Olusegun Obasanjo
Olusegun Obasanjo | |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() | |||||||||
2004ko uztailaren 6a - 2006ko urtarrilaren 24a ← Joaquim Alberto Chissano - Denis Sassou-Nguesso →
1999ko maiatzaren 29a - 2007ko maiatzaren 29a ← Abdulsalami Abubakar (en) ![]()
1976ko otsailaren 13a - 1979ko irailaren 30a ← Murtala Mohammed - Shehu Shagari →
1975eko uztailaren 29a - 1976ko otsailaren 13a ← Joseph Edet Akinwale Wey (en) ![]() ![]() | |||||||||
Bizitza | |||||||||
Jaiotza | Abeokuta (en) ![]() | ||||||||
Herrialdea | ![]() | ||||||||
Bizilekua | Dodan Barracks (en) ![]() | ||||||||
Lehen hizkuntza | jorubera | ||||||||
Familia | |||||||||
Ezkontidea(k) | Stella Obasanjo (en) ![]() | ||||||||
Seme-alabak | |||||||||
Hezkuntza | |||||||||
Heziketa | Baptist Boys’ High School (en) ![]() Defence Services Staff College (en) ![]() Royal College of Defence Studies Mons Officer Cadet School (en) ![]() | ||||||||
Hizkuntzak | jorubera ingelesa Nigerian Pidgin (en) ![]() Hausa | ||||||||
Jarduerak | |||||||||
Jarduerak | politikaria, militarra eta ingeniaria | ||||||||
Parte-hartzailea
| |||||||||
Jasotako sariak | ikusi
| ||||||||
Zerbitzu militarra | |||||||||
Adar militarra | Nigerian Army (en) ![]() | ||||||||
Gradua | jeneral | ||||||||
Parte hartutako gatazkak | Nigeriako Gerra Zibila Operation Tail-Wind (en) ![]() Kongoko krisialdia | ||||||||
Sinesmenak eta ideologia | |||||||||
Erlijioa | Protestantismoa Baptismoa | ||||||||
Alderdi politikoa | Peoples Democratic Party (en) ![]() |
Oluṣẹgun Mathew Okikiọla Arẹmu Ọbasanjọ (Abeokuta, Ogun, Nigeria, 1937ko maiatzaren 5a) nigeriar militarra eta politikaria da. 1976tik 1979ra Nigeriako estatuburua izan zen, gobernu militar batean, eta presidentea 1999tik 2007ra.
Biografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nigeriako Unibertsitate Baptistan ikasketak egin ondoren, militar ikasketak egin zituen Erresuma Batuan. 1958an bere herrialdera itzuli zen Armada Nazionalean zerbitzatzera, ofizial gisa. 1963an kapitain izendatu zuten, 1965ean komandante, 1967an teniente koronel eta 1969an, koronel.
1970ean biafrarrak menderatu zituen gudarosteko buru izan zen, Biafrako independentisten eta Nigeriako gobernuaren arteko gerran. 1975ean Lan eta Etxebizitzarako Komisionatu Federalaren kargudun izendatu zuten, baina urte horretan bertan, uztailean, Yakubu Gowon lehendakaria kargutik kendu zuen estatu-kolpearen ondoren, Estatu Nagusiko buruzagi izendatu zuten. Gainera, teniente jeneral izendatu zuten, eta Batzorde Militar Goreneko kide.
1976an lehendakaria, Murtala Mohammed, hil egin zuten, Gowoni leporatu zioten estatu-kolpe saio batean. Obasanjok -Murtalaren ordu arteko eskuineko eskuak- hartu zuen gobernuaren buruzagitza, Nigeriaren historiako aldi konstituzional nagusiari hasiera emanez. Obasanjok -jenerala, ordurako- alderdi politikoak legeztatu, konstituzio bat onartu, eta hauteskundeak deitu zituen, eta 1979rako zibilen eskuetan utzi zuen gobernua. Beraz, Nigeriara demokrazia ekarri zuen lehenengo lehendakaria izan zen.
Bere agintaldia bukatuta, Estatuaren Aholku Batzordeko kide (1979) eta Segurtasun eta Desarmerako Batzorde Independenteko kide (1980) izendatu zuten. Gero gudarostea utzi eta baserrira joan zen bizitzera. 1991ko urrian Nazio Batuetako idazkari nagusi kargurako hautagai izan zen. 1995ean atxilo hartu zuten, Sani Abacha lehendakaria kargutik kentzen saiatzeagatik, eta bizi osorako kartzela-zigorra ezarri zioten. Sani Abacha hil ondoren, bat-batean libre utzi zuten (1998), eta 1999. urteko hauteskundeetan lehendakari berrautatua izan zen, baita 2003ko hauteskundeetan ere.
2021eko abuztuan, Afrikako Batasunak Olusegun Obasanjo izendatu zuen Afrikako Adarreko Bakerako Goi Ordezkari.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
![]() |
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Olusegun Obasanjo ![]() |
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.