مردم روس
![]() | |
کل جمعیت | |
---|---|
ح. میلیون ۱۳۵ | |
مناطق با جمعیت چشمگیر | |
![]() | |
![]() | ۷٬۱۷۰٬۱۰۰ (۲۰۱۸) [۲] |
![]() | ۳٬۵۱۲٬۹۲۵ (۲۰۲۰)[۳] |
![]() (روس تبار) | ۳٬۱۶۳٬۰۸۴[۴] |
![]() | ۷۸۵٬۰۸۴[۵] |
![]() | ۶۲۰٬۰۰۰[۶] |
![]() | ۶۱۰٬۲۹۷[۷] |
![]() (روس تبار) | ۵۰۰٬۶۰۰[۸] |
![]() | ۴۱۹٬۶۰۰[۹] |
![]() | ۳۶۹٬۴۸۸[۱۰] |
![]() | ۳۴۲٬۰۰۰[۱۱] |
![]() (روس تبار) | ۲۰۰٬۰۰۰[۱۲] |
![]() | ۱۸۹٬۳۲۶[۱۳] |
![]() | ۱۶۱٬۷۰۰[۱۴] |
![]() | ۱۴۲٬۰۰۰[۱۵] |
![]() | ۱۴۱٬۶۸۷[۱۶] |
![]() (مهاجرت کرده در خلال سالهای ۱۸۹۵ تا ۱۹۴۶) | ۱۱۴٬۳۰۳[۱۷] |
![]() | ۶۸٬۲۰۰[۱۸] |
![]() | ۶۷٬۶۷۱[۱۹] |
![]() | ۴۲٬۵۸۵[۲۰] |
![]() | ۳۶٬۳۹۷[۲۱] |
![]() | ۳۳٬۴۰۱[۲۲] |
![]() | ۳۲٬۰۰۰[۲۳] |
![]() | ۳۱٬۹۴۱[۲۴] |
![]() | ۲۵٬۷۸۶[۲۵] |
![]() | ۲۱٬۴۳۶[۲۶] |
![]() | ۱۸٬۲۱۹[۲۷] |
![]() | ۱۵٬۶۳۱[۲۸] |
![]() | ۱۵٬۶۰۱[۲۹] |
![]() | ۱۵٬۵۹۵[۳۰] |
![]() | ۱۴٬۶۶۰[۳۱] |
زبانها | |
زبان روسی | |
دین | |
† ارتودوکس (کلیسای ارتدکس شرقی) همچنین افراد زیادی بدون دین هستند | |
قومیتهای وابسته | |
مردم اسلاو، اسلاوهای شرقی (بلاروسها و اوکراینیها)[۳۲] |
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/Gorskii_04421u.jpg/220px-Gorskii_04421u.jpg)
روسها یا مردم روس (به روسی: русские، آوانگاری: روسکیه) گروهی قومی از اسلاوهای شرقیاند که خاستگاهشان اروپای شرقی است. آنها بهطور عمده در روسیه و کشورهای همسایه سکونت دارند و نام کشور روسیه نیز برگرفته از نام همین قوم است. روسها به زبان روسی سخن میگویند[۳۳] که خود زبانی اسلاوی است. همین زبان مادری مشترک در کنار مسیحیت ارتدکس که از سده پنجم هجری در میان روسها رواج یافت، آنان را به هم پیوند میدهد.
از ۲۵۸ میلیون روسیزبان در سراسر جهان ۱۳۴ میلیونشان تبار روسی دارند. این گروه قومی با جمعیت ۱۱۵٬۸۸۹٬۱۰۷ تن در روسیه که با احتساب روسهای دیگر کشورها به ۱۵۰ میلیون تن میرسد هم، پرجمعیتترین قوم اسلاو و هم پرجمعیتترین ملت اروپا هستند. جمعیت بزرگی از روسها در کشورهای پساشوروی زندگی میکنند. نیز جماعت بزرگی از کوچندگان روس، چه روسیزبان و چه جز آن، که آمارشان ۲۰ تا ۳۰ میلیون برآورد میشود، در سراسر جهان، به ویژه در ایالات متحد، آلمان، برزیل و کانادا پراکندهاند.
روسها از قبیلههای اسلاوی شرقی برآمدهاند و فرهنگ نیاکانشان ریشه در روسهای کیفی دارد و بیش از همه با اقوام اوکراینی و بلاروسی نزدیکند.
واژهشناسی
[ویرایش]در پارسی واژه روس هم برای اشاره به شهروندان روسیه و هم برای اشاره به روستباران به کار میرود؛ حال آنکه در روسی برای این دو مفهوم دو واژه جدا هست؛ یکی русские (روسکیه) که بهچم «روستبار» یا «از قوم روس» است و دیگری россияне (روسیانه) که بهچم «روسیهای» است و برای اشاره به شهروندان روسیه فارغ از قومیتشان بهکار میرود.
واژه روس از نام مردمان روس برگرفته شدهاست اما روشن نیست که نام همان مردمان روس از کجا آمدهاست. مشهورترین نگره این است که واژه روس همچون نام «روتسی» که فنلاندیها به سوئد دادهاند، در زبانهای ژرمنی برگرفته از اصطلاح «-rods» در زبان نورس باستان است؛ بهچم «مردانی که قایق میرانند»؛ به این قرینه که قایقرانی شیوه اصلی رفتوآمد در رودهای اروپای شرقی بود.
بر اساس دیگر نگرهها نام روس از اصطلاح * roud-s-ь (از ریشه *rъd-/ *roud-/ *rуd-) در زبان نیااسلاوی برگرفته شدهاست که با رنگ سرخ (مو) یا از هندوایرانی ruxs/roxs - (روشن) مرتبط است. نیز ارتباطات زبانی دیگری با باشندگان جنوب اوراسیا مانند شهر روسه در بلغارستان یا البروس در ناحیه فدرالی قفقاز شمالی هست؛ همچنین با نام رود رُس در اوکراین.
پیش از انقلاب ۱۹۱۷ مقامات روسیه هرگز مردم را «روس» نمیخواندند و به جایش عنوان «روسهای بزرگ» را به کار میبردند که یعنی بخشی از همه روسها، یعنی همه اسلاوهای شرقی.
از سدههای نخستین پس از اسلام نزد جغرافیدانان ایرانی روسها از دیگر اسلاوها جدا شده بودند. ایشان اسلاو را «سقلاب» و در جمع «سقالبه» یا «صقالبه» میگفتند. نویسنده حدود العالم در نیمه دوم سده چهارم هجری ایشان را متمایز کردهاست.
روس ناحیتی است که مشرق وی کوه بجناک است و جنوب وی رود روتا است و مغرب وی صقلاب است و شمال وی ویرانی شمال است
— حدودالعالم
صقلاب ناحیتی است مشرق وی بلغار اندرونی است و بعضی از روس و جنوب وی بعضی از دریای کرز است و بعضی از روم و مغرب وی و شمال وی همه بیابانهای ویرانی شمال است… و بعضی به روسیان مانند.
— حدودالعالم
پیشینه
[ویرایش]روسها از اقوام ساکن در اوراسیا هستند که به خانواده قومی و زبانی اسلاو تعلق دارند اما خود به تیرههای پرشماری بخشبندی میشوند که آنها را در دو گروه بزرگ روسهای شمالی و جنوبی میگنجانند. زبان ایشان نیز اگرچه روسی است اما گویشهای زیادی دارد و بهطور کلی گویشهای شمالی روسی از گویشهای جنوبی متفاوت است. مطالعات ژنتیکی نشان داده که مردم روس از نظر ژنتیک تفاوت چندانی با اوکراینیها، لهستانیها و اسلوونیاییها ندارند. همچنین برخی پژوهشگران مانند زلنین بر این باورند که مردم شمال روسیه به اوکراینیها و بلاروسها نزدیکتر هستند تا به روسهای جنوبی. همچنین در شمال روسیه مردم روس از نظر ژنتیکی به اقوام اورالی نزدیکی زیادی نشان میدهند و این احتمالاً نشانگر این است که بسیاری از اورالیها که ساکنان منطقه شمالی اوراسیا بودهاند و امروزه در فنلاند و مجارستان و استونی و برخی دیگر از مناطق شمالی روسیه بهسر میبرند، تحت تأثیر همگونسازی قومی روسهای مهاجر قرار گرفته باشند و این به این معنی است که بسیاری از روسهای ساکن مناطق شمالی در اصل روس نیستند.[۳۴]
جمعیت
[ویرایش]روسها با نزدیک به ۱۴۰میلیون تن از پرجمعیتترین اقوام جهاناند. نزدیک به ۱۱۶ میلیون تن از روسها ساکن کشور روسیه و نزدیک به ۱۶ میلیون تن دیگر در کشورهای همسایه ساکناند. نیز قریب چهارونیم میلیون روس در سایر نقاط جهان به ویژه قاره آمریکا و استرالیا بهسر میبرند.
فرهنگ و مذهب مردم روس
[ویرایش]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/db/Danceinalanya.jpg/220px-Danceinalanya.jpg)
فرهنگ روسها در حقیقت از فرهنگ اسلاوهای شرقی ریشه میگیرد که در نظر مسیحیان رومی پگان و کافر قلمداد میشدند. در شکلگیری اولیه هویت قومی و فرهنگی مردم روس اقوام دیگر تأثیرات بسزایی گذاشتند. از میان این اقوام میتوان به اورالیها و وایکینگها اشاره نمود. در اواخر هزاره یکم (میلادی) اقوام روس مسیحی شده و به مذهب ارتودوکس شرقی گرویدند. پس از سقوط قسطنطنیه در اواخر قرن پانزدهم میلادی روسیه بزرگترین پایگاه مذهب ارتدکس باقی ماند. از دیدگاه دیگر روسیه از نظر فرهنگی نیز تحت تأثیر اروپا قرار گرفت و این تأثیرات پس از اصلاحات اساسی پطر کبیر بیشتر و بیشتر شد. فرهنگ روس بهدنبال آن از حالت سنتی و شرقی خود بهسوی فرهنگ غربی گرایید و در ابتدای قرن بیستم هم تغییرات اساسی بسیاری نمود که علت آن انقلاب بلشویکی سال ۱۹۱۷ روسیه و سلطه کمونیسم برای مدت هفتاد سال بر این کشور بود. روسیه در برخی مسائل فرهنگی مانند ادبیات، فلسفه، موسیقی کلاسیک، نقاشی، سینما، رقص، تئاتر و پویانمایی صاحب سبک میباشد.[۳۵]
کارل مارکس، بنیانگذار مارکسیسم، در مورد روسها گفته است: «سیاست امپراتوری روسیه تغییرناپذیر است. ممکن است روشها و تاکتیکها و مانورهایش تغییر کنند اما ستارهی راهنمای آن ــ سیاست تسلط بر جهان ــ همواره درخشان خواهد ماند.»[۳۶]
سرشناسان روس
[ویرایش]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Russianpeople3.1.png/220px-Russianpeople3.1.png)
روسها فهرست قابل ملاحظهای از افراد مشهور تاریخ را دارند.
در زمینه ادبیات از مشاهیر روس میتوان به لئو تولستوی، فئودور داستایوفسکی، ماکسیم گورکی، ولادیمیر مایاکوفسکی، بوریس پاسترناک، آنتوان چخوف، آلکساندر پوشکین، میخائیل بولگاکف، آنا آخماتووا و ولادیمیر ناباکوف، نیکلای گوگول اشاره نمود.
در زمینه موسیقی کلاسیک نیز روسها چهرههای سرشناسی مانند سرگئی پروکفیف، پیوتر ایلیچ چایکوفسکی، نیکولای ریمسکی-کورساکف، دمیتری شوستاکوویچو سرگئی راخمانینف ارائه کردهاند.
در زمینه نقاشی نیز میتوان از ایلیا رپین نام برد.
در زمینه علوم و دانشمندان بزرگ روس نیز نامهای دمیتری مندلیف، ایوان پاولف، نیکلای ایوانویچ لباچفسکی، نیکلای پیروگوف، کنستانتین تسیولکوفسکی، آلکساندر میخایلوویچ پروخورف، جرج گاموف، ولادیمیر زورکین، آندره ساخاروف، سرگئی کارالیوف، پیوتر کاپیتسا و ایگور سیکورسکی قابل ذکر هستند.
جستارهای وابسته
[ویرایش]پانویس
[ویرایش]- ↑ "Национальный состав населения". Federal State Statistics Service. Retrieved 30 December 2022.
- ↑ "Державна служба статистики України". Ukrstat.gov.ua. Retrieved 2022-02-28.
- ↑ "The population of the Republic of Kazakhstan by ethnic groups". data.egov.kz. Committee on Statistics of Ministry of National Economy of the Republic of Kazakhstan. 2020-05-29. Retrieved 2021-06-17.
- ↑ "Selected Social Characteristics in the United States: 2007 estimate". U.S. Census American Community Survey. 2007. Archived from the original on 11 February 2020. Retrieved 2009-04-23.
- ↑ «(2009 census)». بایگانیشده از روی نسخه اصلی در ۳ نوامبر ۲۰۰۹. دریافتشده در ۳ نوامبر ۲۰۰۹.
- ↑ (۲۰۰۵ تا سال) BBC NEWS | Asia-Pacific | Russians left behind in Central Asia
- ↑ Tabula: IS20. PASTĀVĪGO IEDZĪVOTĀJU NACIONĀLAIS SASTĀVS REĢIONOS UN REPUBLIKAS PILSĒTĀS GADA SĀKUMĀ[پیوند مرده]
- ↑ (2006 census)
Single ethnic origin: 98,245
Multiple ethnic origin: 402,360 - ↑ "Ethnic groups in Kyrgyzstan (2009 census)" (PDF). Kyrgyz Statistical Agency. Kyrgyz Statistical Agency. 2009. Archived from the original (PDF) on 8 March 2012. Retrieved 2011-03-31.
- ↑ 2004 Moldovan Census and Transnistrian Census بایگانیشده در ۱۸ مارس ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine data.
- ↑ «(2000 census)». بایگانیشده از اصلی در ۱ مه ۲۰۱۱. دریافتشده در ۲۴ ژوئیه ۲۰۱۱.
- ↑ «Câmara de Comércio Brasil-Rússia». بایگانیشده از اصلی در ۲۵ مه ۲۰۲۰. دریافتشده در ۲۴ ژوئیه ۲۰۱۱.
- ↑ «(2009 estimate)». بایگانیشده از اصلی در ۱۷ نوامبر ۲۰۱۱. دریافتشده در ۲۴ ژوئیه ۲۰۱۱.
- ↑ «(2010 estimate)». بایگانیشده از اصلی در ۶ سپتامبر ۲۰۱۲. دریافتشده در ۲۴ ژوئیه ۲۰۱۱.
- ↑ Russians left behind in Central Asia, BBC News
- ↑ «Population by ethnic groups (1999 census)». بایگانیشده از اصلی در ۲۳ اوت ۲۰۱۱. دریافتشده در ۲۴ ژوئیه ۲۰۱۱.
- ↑ Cuadro de proyección Inmigratoria periodo 1895-1946 بایگانیشده در ۳۰ نوامبر ۲۰۱۱ توسط Wayback Machine (اسپانیایی)
- ↑ (2000 census)
- ↑ «(2002 census)». بایگانیشده از اصلی در ۳۱ اوت ۲۰۰۶. دریافتشده در ۲۴ ژوئیه ۲۰۱۱.
- ↑ (2005 census)
- ↑ (رومانیایی) Informatii utile | Agentia Nationala pentru Intreprinderi Mici si Mijlocii بایگانیشده در ۱۳ مه ۲۰۰۷ توسط Wayback Machine (2002 census)
- ↑ «(2002 census)». بایگانیشده از اصلی در ۲۴ فوریه ۲۰۰۹. دریافتشده در ۲۴ ژوئیه ۲۰۱۱.
- ↑ "Estimated population resident in the United Kingdom, by foreign country of birth (Table 1.3) - 2008". Office for National Statistics. September 2008. Archived from the original on 2010-09-10. Retrieved 2011-03-31.
- ↑ «(31.12.2010 - estimate)» (PDF). بایگانیشده از اصلی (PDF) در ۱۸ ژوئیه ۲۰۱۱. دریافتشده در ۲۴ ژوئیه ۲۰۱۱.
- ↑ (2009)
- ↑ "Migration - (2006 census)" (PDF). 2006 Census. Australian Bureau of Statistics. 29 March 2007. Retrieved 31 March 2011.
- ↑ «(2001 census)» (PDF). بایگانیشده از اصلی (PDF) در ۲۴ سپتامبر ۲۰۱۵. دریافتشده در ۲۴ ژوئیه ۲۰۱۱.
- ↑ (2002 census)
- ↑ «(1999 census)». بایگانیشده از اصلی در ۱ مه ۲۰۲۰. دریافتشده در ۲۴ ژوئیه ۲۰۱۱.
- ↑ (2002 census)
- ↑ «(2002 census)» (PDF). بایگانیشده از اصلی (PDF) در ۲ ژوئن ۲۰۱۰. دریافتشده در ۲۴ ژوئیه ۲۰۱۱.
- ↑ «Ethnologue report for East». بایگانیشده از اصلی در ۱۸ اکتبر ۲۰۱۲. دریافتشده در ۹ اوت ۲۰۱۴.
- ↑ کتاب دانشنامه آکسفورد صفحه ۶۸۹ ستون سمت چپ پاراگراف اوّل
- ↑ "Two Sources of the Russian Patrilineal Heritage in Their Eurasian Context". Oleg Balanovsky (به انگلیسی). Retrieved 26 July 2011.
- ↑ "Russia". دانشنامه بریتانیکا (به انگلیسی). Retrieved 26 July 2011.
- ↑ رابرت بی. داونز. کتابهایی که دنیا را تغییر دادند. ترجمهٔ سیروس پرهام. انتشارات ابنسینا. ص. ۱۵۶ (کتاب هفتم، پیامبر رنجبران).
گروههای قومی چین، بر پایه ردهبندی دولتی چین | |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
چینی-تبتی |
| ||||||||
آستروآسیایی |
| ||||||||
همونگ-مین | |||||||||
مغول |
| ||||||||
کرا-دای |
| ||||||||
تونگوز | |||||||||
ترک | |||||||||
تاییدنشده |
| ||||||||
سایر |
| ||||||||
گروههای قومی تاییدنشده در چین · اقوام مهاجر در چین · تاریخ گروههای قومی |
اسلاوهای شرقی |
| |
---|---|---|
اسلاوهای غربی |
| |
اسلاوهای جنوبی |
|
تاریخ |
| ||||
---|---|---|---|---|---|
جغرافیا |
| ||||
سیاست |
| ||||
اقتصاد |
| ||||
جامعه |
| ||||
قفقازیتبارها |
| |||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
آلتاییها |
| |||||||||||||||||||||
هندواروپاییها |
| |||||||||||||||||||||
آفروآسیاییها |
|
شاخههایی از مسیحیت که در خاورمیانه، اروپای شرقی، شمال و شرق آفریقا، آسیای صغیر، جنوب هند و بخشهایی از خاور دور توسعه یافتهاند. | ||||||
مذاهب |
| |||||
تاریخ |
| |||||
کتابهای مقدس |
| |||||
کلام | ||||||
عبادت |
|
مردم اهل روسیه | ||
---|---|---|
رهبران سیاسی |
| |
Military figures and explorers |
| |
Scientists, engineers and inventors |
| |
Artists and فهرست نویسندگان روس |
| |
Religious leaders |
| |
Sportspeople |
|
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.