին ուղարկել է իր գլխավոր ծովակալ Անդրոսթենես Թասոսցուն՝ հետազոտելու ամբողջ Պարսից ծոցը[23]: Պահանջված քարտեզները ժամանել են Ալեքսանդրի մահից կարճ ժամանակ անց՝ 323 թվականին[44]: Ալեքսանդրի մահից հետո Հին հունական կայսրության արևելյան մասը հանձնվել է Սելևկոս Ա Նիկատորին[10][45]: Սկսած 312 թվականից, նա ընդլայնել է Սելևկյան կայսրությունը Բաբելոնից արևելք՝ ենթադրաբար ներառելով Արևելյան Արաբիայի մասերը: Կատարում հայտնաբերվել են հունական ազդեցությամբ նյութերի հնագիտական ապացույցներ[46]: Դուխանից հյուսիս պեղումների ժամանակ հայտնաբերվել են սելևկյան բնութագրերով խեցեղենի բեկորներ, իսկ Ռաս Աբրուքում հայտնաբերվել է 100 թաղման բլուրներից բաղկացած դամբարանադաշտ, որը թվագրվում է այդ ժամանակաշրջանով: Դամբարանների համեմատաբար մեծ թիվը ենթադրում է, որ տարածքում գերակշռում էր բավական մեծ ծովագնաց համայնք[47]:
Պարսից ծոցում իրենց տարածքների մեծ մասը կորցնելուց հետո, մոտավորապես մ.թ.ա. 250 թվականին սելևկյան ազդեցությունը դադարել է այս տարածաշրջանում[48][49]:
Պարսկական վերահսկողություն (մ.թ.ա. 250 - մ.թ. 642 թվականներ)
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/35/Sixth_Map_of_Asia_Which_Includes_Arabia_Felix%2C_Carmania%2C_and_the_Persian_Gulf.tif/lossy-page1-250px-Sixth_Map_of_Asia_Which_Includes_Arabia_Felix%2C_Carmania%2C_and_the_Persian_Gulf.tif.jpg)
Մոտավորապես մ.թ.ա. 250 թվականին Սելևկյանների վտարումից հետո Պարթևական կայսրության կողմից, վերջինս տիրապետություն ձեռք է բերել Պարսից ծոցի և Արաբական ափի նկատմամբ: Քանի որ պարթևները կախված էին Պարսից ծոցով անցնող առևտրային ուղիներից[48], նրանք կայազորներ են հիմնել ափի երկայնքով[50]: Կատարում իրականացված արշավախմբերի ժամանակ հայտնաբերված խեցեղենը ցույց է տվել կապեր Պարթևական կայսրության հետ[48][49]:
Ռաս Աբրուքը՝ Դուխանից հյուսիս գտնվող ծովափնյա քաղաքը, մ.թ.ա. 140 թվականին ունեցել է ձկնորսական կայան, որն օտարերկրյա նավերն օգտագործել են ձուկ չորացնելու համար[51]: Այս վայրից հայտնաբերվել են մի քանի քարե կառույցներ և ձկան ոսկորների մեծ քանակություն[47]:
Հռոմեացի հեղինակ Պլինիոս Ավագը մեր թվարկության առաջին դարի կեսերին գրել է թերակղզու բնակիչների մասին[47]: Նա նրանց անվանել է «կաթարրեցիներ» և նկարագրել որպես քոչվորներ, ովքեր մշտապես թափառում էին՝ ջուր և սնունդ փնտրելով: Մոտավորապես երկրորդ դարում Պտղոմեոսը ստեղծել է այս ցամաքային զանգվածը պատկերող առաջին հայտնի քարտեզը՝ այն անվանելով «Կատուրա»[52]:
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/The_Sasanian_Empire_at_its_apex_under_Khosrow_II.svg/300px-The_Sasanian_Empire_at_its_apex_under_Khosrow_II.svg.png)
224 թվականին Սասանյան կայսրությունը վերահսկողություն է հաստատել Պարսից ծոցը շրջապատող տարածքների նկատմամբ[10]: Կատարը դեր է խաղացել սասանյանների առևտրային գործունեության մեջ՝ նպաստելով առնվազն երկու ապրանքների արտադրությանը՝ թանկարժեք մարգարիտների և մանուշակագույն ներկի: Սասանյան խեցեղեն և ապակեգործական իրեր են հայտնաբերվել Մեզրուահում՝ Դոհայից հյուսիս-արևմուտք գտնվող քաղաքում, իսկ ապակեգործական իրերի և խեցեղենի բեկորներ են գտնվել Ում ալ-Մաա բնակավայրում[49][53]:
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/04/Isak_Sirin.jpg/220px-Isak_Sirin.jpg)
Սասանյան տիրապետության ժամանակ Արևելյան Արաբիայի բազմաթիվ բնակիչներ ծանոթացել են քրիստոնեությանը, երբ կրոնը տարածվել է դեպի արևելք՝ միջագետքյան քրիստոնյաների կողմից[54]: Այս դարաշրջանում Կատարում կառուցվել են վանքեր և հիմնվել նոր բնակավայրեր[55]: Քրիստոնեական դարաշրջանի վերջին շրջանում Կատարը հայտնի էր ասորերեն «Բեթ Կատրայե» (ܒܝܬ ܩܛܪܝܐ՝ «կատարցիների երկիր») անվամբ: Դրա տարբերակներից մեկն էր «Բեթ Կատարա»[51]: Տարածաշրջանը չէր սահմանափակվում միայն Կատարով. այն ներառում էր նաև Բահրեյնը[56][57], Թարուտ կղզին, Ալ-Խաթը և Ալ-Հասան: Բեթ Կատրայեի թեմերը եկեղեցական նահանգ չէին կազմում, բացառությամբ յոթերորդ դարի կեսերից մինչև վերջ ընկած կարճ ժամանակահատվածի: Փոխարենը, դրանք ենթակա էին Ֆարսի մետրոպոլիտին[58][59]:
628 թվականին Մուհամմադը ուղարկել է Ալ-Ալա'ա Ալ-Հադրամիին՝ մուսուլման դեսպանորդին, Արևելյան Արաբիայի պարսիկ կառավարիչ Մունզիր իբն Սավա Ալ Թամիմիի մոտ և խնդրել, որ նա և իր ժողովուրդը ընդունեն իսլամը[60]: Մունզիրը կատարել է նրա խնդրանքը, և Կատարի արաբական ցեղերի մեծ մասը դարձել է իսլամ: Պատմաբան Հաբիբուր Ռահմանը պնդել էլ, որ Մունզիր իբն Սավայի կառավարման կենտրոնը գտնվել է Կատարի Մուրվաբ կամ Ումմ ալ-Մա'ա տարածքում[61]: Այս տեսությունը հաստատվում է Մուրվաբում հայտնաբերված մոտ 100 փոքր քարաշեն իսլամական շրջանի տների և ցեղապետի ամրացված պալատների հնագիտական գտածոյով, որոնք, ենթադրվում է, ծագում են վաղ իսլամական շրջանից: Իսլամի ընդունումից հետո արաբները գլխավորել են Պարսկաստանի մուսուլմանական նվաճումը, որի արդյունքում տապալվել է Սասանյան կայսրությունը[62]:
Հավանական է, որ Կատարի բնակչության որոշ հաստատված խմբեր անմիջապես չեն ընդունել իսլամը: Իսահակ Նինվեցին՝ 7-րդ դարի ասորի քրիստոնյա եպիսկոպոսը, որը որոշ եկեղեցիներում համարվում է սուրբ, ծնվել է Բեթ Կատրայեում[62]: Այս ժամանակաշրջանի այլ նշանավոր քրիստոնյա գիտնականներ, որոնք ծագում էին Բեթ Կատրայեից, ներառում են Դադիշո Կատրայային, Գաբրիել Կատարցուն, Գաբրիել Արյային և Ահոբ Կատարցուն: 674 թվականին Բեթ Կատրայեի եպիսկոպոսները դադարել են մասնակցել սինոդներին[63][57]:
Խալիֆայության իշխանություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Օմմայադների ժամանակաշրջան (661–750 թվականներ)
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/Fortummalmaa.jpg/300px-Fortummalmaa.jpg)
Ումայյադների ժամանակաշրջանում Կատարը նկարագրվում էր որպես ձիերի և ուղտերի բուծման հայտնի կենտրոն: 8-րդ դարից սկսած այն սկսել է օգտվել Պարսից ծոցում իր առևտրական ռազմավարական դիրքից, հետագայում դառնալով մարգարտի առևտրի կենտրոն[61][64][65]:
Երկրորդ Ֆիտնայի ժամանակ Կատարի իբն ալ-Ֆուջա'ա անունով հայտնի խարիջի հրամանատարը, որը նկարագրվում էր որպես ամենահայտնի, հարգված և ուժեղ խարիջի առաջնորդ, բազմաթիվ ճակատամարտերում առաջնորդել է Ազարիկային՝ խավարիջների ենթախմբին[66]։ Նա կրել է Ամիր ալ-Մու'մինին տիտղոսը և ավելի քան 10 տարի ղեկավարել ծայրահեղական Ազարիկա շարժումը: Ծնված լինելով Կատարի Ալ Խուվայրում, նա նաև հատել է առաջին հայտնի խարիջիական մետաղադրամները, որոնցից ամենավաղը թվագրվում է 688 կամ 689 թվականով[67][68][69]:
Ումայյադների խալիֆայությունը յոթերորդ դարի վերջից սկսած մեծ քաղաքական և կրոնական փոփոխություններ է բերել Արևմտյան Ասիա[70]: Որպես արդյունք, յոթերորդ դարի վերջին տեղի ունեցան բազմաթիվ ապստամբություններ Ումայյադների դեմ, հատկապես Կատարում և Բահրեյնում[69]: Իբն ալ-Ֆուջա'ան ավելի քան քսան տարի ղեկավարեց ապստամբությունը Ումայյադ խալիֆների դեմ[66]:
750 թվականին խալիֆայությունում դժգոհությունը հասել էր ճգնաժամային մակարդակի՝ կայսրությունում ոչ արաբ քաղաքացիների նկատմամբ վերաբերմունքի պատճառով: Աբբասյան հեղափոխությունը հանգեցրեց Ումայյադների խալիֆայության տապալմանը՝ բացելով Աբբասյանների ժամանակաշրջանը[71]:
Աբբասյանների ժամանակաշրջան (750–1253 թվականներ)
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Աբբասյանների ժամանակաշրջանում զարգացան մի քանի բնակավայրեր, այդ թվում՝ Մուրվաբը: Այս ժամանակաշրջանում Մուրվաբում կառուցվեց ավելի քան 100 քարաշեն տուն, երկու մզկիթ և Աբբասյան ամրոց[48][72]: Մուրվաբի ամրոցը երկրի ամենահին անվնաս ամրոցն է և կառուցվել է նախորդ ամրոցի ավերակների վրա, որը ոչնչացվել էր հրդեհի հետևանքով: Քաղաքը Կատարի ափամերձ տարածքից դուրս հիմնված առաջին խոշոր բնակավայրի տարածաշրջանն էր: Նմանատիպ վայր, որը պարունակում էր թանկ քարե իրեր և թվագրվում էր 9-րդ և 10-րդ դարերով, հայտնաբերվել է Ալ Նամանում (Զուբարայից հյուսիս)[10][61][72][73]:
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e1/Abbasids850.png/320px-Abbasids850.png)
Աբբասյանների ժամանակաշրջանում Կատարի թերակղզու շուրջ մարգարտի արդյունաբերության մեջ տեղի ունեցավ զգալի զարգացում[62]: Այս ժամանակաշրջանում Բասրայից դեպի Հնդկաստան և Չինաստան ուղևորվող նավերը կանգառներ էին կատարում Կատարի նավահանգստում: Կատարում հայտնաբերվել են չինական ճենապակի, արևմտաաֆրիկյան մետաղադրամներ և Թայլանդից բերված իրեր[61][74]: 9-րդ դարի հնագիտական մնացորդները ենթադրում են, որ Կատարի բնակիչները օգտագործել են ավելի մեծ հարստություն, հավանաբար մարգարտի առևտրից, ավելի որակյալ տներ և հասարակական շենքեր կառուցելու համար: Այնուամենայնիվ, երբ խալիֆայության բարգավաճումը նվազեց Իրաքում, նույնը տեղի ունեցավ նաև Կատարում:
Արևելյան Արաբիայի մեծ մասը, հատկապես Բահրեյնը և Կատարի թերակղզին, մոտավորապես 868 թվականին ապստամբության վայրեր էին Աբբասյան խալիֆայության դեմ[75]: Մոհամմեդ իբն Ալին՝ հեղափոխականը, Բահրեյնի և Կատարի ժողովրդին դրդեց ապստամբության, սակայն ապստամբությունը անհաջողության մատնվեց, և նա տեղափոխվեց Բասրա: Հետագայում նա հաջողության հասավ[76]՝ հրահրելով Զանջի ապստամբությունը:
899 թվականին Արևելյան Արաբիայում Կարմաթյանները՝ ծայրահեղական իսմայիլական խումբը, հիմնեց ուտոպիական հանրապետություն[77]: Նրանք Մեքքա ուխտագնացությունը համարում էին սնահավատություն, և երբ վերահսկողություն հաստատեցին Բահրեյնի պետության վրա, հարձակումներ սկսեցին Արաբական թերակղզին հատող ուխտավորների երթուղիների երկայնքով: 906 թվականին նրանք դարանակալեցին Մեքքայից վերադարձող ուխտավորների քարավանին և կոտորեցին 20,000 ուխտավոր[78]:
Կատարը հիշատակվում է 13-րդ դարի մուսուլման գիտնական Յակուտ ալ-Համավիի «Մուջամ ալ-Բուլդան» (Երկրների բառարան) գրքում, որը ակնարկում է կատարցիների նուրբ զոլավոր գործված թիկնոցները և նրանց հմտությունները նիզակների բարելավման և վերջնական մշակման գործում, որոնք հայտնի էին որպես խատտիյա նիզակներ[79][72]։ Նիզակները ստացել են իրենց անունը ի պատիվ Ալ-Խատտ տարածաշրջանի, որն ընդգրկում էր ներկայիս Կատիֆը, Ուկայրը և Կատարը։
Իսլամական հետոսկեդարյան շրջան
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ուսֆուրիդների և Օրմուզի վերահսկողություն (1253–1515 թվականներ)
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]1253 թվականին Արևելյան Արաբիայի մեծ մասը վերահսկվում էր Ուսֆուրիդների կողմից, սակայն 1320 թվականին տարածաշրջանի վերահսկողությունը զավթեց Օրմուսի իշխանը[80]: Կատարի մարգարիտները թագավորության հիմնական եկամտի աղբյուրներից մեկն էին[46]: Պորտուգալացիները պարտության մատնեցին Օրմուսին 1507 թվականին՝ Աֆոնսո դե Ալբուկերկեի ուժերի կողմից նրանց նավատորմի ոչնչացումից հետո: Այնուամենայնիվ, Ալբուկերկեի կապիտանները դարձան ապստամբ, և նա ստիպված էր լքել Օրմուս կղզին: Ի վերջո, 1515 թվականին, թագավոր Մանուել I-ը սպանեց սուլթան Սայֆուդդինի վեզիր Ռեիս Համեդին՝ ճնշում գործադրելով սուլթանի վրա, որ նա դառնա թագավոր Մանուելի վասալը[81]:
Պորտուգալական և Օսմանյան վերահսկողություն (1521–1670 թվականներ)
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Atlas-de-lazaro-luis_Cidade_de_Qatar.jpg/320px-Atlas-de-lazaro-luis_Cidade_de_Qatar.jpg)
1521 թվականին պորտուգալացիները գրավել էին Բահրեյնը և մայրցամաքային Կատարը[46][82]: Վերահսկողություն հաստատելուց հետո պորտուգալացիները կառուցեցին մի շարք ամրոցներ Արաբական ափի երկայնքով: Այնուամենայնիվ, Կատարում պորտուգալական ավերակների սահմանափակ հայտնաբերումներ են եղել: Պորտուգալական ներկայության հնարավոր թեկնածուներից մեկը Ռուվայդա ավերակ քաղաքում պորտուգալական ճարտարապետական ոճով կառուցված 16-րդ դարի ամրոցն է[82]: Պորտուգալացի քարտեզագիր Լազարո Լուիսի կողմից 1563 թվականին ստեղծված քարտեզը պատկերում է Սիդադե դե Կատար-ը՝ դարձնելով այն Կատարի որևէ կոնկրետ բնակավայրի ամենավաղ պատկերումը[23]: Որոշ պատմաբաններ կարծում են, որ այն վերաբերում է Ռուվայդային, թեև վայրի իրական ինքնության շուրջ դեռևս շատ անորոշություն կա[83]:
Վենետիկցի վաճառական և ճանապարհորդ Գասպարո Բալբին, առաջին անգամ հիշատակել է Կատարը արևմտյան տպագիր գրքում[84]: Գիրքը, որը կոչվում է «Վիաջջո դել'Ինդիե Օրիենտալի Բալբի», մանրամասնորեն նկարագրում է Բալբիի ճանապարհորդությունները դեպի Հեռավոր Արևելք 1579-588 թվականների ընթացքում[85]: Այնտեղ նա հիշատակում է մի վայր՝ «Բարեշատոր» անունով, որը համարվում է «Բար Կատար» կամ ցամաքային Կատար անվան աղավաղված տարբերակը[86][85][87]:
Պորտուգալացիները կենտրոնացած էին Արևելյան Արաբիայում առևտրային կայսրություն ստեղծելու վրա և արտահանում էին ոսկի, արծաթ, մետաքս, մեխակ, սաթ, ձիեր և մարգարիտներ: Ալ-Հասայի բնակչությունը 1550 թվականին կամավոր ենթարկվել է օսմանների իշխանությանը՝ նախընտրելով նրանց պորտուգալացիներից: 1602 թվականին հոլանդացիների և բրիտանացիների կողմից պորտուգալացիների տարածքից վտարվելուց հետո, օսմանները անհրաժեշտություն չեն գտել Ալ-Հասա տարածաշրջանում ռազմական ներկայություն պահպանելու: Արդյունքում, 1670 թվականին Բանի Խալիդը վտարել է օսմաններին[88]:
Բանի Խալիդի իշխանություն (1670–1783 թվականներ)
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Օսմաններին վտարելուց հետո, Բանի Խալիդը 1670 թվականից սկսած իրավասություն ուներ Կատարի նկատմամբ[89][90]: 1766 թվականին Ուտուբի ցեղերից Ալ Ջալահմա և Ալ Խալիֆա կլանները Քուվեյթից տեղափոխվեցին Կատարի Զուբարա[91]: Նրանց՝ Զուբարա ժամանման պահին Բանի Խալիդը թույլ իշխանություն էր իրականացնում Կատարի նկատմամբ, թեև ամենամեծ գյուղը կառավարվում էր Բանի Խալիդի հեռավոր ազգականի կողմից: 1777 թվականին պարսիկների կողմից Բասրայի գրավումից հետո շատ վաճառականներ և ընտանիքներ Բասրայից և Քուվեյթից տեղափոխվեցին Զուբարա: Այս տեղաշարժից հետո քաղաքը դարձավ Պարսից ծոցի տարածաշրջանում առևտրի և մարգարտի որսի ծաղկող կենտրոն[92][93]:
Ալ Խալիֆան 1783 թվականին հավակնում էր Կատարին և Բահրեյնին, մինչդեռ Բանի Խալիդի վերահսկողությունը հարևան Ալ-Հասայի նկատմամբ պաշտոնապես ավարտվել էր 1795 թվականին[94]:
Ալ Խալիֆայի և սաուսյան վերահսկողություն (1783–1868 թվականներ)
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2d/Map_of_Catura_%28Qatar%29_1794.jpg/250px-Map_of_Catura_%28Qatar%29_1794.jpg)
Պարսիկների՝ Զուբարայի նկատմամբ ագրեսիայից հետո, Ուտուբը և այլ արաբական ցեղեր 1783 թվականին պարսիկներին դուրս են մղել Բահրեյնից[93][95][96]: Ալ Ջալահման անջատվել է Ուտուբի դաշինքից Ուտուբի կողմից Բահրեյնի միացումից որոշ ժամանակ առաջ՝ 1783 թվականին, և վերադարձել Զուբարա: Սա Ալ Խալիֆա ցեղին թողել է Բահրեյնի անվիճելի տիրապետությունը, որոնք այնուհետև իրենց իշխանության կենտրոնը Զուբարայից տեղափոխել են Մանամա[90][92][97]: Նրանք շարունակել են իրենց իշխանությունը տարածել մայրցամաքի վրա և հարկ վճարել վահաբիներին՝ Կատարի նկատմամբ մարտահրավերները կանխելու համար: Այնուամենայնիվ, Կատարում չի ձևավորվել կենտրոնացված իշխանություն, քանի որ Ալ Խալիֆա շեյխերը հիմնականում զբաղված էին Բահրեյնի գործերով: Արդյունքում, Կատարն անցել է «անցումային շեյխերի» բազմաթիվ շրջաններով, որոնցից ամենանշանավորը Ռահմահ իբն Ջաբիր ալ-Ջալահիման էր: 1790 թվականին Զուբարան նկարագրվում էր որպես անվտանգ ապաստարան վաճառականների համար, որոնք վայելում էին լիակատար պաշտպանություն և մաքսային տուրքեր չէին վճարում:
1780 թվականից սկսած քաղաքը հայտնվել է վահաբիների սպառնալիքի տակ՝ Ալ-Հասայում Բանի Խալիդի ամրոցների դեմ պարբերաբար իրականացվող հարձակումների պատճառով[98]: Վահաբիները ենթադրում էին, որ Զուբարայի բնակչությունը կդավադրի իրենց ռեժիմի դեմ՝ Բանի Խալիդի օգնությամբ: Նրանք նաև կարծում էին, որ քաղաքի բնակիչները կիրառում էին վահաբական վարդապետությանը հակասող ուսմունքներ և քաղաքը համարում էին Պարսից ծոց մուտք գործելու կարևոր դարպաս: Սաուդյան գեներալ Սուլեյման իբն Ուֆայսանը 1787 թվականին հարձակում է իրականացրել քաղաքի վրա: Հինգ տարի անց վահաբիների հզոր ուժերը նվաճել են Ալ Հասան, ստիպելով բազմաթիվ փախստականների ապաստան գտնել Զուբարայում[16][99][10]: 1794 թվականին վահաբական ուժերը պաշարել են Զուբարան և մի քանի հարևան բնակավայրեր՝ որպես պատիժ ապաստան հայցողներին ընդունելու համար: Տեղական առաջնորդներին թույլատրվել է շարունակել վարչական գործառույթների իրականացումը, սակայն նրանցից պահանջվել է հարկ վճարել[100][101][16]:
1795 թվականին Բանի Խալիդին պարտության մատնելուց հետո, վահաբիները հարձակման են ենթարկվել երկու ճակատներից: Օսմանցիները և եգիպտացիները հարձակվել են արևմտյան ճակատում, մինչդեռ Բահրեյնի Ալ Խալիֆան և օմանցիները հարձակում են սկսել արևելյան ճակատում[102][103]: Վահաբիները դաշնակցել են Կատարի Ալ Ջալահմահ ցեղի հետ, որը արևելյան սահմանում բախվել էր Ալ Խալիֆայի և օմանցիների հետ:
Արևմտյան սահմանում եգիպտացիների առաջխաղացման մասին տեղեկանալով, 1811 թվականին վահաբի ամիրը նվազեցրել է իր կայազորները Բահրեյնում և Զուբարայում՝ իր զորքերը վերատեղակայելու համար: Մուսկատի Սաիդ բին Սուլթանն օգտվել է այս հնարավորությունից և հարձակվել Բահրեյնում և Զուբարայում գտնվող վահաբի կայազորների վրա: Զուբարայի ամրոցը հրդեհվել է, և Ալ Խալիֆան արդյունավետորեն վերականգնվել է իշխանության[103]:
Բրիտանական ներգրավվածություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Arab_pearl_divers_in_the_Persian_Gulf.jpg/300px-Arab_pearl_divers_in_the_Persian_Gulf.jpg)
Բրիտանիայի ցանկությունը՝ ապահովել Արևելահնդկական ընկերության նավերի անվտանգ անցումը, հանգեցրել է նրան, որ այն իր սեփական կարգը հաստատել է Պարսից ծոցում: 1820 թվականին Արևելահնդկական ընկերության և ափամերձ տարածքի շեյխերի (հետագայում հայտնի որպես Զինադադարի ափ) միջև ստորագրվել է Ընդհանուր Ծովային Պայմանագիր անունով համաձայնագիր: Այն ճանաչում էր բրիտանական իշխանությունը Պարսից ծոցում և ձգտում էր վերջ դնել ծովահենությանը և ստրկավաճառությանը: Բահրեյնը դարձել է պայմանագրի կողմ, և ենթադրվել է, որ Կատարը, որպես կախյալ տարածք, նույնպես դրա կողմ է եղել[20]։
Մայոր Քոլբրուքի կողմից 1820 թվականին կազմված զեկույցը տալիս է Քաթարի խոշոր քաղաքների առաջին նկարագրությունները: Նրա զեկույցում նշված բոլոր ծովափնյա քաղաքները գտնվում էին Պարսից ծոցի մարգարտի շերտերի մոտակայքում և հազարամյակներ շարունակ զբաղվում էին մարգարտի որսով[104]: Մինչև տասնութերորդ դարի վերջը Կատարի բոլոր հիմնական քաղաքները, ներառյալ Ալ Հուվեյլան, Ֆուվեյրիթը, Ալ Բիդդան և Դոհան, գտնվել են արևելյան ափին: Դոհան զարգացել է դրանցից ամենամեծի՝ Ալ Բիդդայի շուրջը: Բնակչությունը բաղկացած է եղել քոչվոր և նստակյաց արաբներից և Արևելյան Աֆրիկայից բերված ստրուկների զգալի մասից[20]: Որպես Դոհայի բնակիչների կողմից կատարված ծովահենության պատիժ, Արևելահնդկական ընկերության նավը 1821 թվականին ռմբակոծել է քաղաքը: Նրանք հողին են հավասարեցրել քաղաքը՝ ստիպելով 300-ից 400 տեղացիների փախչել[105]:
Բրիտանացիների կողմից 1825 թվականին անցկացված հետազոտությունը նշում է, որ Կատարը չի ունեցել կենտրոնական իշխանություն և կառավարվել է տեղական շեյխերի կողմից[106]: Դոհան կառավարվել է Ալ-Բուայնեյն ցեղի կողմից[107]: 1828 թվականին Ալ-Բուայնեյնի մի անդամ սպանել է Բահրեյնի մի բնակչի, ինչը դրդել է Բահրեյնի շեյխին բանտարկել հանցագործին: Ալ-Բուայնեյն ցեղը ապստամբել է, ինչը հրահրել է Ալ Խալիֆային ոչնչացնել նրանց ամրոցը և վտարել նրանց Դոհայից: Ալ-Բուայնեյնի վտարումը Ալ Խալիֆային ավելի մեծ իրավասություն է տվել Դոհայի նկատմամբ։
Բահրեյնասաուդյան ապստամբություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ցանկանալով վերահսկել վահաբիների գործողությունները, Բահրեյնը դեռևս 1833 թվականին Կատարի ափին տեղակայել է կառավարության պաշտոնյա՝ Աբդուլլահ բին Ահմադ Ալ-Խալիֆա անունով[107]: Դավաճանելով բահրեյնցիներին, նա 1835 թվականին դրդել է Ալ Հուվեյլայի ժողովրդին ապստամբել Ալ Խալիֆայի դեմ և նամակագրություն սկսել վահաբիների հետ: Ապստամբությունից կարճ ժամանակ անց, Մուսկատի սուլթանի որդու միջնորդությամբ, երկու կողմերը ստորագրել են խաղաղության համաձայնագիր: Որպես պայմանագրի մաս, Ալ Հուվեյլան քանդվել է, իսկ նրա բնակիչները տեղափոխվել են Բահրեյն: Սակայն, Աբդուլլահ բին Ահմեդի եղբորորդիները գրեթե անմիջապես խախտել են համաձայնագիրը, երբ հրահրել են Ալ Քուվարի ցեղի անդամներին հարձակվել Ալ Հուվեյլայի վրա[107][108]:
Թերակղզու բնակիչները ենթակա էին Բահրեյնի շեյխի ուժերի և Ալ-Հասայի եգիպտական զինվորական հրամանատարի միջև տեղի ունեցող ընդհարումներին: 1839 թվականի վերջում կամ 1840 թվականի սկզբին Ալ-Հասայի կառավարիչը զորքեր է ուղարկում Կատարը ավերելու համար, քանի որ Զուբարահի Ալ Նուայմ ցեղը հրաժարվել էր վճարել պահանջվող տուրքը: Հոֆուֆում կառավարչի սպանությունը վաղաժամ դադարեցնում է արշավանքը՝ նախքան ուժերը կհասնեին երկիր[108]:
1847 թվականին Աբդուլլահ բին Ահմեդ Ալ Խալիֆան և Իսա բին Թարիֆ անունով կատարցի ցեղապետը դաշինք են կազմել Բահրեյնի կառավարիչ Մոհամմեդ բին Խալիֆայի դեմ: Նոյեմբերին բին Խալիֆան 500 զինվորով և Քաթիֆի ու Ալ-Հասայի կառավարիչների զինվորական աջակցությամբ ափ է դուսր եկել Ալ Խորում[109]: Ընդդիմադիր ուժերը կազմված են եղել 600 զինվորից և ղեկավարվել են բին Թարիֆի կողմից: Նոյեմբերի 17-ին դաշինքի ուժերի և բահրեյնյան ուժերի միջև տեղի է ունեցել վճռական ճակատամարտ, որը հայտնի է դարձել որպես Ֆուվայրիթի ճակատամարտ: Դաշինքի ուժերը պարտություն են կրել, երբ բին Թարիֆը և նրա ութսուն զինվորները սպանվել են Դիմադրությունը ճնշելուց հետո բին Խալիֆան ավերել է Ալ Բիդդան և նրա բնակիչներին տեղափոխել Բահրեյն: Նա իր եղբորը՝ Ալի բին Խալիֆային, որպես դեսպան ուղարկել է Ալ Բիդդա: Սակայն նա չի ունեցել վարչական իշխանություն, և տեղական ցեղապետերը շարունակել են պատասխանատու լինել Կատարի ներքին գործերի համար[110]:
Բահրեյն ներխուժելու ծրագիր մշակելուց հետո, վահաբի ամիր Ֆայսալ բին Թուրքին 1851 թվականի փետրվարին մի վաշտ զորքով լքել է իր շտաբը Նաջդում: Մոհամմեդ բին Խալիֆայի անունից մի քանի հաշտեցման առաջարկներ են արվել, սակայն Ֆայսալը մերժել է դրանք: Սպասվող ներխուժման նախօրեին Ալի բին Խալիֆան փորձել է Կատարում զինվորական աջակցություն ստանալ, սակայն Մոհամմեդ բին Թանին համոզվում է աջակցություն տրամադրել Ֆայսալի ուժերին, երբ նրանք մայիսին հասնում են Ալ Բիդդա: Հունիսի 8-ին Ալ Թանիին հավատարիմ ուժերը գրավել են Ալ Բիդդայի ամրոցում Ալի բին Խալիֆայի կացարանի մոտ գտնվող կարևոր աշտարակը: Սա Բահրեյնին դրդել է բրիտանացիների հետ պաշտպանական պայմանագրի բանակցություններ սկսել՝ Ֆայսալի առաջխաղացումը կասեցնելու փորձով: Սկզբում նրանք անհաջողության են մատնվել, սակայն բրիտանացիները վերանայել են իրենց դիրքորոշումը՝ հակամարտության վերաբերյալ հետախուզական զեկույց ստանալուց հետո, և շտապ ծովային շրջափակում հաստատել են Մանամայում[111]: 1851 թվականի հուլիսի 25-ի հաշտության պայմանագրին կից, Բահրեյնի շեյխը համաձայնել է վճարել 4,000 գերմանական կրոն՝ բահրեյնցիների կողմից գրավված Ալ Բիդդա ամրոցի վերականգնման և Կատարի բնակիչներից վահաբիների անջատման դիմաց[112]:
Տնտեսական հետևանքներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Mapofqatar1849.jpg/300px-Mapofqatar1849.jpg)
Մոհամմեդ բին Խալիֆային զայրացնող քայլով, Ֆայսալ բին Թուրքին 1852 թվականին Դամմամում ապաստան է տրամադրել Աբդուլլահ բին Ահմեդի որդիներին: Հետևաբար, բահրեյնցիները փորձել են վտարել Ալ Բիդդայի և Դոհայի այն բնակիչներին, որոնք կասկածվում էին վահաբիներին հավատարիմ լինելու մեջ՝ նրանց նկատմամբ տնտեսական շրջափակում սահմանելով, որը թույլ չէր տալիս նրանց զբաղվել մարգարտի որսով: Շրջափակումը շարունակվել է մինչև տարեվերջ: 1853 թվականի փետրվարին վահաբիները սկսել են առաջանալ Ալ-Հասայից դեպի Ալ Խոր[113]: Բահրեյնը Կատարից հավաստիացում ստանալուց հետո, որ նրանք չեն համագործակցելու վահաբի ուժերի հետ, եթե վերջիններս հատեն իրենց սահմանները, Ալի բին Խալիֆային ուղարկել է մայրցամաք՝ տեղական դիմադրության հետ համագործակցելու նպատակով: 1853 թվականին բրիտանացիների միջնորդությամբ հաշտության համաձայնագիր է կնքվել երկու կողմերի միջև[113]:
Թշնամությունները կրկին բորբոքվել են, երբ Բահրեյնի շեյխը, ի պատասխան Դամմամում բահրեյնցի փախստականներին ապաստան տալուն, 1859 թվականին դադարել է տուրք վճարել վահաբի ամիրին և սկսել դրդել կատարյան ցեղերին հարձակվել նրա հպատակների վրա: Աբդուլլահ բին Ֆայսալի՝ Բահրեյնի վրա հարձակվելու սպառնալիքներին ի պատասխան, բրիտանական նավատորմը նավ է ուղարկել Դամմամի ափեր՝ հարձակումները կանխելու համար: Իրավիճակը սրվել է 1860 թվականի մայիսին, երբ Աբդուլլահը սպառնացել է գրավել Կատարի ափերը, մինչև տարեկան տուրքը վճարվի: 1861 թվականի մայիսին Բահրեյնը պայմանագիր է ստորագրել բրիտանական կառավարության հետ, որով վերջինս համաձայնել է պաշտպանություն առաջարկել և ճանաչել Կատարը որպես Բահրեյնի կախյալ տարածք[114]: 1862 թվականի փետրվարին պայմանագիրը վավերացվել է հնդկական կառավարության կողմից[115]:
Բրիտանացիների ներգրավումից հետո Ալ Խալիֆա ցեղի ազդեցությունը Կատարի գործերի վրա սկսել է նվազել: Գիֆորդ Պալգրեյվը 1863 թվականին Մոհամմեդ բին Թանիին նկարագրել է որպես Կատարի թերակղզու ճանաչված կառավարիչ[116]: 1863 թվականի ապրիլին Ալ Վակրայի բնակիչներից մի մասը ստիպված էր լքել քաղաքը Բահրեյնի շեյխի հրամանով՝ վահաբիների հետ ենթադրյալ կապերի պատճառով: Քաղաքի առաջնորդ Մոհամմեդ Բու Կուվարան ձերբակալվել է նմանատիպ մեղադրանքով: 1866 թվականին բրիտանացիների զեկույցը բացահայտել է, որ Կատարը տարեկան 4,000 գերմանական կրոնի զաքյաթ էր վճարում վահաբիներին՝ խախտելով 1861 թվականի բրիտանական պայմանագիրը: Զեկույցում նաև պնդվել է, որ Ալ Խալիֆան հարկ է գանձել Կատարի ժողովրդից նույն տարեկան վճարման համար[117][118]:
Qatari–Bahraini War
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/BritishBahrainAgreement1868.jpg/270px-BritishBahrainAgreement1868.jpg)
1867 թվականի հունիսին Մոհամմեդ Ալ Խալիֆայի ներկայացուցիչը ձերբակալել է մի բեդուինի Ալ Վակրահից և արտաքսել նրան Բահրեյն: Մոհամմեդ բին Թանին պահանջել է նրա ազատ արձակումը, սակայն ներկայացուցիչը մերժել է: Սա ստիպել է Մոհամմեդ բին Թանիին վտարել նրան Ալ Վակրահից: Այս լուրը ստանալով, Մոհամմեդ Ալ Խալիֆան ազատ է արձակել բեդուին բանտարկյալին և հայտնել իր ցանկությունը՝ վերսկսել խաղաղության բանակցությունները: Մոհամմեդ բին Թանիի որդին՝ Ջասիմ բին Մոհամմեդ Ալ Թանին, մեկնել է Բահրեյն՝ հոր անունից բանակցելու: Ժամանելուն պես նա ձերբակալվել է, և շուտով մեծ քանակությամբ նավեր ու զորքեր են ուղարկվել՝ պատժելու Ալ Վակրահի և Ալ Բիդդայի բնակիչներին: Աբու Դաբին միացել է Բահրեյնի կողմին, քանի որ ենթադրվել է, որ Ալ Վակրահը ծառայել է որպես ապաստարան Օմանից փախստականների համար: Նույն թվականի ավելի ուշ, միացյալ ուժերը 2000 զինվորով թալանել են վերոհիշյալ երկու կատարյան քաղաքները այն պատերազմում, որը հետագայում հայտնի է դարձել որպես Կատար-Բահրեյնյան պատերազմ[119][120]:
Բրիտանական մի գրառում հետագայում նշել է
![]() |
Դոհա և Վակրա քաղաքները 1867 թվականի վերջին ժամանակավորապես վերացել են, տները քանդվել, իսկ բնակիչները տեղահանվել: | ![]() |
1868 թվականի հունիսին կատարյան ցեղերը վրեժխնդիր են եղել Բահրեյնից, և տեղի է ունեցել մի ճակատամարտ, որի ընթացքում խորտակվել 60 նավակ և սպանվել 1000 մարդ: Այնուհետև Բահրեյնի շեյխը համաձայնել է ազատ արձակել Ջասիմ բին Մոհամմեդին՝ գերեվարված բահրեյնցի բանտարկյալների դիմաց[121]:
Բահրեյնի և Աբու Դաբիի համատեղ ներխուժումը և Կատարի հակահարվածը դրդել են բրիտանացի քաղաքական գործակալ, գնդապետ Լյուիս Պելլիին 1868 թվականին պարտադրել կարգավորում: Պելլիի առաքելությունը Բահրեյն և Կատար, ինչպես նաև դրա արդյունքում կնքված խաղաղության պայմանագիրը հանդիսացել են կարևոր իրադարձություններ Կատարի պատմության մեջ: Այն անուղղակիորեն ճանաչել է Կատարի տարբերությունը Բահրեյնից և բացահայտորեն ընդունել Մոհամմեդ բին Թանիի դիրքը որպես թերակղզու ցեղերի կարևոր ներկայացուցիչ[122]:
Օսմանյան իշխանություն (1871–1913 թվականներ)
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/eb/Doha1908.jpg/280px-Doha1908.jpg)
Օսմանյան կայսրությունը 1871 թվականին ընդլայնվել է դեպի Արևելյան Արաբիա: Ալ-Հասա ափին հաստատվելուց հետո նրանք առաջ են շարժվել դեպի Կատար: Ալ Բիդդան շուտով դարձել է գործողությունների հենակետ բեդուինների համար, ովքեր հարձակումներ էին գերծել օսմանցիների վրա հարավում, և Քուվեյթի Աբդուլլահ II Ալ-Սաբահը ուղարկվել է քաղաք՝ օսմանյան զորքերի ափհանման համար հենակետ ապահովելու: Նա իր հետ բերել է չորս օսմանյան դրոշ Կաատրի ամենաազդեցիկ անձանց համար: Մոհամմեդ բին Թանին ստացել և ընդունել է դրոշներից մեկը, բայց ուղարկել է այն Ալ Վակրահ և շարունակել տեղական դրոշը բարձրացնել իր տան վրա: Ջասիմ բին Մոհամմեդը ընդունել է դրոշը և բարձրացրել այն իր տան վրա: Երրորդ դրոշը տրվել է Ալի բին Աբդուլ Ազիզին՝ Ալ Խորի կառավարչին:
Բրիտանացիները բացասաբար են արձագանքել օսմանցիների առաջխաղացմանը, քանի որ զգում էին, որ իրենց շահերը վտանգված են: Իրենց առարկություններին պատասխան չստանալով՝ բրիտանական «Հյու Ռոուզ» հրետանային նավը ժամանել է Կատար 1871 թվականի հուլիսի 19-ին[123]: Իրավիճակը ուսումնասիրելուց հետո Սիդնի Սմիթը՝ Պարսից ծոցում բրիտանական քաղաքական ռեզիդենտի օգնականը, պարզել է, որ Կատարը կամովին է բարձրացրել դրոշները: Իրենց մտահոգությունն ավելի խորացնելու համար Ջասիմ բին Մոհամմեդը, ով այս ժամանակահատվածում ստանձնել է հոր դերը, թույլատրել է օսմանցիներին 1871 թվականի դեկտեմբերին Ալ Բիդդա ուղարկել 100 զինվոր և սարքավորումներ: 1872 թվականի հունվարին օսմանցիները Կատարը ներառել են իրենց տիրապետության մեջ: Այն նշանակվել է որպես Նաջդի նահանգ՝ Նաջդի սանջակի վերահսկողության ներքո: Ջասիմ բին Մոհամմեդը նշանակվել է շրջանի կայմակամ (փոխկառավարիչ), և մյուս կատարցիների մեծ մասին թույլատրվել է պահպանել իրենց պաշտոնները նոր կառավարությունում[124]:
Չարլզ Գրանտը՝ քաղաքական ներկայացուցչի օգնականը, սխալմամբ հաղորդել է, որ օսմանները 1873 թվականի օգոստոսին Քաթիֆից Զուբարա են ուղարկել 100 զինվորից բաղկացած զորախումբ՝ Հոսեին Էֆենդիի հրամանատարությամբ: Բահրեյնի շեյխը բացասաբար է արձագանքել դրան, քանի որ Զուբարայում բնակվող Ալ Նուայմ ցեղը պայմանագիր էր ստորագրել՝ համաձայնելով լինել նրա հպատակները: Շեյխի կողմից ճնշման ենթարկվելով՝ Գրանտը նրան ուղղորդել է քաղաքական ներկայացուցիչ Էդվարդ Ռոսի մոտ: Ռոսը շեյխին տեղեկացրել է, որ կարծում է, թե նա իրավունք չունի պաշտպանելու Կատարում բնակվող ցեղերին: Սեպտեմբերին շեյխը կրկին հաստատել է իր ինքնիշխանությունը քաղաքի և ցեղի նկատմամբ: Գրանտը պատասխանել է՝ պնդելով, որ Բահրեյնի հետ ստորագրված պայմանագրում Ալ Նուայմի կամ Զուբարայի մասին որևէ հատուկ նշում չկա: Բրիտանական կառավարության պաշտոնյան համաձայնել է նրա տեսակետների հետ՝ նշելով, որ Բահրեյնի շեյխը «պետք է հնարավորինս խուսափի ցամաքային բարդություններին միջամտելուց»[125][126]:
Ալ Խալիֆայի համար Զուբարայի նկատմամբ իրենց հավակնությունը վերականգնելու մեկ այլ հնարավորություն է ծագել 1874 թվականին, երբ Նասիր բին Մուբարակ անունով ընդդիմության առաջնորդը տեղափոխվել է Կատար: Նրանք կարծում էին, որ Մուբարակը, Ջասիմ բին Մոհամմեդի օգնությամբ, կթիրախավորի Զուբարայում բնակվող Ալ Նուայմին՝ որպես ներխուժման նախաբան: Արդյունքում Զուբարա է ուղարկվել բահրեյնցի ուժերի զորախումբ, ինչը խիստ դժգոհություն է առաջացրել բրիտանացիների մոտ, ովքեր ակնարկել են, որ շեյխն իրեն ներքաշել է բարդությունների մեջ: Էդվարդ Ռոսը պարզ է դարձրել, որ կառավարության խորհրդի որոշումը խորհուրդ է տվել շեյխին չմիջամտել Կատարի գործերին[127]: Ալ Խալիֆան մշտական կապի մեջ է մնացել Ալ Նուայմի հետ՝ իրենց բանակում հավաքագրելով ցեղի 100 անդամների և ֆինանսական օգնություն առաջարկելով նրանց: Ջասիմ բին Մոհամմեդը վտարել է ցեղի որոշ անդամների, երբ նրանք 1878 թվականին հարձակվել են Ալ Բիդդայի մոտ գտնվող նավերի վրա[128]:
Չնայած բազմաթիվ հայտնի կատարյան ցեղերի ընդդիմությանը, Ջասիմ բին Մոհամմեդը շարունակել է աջակցություն ցուցաբերել օսմաններին: Սակայն երկու կողմերի միջև գործընկերության բարելավման նշաններ չեն եղել, և հարաբերություններն էլ ավելի են վատթարացել, երբ օսմանները մերժել են օգնել Ջասիմին 1882 թվականին Աբու Դաբիի կողմից գրավված Խոր ալ Ուդայդի արշավանքում: Բացի այդ, օսմանները աջակցել են օսմանյան հպատակ Մոհամմեդ բին Աբդուլ Վահաբին, ով 1888 թվականին փորձել է տապալել Ջասիմ բին Մոհամմեդին[129]:
Ալ Վաջբայի ճակատամարտ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]1893 թվականի փետրվարին Մեհմեդ Հաֆիզ փաշան ժամանել է Կատար՝ չվճարված հարկերը պահանջելու և Ջասիմ բին Մոհամմեդի՝ օսմանյան առաջարկված վարչական բարեփոխումների դեմ ընդդիմությանը հակադարձելու նպատակով: Վախենալով, որ կարող է մահվան կամ բանտարկության ենթարկվել, Ջասիմ բին Մոհամմեդը տեղափոխվել է Ալ Վաջբա (Դոհայից 10 մղոն արևմուտք). նրան ուղեկցել են ցեղի մի քանի անդամներ: Մեհմեդը պահանջել է, որ նա ցրի իր զորքերը և հավատարմության երդում տա օսմաններին: Սակայն Ջասիմ բին Մոհամմեդը հաստատակամ մնացել է օսմանյան իշխանությանը չենթարկվելու իր մերժման մեջ: 1893 թվականի մարտին Մեհմեդը բանտարկել է նրա եղբորը՝ Ահմեդ բին Մոհամմեդ Ալ Թանիին, ինչպես նաև կատարյան ցեղերի 13 հայտնի առաջնորդների օսմանյան «Մերրիխ» կորվետի վրա: Մեհմեդը մերժել է գերիներին տասը հազար լիրայի դիմաց ազատ արձակելու առաջարկը և հրամայել մոտավորապես 200 օսմանյան զինվորներից բաղկացած զորասյանը Յուսուֆ Էֆենդիի հրամանատարությամբ առաջանալ դեպի Ջասիմ բին Մոհամմեդի ամրոցը Ալ Վաջբայում[130]:
Ալ Վաջբա ժամանելուց կարճ ժամանակ անց Էֆենդիի զորքերը ենթարկվել են ուժեղ հրաձգության կատարյան հետևակի և հեծելազորի կողմից, որոնք ընդհանուր առմամբ կազմել են 3,000-ից 4,000 մարդ: Նրանք նահանջել են դեպի Շեբակա ամրոց, որտեղ կրկին կորուստներ են կրել կատարցիների ներխուժման հետևանքով: Նրանց՝ Ալ Բիդդայի ամրոց նահանջելուց հետո, Ջասիմ բին Մոհամմեդի առաջխաղացող զորասյունը պաշարել է ամրոցը և կտրել թաղամասի ջրամատակարարումը: Օսմանները ընդունել են պարտությունը և համաձայնել ազատ արձակել կատարցի գերիներին՝ փոխարենը Մեհմեդ փաշայի հեծելազորի՝ ցամաքով դեպի Հոֆուֆ անվտանգ անցման դիմաց: Թեև Կատարը լիովին անկախություն չի ստացել Օսմանյան կայսրությունից, ճակատամարտի արդյունքը հանգեցրել է պայմանագրի, որը հետագայում հիմք է դարձել Կատարի՝ որպես կայսրության ներսում ինքնավար առանձին երկրի ձևավորման համար[131][132]:
Տես նաև
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Smith, Philip E. L. (28 October 2009). «Book reviews». American Anthropologist. 72 (3): 700–701. doi:10.1525/aa.1970.72.3.02a00790.
- ↑ Smith, Philip E. L. (28 October 2009). «Book reviews». American Anthropologist. 72 (3): 700–701. doi:10.1525/aa.1970.72.3.02a00790.
- ↑ Jeanna Bryner (9 December 2010). «Lost Civilization May Have Existed Beneath the Persian Gulf». Live Science. Վերցված է 3 June 2015-ին.
- ↑ Jeanna Bryner (9 December 2010). «Lost Civilization May Have Existed Beneath the Persian Gulf». Live Science. Վերցված է 3 June 2015-ին.
- ↑ Abdul Nayeem, Muhammad (1998). Qatar Prehistory and Protohistory from the Most Ancient Times (Ca. 1,000,000 to End of B.C. Era). Hyderabad Publishers. էջ 14. ISBN 9788185492049.
- ↑ Abdul Nayeem, Muhammad (1998). Qatar Prehistory and Protohistory from the Most Ancient Times (Ca. 1,000,000 to End of B.C. Era). Hyderabad Publishers. էջ 14. ISBN 9788185492049.
- ↑ Magee, Peter (2014). The Archaeology of Prehistoric Arabia. Cambridge Press. էջեր 50, 178. ISBN 9780521862318.
- ↑ 8,0 8,1 Magee, Peter (2014). The Archaeology of Prehistoric Arabia. Cambridge Press. էջեր 50, 178. ISBN 9780521862318.
- ↑ «History of Qatar» (PDF). www.qatarembassy.or.th. Ministry of Foreign Affairs. Qatar. London: Stacey International, 2000. Վերցված է 9 January 2015-ին.
- ↑ 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 10,5 10,6 10,7 10,8 «History of Qatar» (PDF). www.qatarembassy.or.th. Ministry of Foreign Affairs. Qatar. London: Stacey International, 2000. Վերցված է 9 January 2015-ին.
- ↑ Rice, Michael (1994). Archaeology of the Arabian Gulf. Routledge. էջեր 206, 232–233. ISBN 978-0415032681.
- ↑ 12,0 12,1 Rice, Michael (1994). Archaeology of the Arabian Gulf. Routledge. էջեր 206, 232–233. ISBN 978-0415032681.
- ↑ Masry, Abdullah (1997). Prehistory in Northeastern Arabia: The Problem of Interregional Interaction. Routledge. էջ 94. ISBN 978-0710305367.
- ↑ 14,0 14,1 Masry, Abdullah (1997). Prehistory in Northeastern Arabia: The Problem of Interregional Interaction. Routledge. էջ 94. ISBN 978-0710305367.
- ↑ Casey & Vine 1991
- ↑ 16,0 16,1 16,2 Casey & Vine 1991, էջ. 12
- ↑ «History of Qatar» (PDF). www.qatarembassy.or.th. Ministry of Foreign Affairs. Qatar. London: Stacey International, 2000. Վերցված է 9 January 2015-ին.
- ↑ Masry, Abdullah (1997). Prehistory in Northeastern Arabia: The Problem of Interregional Interaction. Routledge. էջ 94. ISBN 978-0710305367.
- ↑ Toth, Anthony. "Qatar: Historical Background." A Country Study: Qatar (Helen Chapin Metz, editor). Library of Congress Federal Research Division (January 19693). This article incorporates text from this source, which is in the public domain.
- ↑ 20,0 20,1 20,2 Toth, Anthony. "Qatar: Historical Background." A Country Study: Qatar (Helen Chapin Metz, editor). Library of Congress Federal Research Division (January 19693). This article incorporates text from this source, which is in the public domain.
- ↑ «History of Qatar» (PDF). www.qatarembassy.or.th. Ministry of Foreign Affairs. Qatar. London: Stacey International, 2000. Վերցված է 9 January 2015-ին.
- ↑ McCoy, Lisa (2014). Qatar (Major Muslim Nations). Mason Crest. ISBN 9781633559851.
- ↑ 23,0 23,1 23,2 McCoy, Lisa (2014). Qatar (Major Muslim Nations). Mason Crest. ISBN 9781633559851.
- ↑ Mohamed Althani, p. 15
- ↑ Mohamed Althani, p. 15
- ↑ Rice, Michael (1994). Archaeology of the Arabian Gulf. Routledge. էջեր 206, 232–233. ISBN 978-0415032681.
- ↑ Peoples of Western Asia. Marshall Cavendish Corporation. 2007. էջ 351. ISBN 978-0761476825.
- ↑ Peoples of Western Asia. Marshall Cavendish Corporation. 2007. էջ 351. ISBN 978-0761476825.
- ↑ Carter, Robert Jr.; Killick, Robert (2014). Al-Khor Island: Investigating Coastal Exploitation in Bronze Age Qatar (PDF). Moonrise Press Ltd. էջ 43. ISBN 978-1910169001.
- ↑ Carter, Robert Jr.; Killick, Robert (2014). Al-Khor Island: Investigating Coastal Exploitation in Bronze Age Qatar (PDF). Moonrise Press Ltd. էջ 43. ISBN 978-1910169001.
- ↑ Magee, Peter (2014). The Archaeology of Prehistoric Arabia. Cambridge Press. էջեր 50, 178. ISBN 9780521862318.
- ↑ 32,0 32,1 «History of Qatar» (PDF). www.qatarembassy.or.th. Ministry of Foreign Affairs. Qatar. London: Stacey International, 2000. Վերցված է 9 January 2015-ին.
- ↑ Khalifa, Haya; Rice, Michael (1986). Bahrain Through the Ages: The Archaeology. Routledge. էջեր 79, 215. ISBN 978-0710301123.
- ↑ Sterman, Baruch (2012). Rarest Blue: The Remarkable Story Of An Ancient Color Lost To History And Rediscovered. Lyons Press. էջեր 21–22. ISBN 978-0762782222.
- ↑ Sterman, Baruch (2012). Rarest Blue: The Remarkable Story Of An Ancient Color Lost To History And Rediscovered. Lyons Press. էջեր 21–22. ISBN 978-0762782222.
- ↑ Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ
<ref>
պիտակ՝ «haya
» անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում: - ↑ Carter, Killick (2014). p. 45.
- ↑ Carter, Killick (2014). p. 45.
- ↑ Liverani, Mario (2014). The Ancient Near East: History, Society and Economy. Routledge. էջ 518. ISBN 978-0415679060.
- ↑ Sultan Muhesen; Faisal Al Naimi (June 2014). «Archaeological heritage of pre-Islamic Qatar» (PDF). World Heritage. 72: 50. Վերցված է 14 February 2016-ին.
- ↑ Casey & Vine 1991, էջ. 16
- ↑ «Late Babylonian Period and Neo-Assyrian Period (1000 BC - 606 BC)». anciv.info. Վերցված է 17 January 2015-ին.
- ↑ Gulf States: Kuwait, Bahrain, Qatar, United Arab Emirates, Oman, Yemen. JPM Publications. 2010. էջ 31. ISBN 978-2884520997.
- ↑ Reade, Julian (1996). Indian Ocean In Antiquity. Routledge. էջ 252. ISBN 978-0710304353.
- ↑ Kapel, Holger (1967). Atlas of the stone-age cultures of Qatar. էջ 12.
- ↑ 46,0 46,1 46,2 Althani, Mohamed (2013). Jassim the Leader: Founder of Qatar. Profile Books. էջ 16. ISBN 978-1781250709.
- ↑ 47,0 47,1 47,2 Casey & Vine 1991, էջ. 17
- ↑ 48,0 48,1 48,2 48,3 Qatar Country Study Guide Volume 1 Strategic Information and Developments. Int'l Business Publications, USA. 2012. էջեր 34, 58. ISBN 978-0739762141.
- ↑ 49,0 49,1 49,2 Cadène, Philippe (2013). Atlas of the Gulf States. BRILL. էջ 10. ISBN 978-9004245600.
- ↑ «New techniques to locate lost prehistory in Qatar». world-archaeology.com. 28 March 2013.
- ↑ 51,0 51,1 Rahman 2006, էջեր. 33
- ↑ «Maps». Qatar National Library. Արխիվացված է օրիգինալից 6 June 2017-ին. Վերցված է 11 May 2015-ին.
- ↑ «Qatar - Early history». globalsecurity.org. Վերցված է 17 January 2015-ին.
- ↑ Gillman, Ian; Klimkeit, Hans-Joachim (1999). Christians in Asia Before 1500. University of Michigan Press. էջեր 87, 121. ISBN 978-0472110407.
- ↑ Commins, David (2012). The Gulf States: A Modern History. I. B. Tauris. էջ 16. ISBN 978-1848852785.
- ↑ «AUB academics awarded $850,000 grant for project on the Syriac writers of Qatar in the 7th century AD» (PDF). American University of Beirut. 31 May 2011. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 28 May 2015-ին. Վերցված է 12 May 2015-ին.
- ↑ 57,0 57,1 «Christianity in the Gulf during the first centuries of Islam» (PDF). Oxford Brookes University. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 28 May 2015-ին. Վերցված է 27 May 2015-ին.
- ↑ «PROCEEDINGS OF THE DOMESTIC AND FOREIGN MISSIONARY SOCIETY OF THE PROTESTANT EPISCOPA; CHURCH IN THE UNITED STATES OF AMERICA, AT MEETING HELD IN PHILADELPHIA IN AUGUST AND SEPT. 1835, p. 65». 1835.
- ↑ Kozah, Mario; Abu-Husayn, Abdulrahim; Al-Murikhi, Saif Shaheen (2014). The Syriac Writers of Qatar in the Seventh Century. Gorgias Press LLC. էջ 24. ISBN 978-1463203559.
- ↑ «History of Qatar». Amiri Diwan. Արխիվացված է օրիգինալից 22 January 2008-ին.
- ↑ 61,0 61,1 61,2 61,3 Rahman 2006, էջեր. 34
- ↑ 62,0 62,1 62,2 Fromherz, Allen (13 April 2012). Qatar: A Modern History. Georgetown University Press. էջեր 43, 60, 2041. ISBN 978-1-58901-910-2.
- ↑ O'Mahony, Anthony; Loosley, Emma (2010). Eastern Christianity in the Modern Middle East (Culture and Civilization in the Middle East). Routledge. էջ 23. ISBN 978-0415548038.
- ↑ A political chronology of the Middle East. Routledge / Europa Publications. 2001. էջ 192. ISBN 978-1857431155.
- ↑ Page, Kogan (2004). Middle East Review 2003-04: The Economic and Business Report. Kogan Page Ltd. էջ 169. ISBN 978-0749440664.
- ↑ 66,0 66,1 Sanbol, Amira (2012). Gulf Women. Bloomsbury UK. էջ 42. ISBN 978-1780930435.
- ↑ Gaiser, Adam R (2010). «What do we learn about the early Kharijites and Ibadiyya from their coins?». The Journal of the American Oriental Society.
((cite journal))
: Cite journal requires|journal=
(օգնություն) - ↑ al-Aqlām. Vol. 1. Wizārat al-Thaqāfah wa-al-Irshād. «وذكر في وفيات الاعيان لابن خنكان ابو نعامة قطري بن الفجاءة واسمه جعونة ين مازن بن يزيد اين زياد ين حبتر بن مالك ين عمرو رين تهيم بن مر التميمي الثسيباني ولد في الجنوب الشرقي من قرية الخوير شمال قطر في»
- ↑ 69,0 69,1 Lo, Mbaye (2009). Understanding Muslim Discourse: Language, Tradition, and the Message of Bin Laden. University Press of America. էջ 56. ISBN 978-0761847489.
- ↑ Baum, Wilhelm; Winkler, Dietmar W. (2010). The Church of the East: A Concise History. Routledge. ISBN 978-0415600217.
- ↑ Paul Rivlin, Arab Economies in the Twenty-First Century, p. 86. Cambridge: Cambridge University Press, 2009. 9780521895002
- ↑ 72,0 72,1 72,2 Casey & Vine 1991, էջ. 18
- ↑ Qatar, 2012 (The Report: Qatar). Oxford Business Group. 2012. էջ 233. ISBN 978-1907065682.
- ↑ Russell, Malcolm (2014). The Middle East and South Asia 2014. Rowman & Littlefield Publishers. էջ 151. ISBN 978-1475812350.
- ↑ Mohamed Althani, p. 17
- ↑ Al-Tabari, Abu Ja'far Muhammad ibn Jarir. The History of al-Tabari, Volume XXXVI: The Revolt of the Zanj. Trans. David Waines. Ed. Ehsan Yar-Shater. Albany, NY: State University of New York Press, 1992. 0-7914-0764-0. p. 31
- ↑ Zizek, Slavoj (2009). First as Tragedy, Then as Farce. Verso. էջ 121. ISBN 978-1844674282.
- ↑ Saunders, John Joseph (1978). A History of Medieval Islam. Routledge. էջ 130.
- ↑ «History». qatarembassy.net. Արխիվացված է օրիգինալից 17 February 2015-ին. Վերցված է 18 January 2015-ին.
- ↑ Larsen, Curtis (1984). Life and Land Use on the Bahrain Islands: The Geoarchaeology of an Ancient Society (Prehistoric Archeology and Ecology series). University of Chicago Press. էջ 54. ISBN 978-0226469065.
- ↑ Olson, James S. (1991). Historical Dictionary of European Imperialism. Greenwood. էջ 289. ISBN 978-0313262579.
- ↑ 82,0 82,1 Gillespie, Carol Ann (2002). Bahrain (Modern World Nations). Chelsea House Publications. էջ 31. ISBN 978-0791067796.
- ↑ «Qatar Timeline». Planning and Statistics Authority (Qatar). Վերցված է 26 June 2024-ին.
- ↑ Orr, Tamra (2008). Qatar (Cultures of the World). Cavendish Square Publishing. էջ 18. ISBN 978-0761425663.
- ↑ 85,0 85,1 Potter, Lawrence (2010). The Persian Gulf in History. Palgrave Macmillan. էջ 262. ISBN 978-0230612822.
- ↑ Anscombe, Frederick (1997). The Ottoman Gulf: The Creation of Kuwait, Saudi Arabia, and Qatar. Columbia University Press. էջ 12. ISBN 978-0231108393.
- ↑ «First printed record of Qatar highlight of book fair». Qatar Tribune. 10 January 2020. Վերցված է 8 June 2024-ին.
- ↑ Leonard, Thomas (2005). Encyclopedia of the Developing World. Routledge. էջ 133. ISBN 978-1579583880.
- ↑ Alghanim, Salwa (1998). The Reign of Mubarak-Al-Sabah: Shaikh of Kuwait 1896-1915. I. B. Tauris. էջ 6. ISBN 978-1860643507.
- ↑ 90,0 90,1 Heard-Bey, Frauke (2008). From Tribe to State. The Transformation of Political Structure in Five States of the GCC. էջ 39. ISBN 978-88-8311-602-5.
- ↑ 'Gazetteer of the Persian Gulf. Vol I. Historical. Part IA & IB. J G Lorimer. 1915' [1000] (1155/1782), p. 1001
- ↑ 92,0 92,1 Crystal, Jill (1995). Oil and Politics in the Gulf: Rulers and Merchants in Kuwait and Qatar. Cambridge University Press. էջ 27. ISBN 978-0521466356.
- ↑ 93,0 93,1 «Qatar». worldatlas.com. Վերցված է 18 January 2015-ին.
- ↑ Hasan, Mohibbul (2005). Waqai-I Manazil-I Rum; Tipu Sultan's Mission to Constantinople. AAKAR BOOKS. էջ 17. ISBN 978-8187879565.
- ↑ «'Gazetteer of the Persian Gulf. Vol I. Historical. Part IA & IB. J G Lorimer. 1915' [840] (995/1782)». qdl.qa. 2014-09-30. էջ 840. Վերցված է 16 January 2015-ին.
- ↑ «'Gazetteer of the Persian Gulf. Vol I. Historical. Part IA & IB. J G Lorimer. 1915' [839] (994/1782)». qdl.qa. 2014-09-30. էջ 840. Վերցված է 16 January 2015-ին.
- ↑ «'Gazetteer of the Persian Gulf. Vol I. Historical. Part IA & IB. J G Lorimer. 1915' [789] (944/1782)». qdl.qa. 2014-09-30. Վերցված է 28 January 2015-ին.
- ↑ Casey & Vine 1991, էջ. 29
- ↑ «Arabia, Yemen, and Iraq 1700-1950». san.beck.org. Վերցված է 18 January 2015-ին.
- ↑ Rahman 2006, էջ. 53
- ↑ Rahman 2006, էջ. 54
- ↑ Casey, Michael S. (2007). The History of Kuwait (The Greenwood Histories of the Modern Nations). Greenwood. էջեր 37–38. ISBN 978-0313340734.
- ↑ 103,0 103,1 «'Gazetteer of the Persian Gulf. Vol I. Historical. Part IA & IB. J G Lorimer. 1915' [843] (998/1782)». qdl.qa. Վերցված է 13 January 2014-ին.
- ↑ Rahman 2006, էջեր. 35–37
- ↑ «'Gazetteer of the Persian Gulf. Vol I. Historical. Part IA & IB. J G Lorimer. 1915' [793] (948/1782)». qdl.qa. 2014-09-30. Վերցված է 28 January 2015-ին.
- ↑ Rahman 2006, էջեր. 37
- ↑ 107,0 107,1 107,2 «'Gazetteer of the Persian Gulf. Vol I. Historical. Part IA & IB. J G Lorimer. 1915' [794] (949/1782)». qdl.qa. 2014-09-30. Վերցված է 28 January 2015-ին.
- ↑ 108,0 108,1 «'Gazetteer of the Persian Gulf. Vol I. Historical. Part IA & IB. J G Lorimer. 1915' [795] (950/1782)». qdl.qa. 2014-09-30. Վերցված է 28 January 2015-ին.
- ↑ Rahman 2006, էջ. 97
- ↑ Rahman 2006, էջ. 98
- ↑ Rahman 2006, էջ. 109
- ↑ Rahman 2006, էջեր. 110–113
- ↑ 113,0 113,1 Rahman 2006, էջեր. 113–115
- ↑ Rahman 2006, էջ. 118
- ↑ Rahman 2006, էջեր. 115–116
- ↑ Rahman 2006, էջ. 116
- ↑ Rahman 2006, էջ. 117
- ↑ Rahman 2006, էջ. 119
- ↑ «'A collection of treaties, engagements and sanads relating to India and neighbouring countries [...] Vol XI containing the treaties, & c., relating to Aden and the south western coast of Arabia, the Arab principalities in the Persian Gulf, Muscat (Oman), Baluchistan and the North-West Frontier Province' [113v] (235/822)». Qatar Digital Library. 2014-10-09. Վերցված է 12 January 2015-ին.
- ↑ «'File 19/243 IV Zubarah' [8r] (15/322)». Qatar Digital Library. 2014-03-21. Վերցված է 12 January 2015-ին.
- ↑ Rahman 2006, էջեր. 120
- ↑ Rahman 2006, էջեր. 123
- ↑ Rahman 2006, էջեր. 138–139
- ↑ Rahman 2006, էջ. 140
- ↑ «'Persian Gulf Gazetteer, Part I Historical and Political Materials, Précis of Bahrein Affairs, 1854-1904' [36] (55/204)». qdl.qa. 2014-04-04. Վերցված է 1 February 2015-ին.
- ↑ «'Persian Gulf Gazetteer, Part I Historical and Political Materials, Précis of Bahrein Affairs, 1854-1904' [35] (54/204)». qdl.qa. 2014-04-04. Վերցված է 1 February 2015-ին.
- ↑ Rahman 2006, էջեր. 141–142
- ↑ Rahman 2006, էջեր. 142–143
- ↑ Rahman 2006, էջեր. 143–144
- ↑ Fromherz, Allen (13 April 2012). Qatar: A Modern History. Georgetown University Press. էջ 60. ISBN 978-1-58901-910-2.
- ↑ Rahman 2006, էջեր. 152
- ↑ «Battle of Al Wajbah». Qatar Visitor. 2 June 2007. Արխիվացված է օրիգինալից 17 January 2013-ին. Վերցված է 22 January 2013-ին.
Մատենագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Rahman, Habibur (2006). The Emergence Of Qatar. Routledge. ISBN 978-0710312136.
- Casey, Paula; Vine, Peter (1991). The heritage of Qatar (print ed.). Immel Publishing. ISBN 978-0907151500.
- Zahlan, Rosemarie Said (1979). The creation of Qatar (print ed.). Barnes & Noble Books. ISBN 978-0064979658.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Qatar Digital Library - an online portal providing access to previously undigitised British Library archive materials relating to Gulf history and Arabic science
- The History of Qatar - Qatar Visitor
- The History of Qatar - ILoveQatar.net
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.