For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Reintegracionismo.

Reintegracionismo

Associaçom Galega da Língua.

O reintegracionismo ou lusismo[1] é unha postura lingüística que defende que o galego, xunto co resto de variedades da lingua portuguesa, son unha única lingua.[2] Xa que logo, as diferentes falas galegas serían, como as portuguesas, parte da mesma lingua, e non dúas linguas do mesmo diasistema lingüístico como defende a RAG. Como consecuencia da procura da converxencia entre o galego e o portugués, este movemento propón a adopción da normativa reintegracionista do galego, se ben hoxe en día asociacións como a AGAL promoven a convivencia desa norma xunto coa normativa oficial do galego nun chamado binormativismo.

A normativa reintegracionista do galego ten a súa orixe no Estudo crítico das normas ortográficas e morfolóxicas do idioma galego de 1983. Estas normas, completadas e actualizadas, poden ser encontradas no Compêndio Atualizado das Normas Ortográficas e Morfológicas do Galego-Português da Galiza [3] da Associaçom de Estudos Galegos. Pola súa parte, a AGAL deu un paso alén e encadrou esas normas xunto coas usadas pola xente partidaria de introducir o padrón portugués, nun proceso coñecido como confluência normativa.[4] Desta confluencia saíu en 2017 a Ortografia galega moderna: confluente com o português no mundo, obra sen carácter prescritivo[5] que estabelece a día de hoxe a norma escrita.

Logotipo vello da AGAL.

Como postura moi minoritaria tivo algúns partidarios a comezos do século XX como Xoán Vicente Viqueira[6] ou Evaristo Correa Calderón e a mediados do século na figura de Ernesto Guerra da Cal[7]. Con todo a primeira formulación ortográfica debeuse a José Martinho Montero Santalha que en 1976 publicou na revista Grial a súa Unificación ortográfica galego-portuguesa, recollendo a proposta que Manuel Rodrigues Lapa fixera en 1973 de adoptar o portugués como a forma literaria do galego, pero matizándoa para defender só un achegamento ortográfico[8], afondando nesa liña en Directrices para a reintegración lingüística galego-portuguesa de 1979. Eses postulados recolleunos Ricardo Carvalho Calero a partir de 1980 nunha serie de obras. E ao ano seguinte naceu a principal organización reintegracionista; a Associaçom Galega da Língua.

A normativa reintegracionista do galego

[editar | editar a fonte]

Para o reintegracionismo, as falas galegas forman parte do mesma sistema lingüístico que o portugués. Deste xeito, aos padróns portugués e brasileiro, habería que engadir un terceiro padrón galego. Polo tanto, rexeitan a normativa oficial do galego, xa que argumentan que está baseada na ortografía castelá e que separa o galego artificialmente do resto de falas lusófonas.

No pasado ten habido polémica entre os reintegracionistas partidarios de manter unha ortografía converxente, mais marcando claramente os trazos galegos, e outros que optaban por adoptar o padrón portugués directamente. Hai quen ten chamado estas dúas posturas de reintegracionistas e lusistas respectivamente, mais a maioría do colectivo rexeita esta nomenclatura e, fóra del, lusismo e reintegracionismo son usados como sinónimos.

Nome da lingua

[editar | editar a fonte]

As persoas partidarias do reintegracionismo teñen diferentes achegamentos á hora de nomear a lingua. O maior consenso está en usar o nome galego, unha vez que é o máis espallado socialmente, convivindo co nome portugués no ámbito internacional. Deste xeito, galego e portugués funcionarían como sinónimos, igual do que castelán e español. Non é de estrañar entón ver que certa xente reintegracionista se refira ao galego falado en Galiza como português da Galiza, do mesmo xeito que é posíbel ver o termo galego tropical en referencia ao portugués do Brasil.[9]

No ámbito académico foi aumentando o uso do termo galego-portugués, a semellanza do usado noutras linguas como o asturleonés ou o serbocroata. Esta nomenclatura, porén, choca co uso dado actualmente ao termo, que é o da lingua na súa época medieval, que requiriría ser alterado tamén.

Para diferenciar o galego escrito segundo a normativa reintegracionista do galego daquel escrito segundo a normativa oficial do galego, a AGAL promove o nome galego internacional,[10] que convive con outros termos como galego reintegrado ou galego lusista.

A ILP Paz-Andrade

[editar | editar a fonte]

En 2014 o parlamento galego aprobou por unanimidade a ILP Paz-Andrade, convertida en Lei de aproveitamento da lingua portuguesa e vínculos coa lusofonía.[11] Esta lei promove o ensino da lingua portuguesa en todos os niveis educativos e a relación co resto de países da lusofonía a todos os niveis. No seu texto, di o seguinte sobre o galego e a súa relación co portugués:

A lingua propia de Galicia, polo feito de ser intercomprensible co portugués, outorga unha valiosa vantaxe competitiva á cidadanía galega en moitas vertentes, nomeadamente na cultural pero tamén na económica. Por isto debemos dotarnos de métodos formativos e comunicativos que nos permitan desenvolvernos con naturalidade nunha lingua que nos é moi próxima e nos concede unha grande proxección internacional.

Entre outras cousas, por causa desta lei o Diario Oficial de Galicia (DOGA) permite a súa visualización en portugués, galego e castelán. Tamén é posíbel ver coproducións de series entre a TVG e a RTP, como Auga Seca ou Vidago Palace.

Galiza na CPLP

[editar | editar a fonte]

A presenza de Galiza na Comunidade dos Países de Língua Portuguesa (CPLP) vén de longo. Varias delegacións galegas teñen participado ao longo da década de 1980 nos debates sobre a unificación das normas do portugués, o que daría como resultado o Acordo Ortográfico do Portugués de 1990.[12] En 2016 ingresou como observador consultivo o Consello da Cultura Galega[13], e posteriormente en 2017 tamén o faría a Academia Galega da Língua Portuguesa[14].

En 2018 en debate parlamentario foi aprobada unha resolución no Parlamento de Galicia solicitando ao goberno galego iniciar trámites para a incorporación de Galiza na CPLP.[15]

Asociacións e colectivos afíns ao reintegracionismo

[editar | editar a fonte]

A maior asociación do movemento reintegracionista é a Associaçom Galega da Língua. Dela escindiuse a Associaçom de Estudos Galegos por diferenzas relacionadas coa confluência normativa. Noutro ámbito máis diplomático está a Academia Galega da Língua Portuguesa, observador consultivo da CPLP. Alén destas, destacan historicamente outras agrupacións como como o MDL (Movemento Defensa da Lingua), usan a Norma AGAL e a portuguesa indiferentemente, a AAG-P (Asociación de Amizade Galiza-Portugal), as IFG-P (Irmandades da Fala da Galiza e Portugal) ou a Asociación Socio-Pedagóxica Galaico-Portuguesa (AS-PGP). Xa no ámbito internacional, encontramos o MIL: Movemento Internacional lusófono e os Coloquios da Lusofonía.

Ademais, existen organizacións que defenden a liberdade normativa para a lingua galega e, en consecuencia, teñen publicacións escritas en normativa reintegracionista. É o caso da editorial Laiovento ou da revista cultural O Ferrado.

Fóra destas asociacións, cómpre destacar os movementos sociais de base, como os centros sociais ou a Rede de Escolas Semente.

Xa no ámbito político, mesmo que os principais partidos non adoptan a normativa reintegracionista, a nivel persoal diferentes persoas, como os deputados Antón Gómez-Reino (Podemos) e Néstor Rego (BNG), teñen usado e defendido esta normativa publicamente.

  1. Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para lusismo.
  2. Francisco Fernández Rei A situación do galego en Galicia e no occidente de Asturias, de León e de Zamora en Estudios de sociolingüística románica: linguas e variedades minorizadas. Universidade de Santiago de Compostela, 1999, páxina 43
  3. "Sai o 'Compêndio atualizado das normas ortográficas e morfológicas do galego-português da Galiza" AEG
  4. "AGAL aproba a confluencia das dúas tradicións normativas do reintegracionismo" Galicia Confidencial, 5 de decembro de 2016
  5. "Ortografia Galega Moderna confluente com o Português no mundo I. Esclarecimentos prévios". AGAL
  6. Domingos Prieto Alonso Planificaçom lingüística do galego:Vicente Viqueira, mestre de dom Ricardo en José Luís Rodríguez (ed.) Estudos dedicados a Ricardo Carvalho Calero. Universidade de Santiago de Compostela, 2000, pp. 267-281
  7. Maria do Carmo Henríquez Salido Caracterizaçom da língua en Ernesto Guerra da Cal en Homenagem a Ernesto Guerra da Cal. Universidade de Coimbra, 1997, páxina 277
  8. Serafín Alonso Pintos O ideal de lingua na Gramática de Carballo Calero, Grial 147, 2000, páxina 473
  9. "Português brasileiro: o galego tropical" PGL, 9 de setembro de 2015
  10. "AGAL priorizará “galego internacional” para definir o seu modelo de língua" Arquivado 27 de marzo de 2020 en Wayback Machine. PGL, 12 de decembro de 2017
  11. "LEI 1/2014, do 24 de marzo, para o aproveitamento da lingua portuguesa e vínculos coa lusofonía" DOG, 8 de abril de 2014
  12. Academia das Ciências de Lisboa (6-12 de outubro de 1990). "Delegações e intervenientes no Encontro de Unificação Ortográfica, a convite da Secretaria de Estado do Governo Português e Academia das Ciências de Lisboa, que elaboraram o Acordo Ortográfico de 1990 ou «Ortografia Unificada da Língua»". Archived from the original on 28 de febreiro de 2009. Consultado o 28 de marzo de 2020. 
  13. "O CCG ingresa como observador consultivo na Comunidade dos Países de Lingua Portuguesa". Consello da Cultura Galega. 1 de novembro de 2016. 
  14. "AGLP observador consultivo da CPLP". Portal Galego da Língua. 24 de xullo de 2017. 
  15. 12.ª Resolución “O Parlamento insta a Xunta a adoptar as medidas que sexan necesarias, antes de finalizar a presente lexislatura, para impulsar a solicitude de admisión de Galicia como membro na Comunidade dos Países de Lingua Portuguesa. Así mesmo, insta o Goberno galego a desenvolver de maneira real e efectiva a Lei Paz Andrade para o aproveitamento da lingua e cultura portuguesas convocando prazas docentes de portugués na vindeira oferta pública de emprego dirixida ao ensino e a dotar de orzamento nas contas para 2019 a aplicación desta lei.” Aprobada por unanimidade de 73 deputados e deputadas. (Proposta de resolución núm. 22 do G.P. do Bloque Nacionalista Galego). "Resolucións aprobadas no Debate anual de política xeral". Parlamento de Galicia. 9 de outubro de 2018. Arquivado dende o orixinal o 28 de marzo de 2020. Consultado o 28 de marzo de 2020. 

Véxase tamén

[editar | editar a fonte]

Bibliografía

[editar | editar a fonte]

Outros artigos

[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas

[editar | editar a fonte]
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Reintegracionismo
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.

X

Get ready for Wikiwand 2.0 🎉! the new version arrives on September 1st! Don't want to wait?