Геоід
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/Geoida.svg/400px-Geoida.svg.png)
2. Зямны эліпсоід
3. Стромыя лініі
4. Цела Зямлі
5. Геоід
Геоід (літаральна — «нешта падобнае Зямлі») — выпуклая замкнёная паверхня, што супадае з паверхняй вады ў морах і акіянах у спакойным стане і перпендыкулярная да кірунку сілы цяжару ў любой яе кропцы, а менавіта геаметрычнае цела, якое адлюстроўвае ўласцівасці патэнцыялу сілы цяжару[1] на Зямлі (паблізу зямной паверхні), важнае паняцце ў геадэзіі.
Вызначэнне паняцця «геоід»
[правіць | правіць зыходнік]Геоід вызначаецца як эквіпатэнцыяльная паверхня зямнога поля цяжару [2](узровень паверхню), прыкладна супадае з сярэднім узроўнем вод Сусветнага акіяна ў неабуранам стане і ўмоўна працягнуты пад мацерыкамі. Адрозненне рэальнага сярэдняга ўзроўню мора ад геоіда можа дасягаць 1 м.
Па вызначэнні эквіпатэнцыяльнай паверхні, паверхня геоіда ўсюды перпендыкулярная стромай лініі.
Некаторыя аўтары абазначаюць вышэйапісанае паняцце тэрмінам не «геоід», а «асноўны ўзровень паверхні», у той час як сам геоід вызначаецца як трохмернае цела, абмежаванае гэтай паверхняй.[3]
Гісторыя
[правіць | правіць зыходнік]Тэрмін «геоід» быў прапанаваны ў 1873 годзе нямецкім матэматыкам Іаганам Бенедыктам Лістынгам для абазначэння геаметрычнай фігуры, больш дакладна адлюстроўвае форму Зямлі, чым эліпсоід вярчэння.
Выкарыстанне
[правіць | правіць зыходнік]Геоід з’яўляецца паверхняй, адносна якой вядзецца адлік вышынь над узроўнем мора. Дакладнае веданне геоіда неабходна, у прыватнасці, у навігацыі — для вызначэння вышыні над узроўнем мора на аснове геадэзічнай (эліпсаідальнай) вышыні, непасрэдна вымяранай GPS-прёмнікамі, а таксама ў фізічнай акіяналогіі — для вызначэння вышынь марской паверхні.
Гл. таксама
[правіць | правіць зыходнік]Зноскі
- ↑ Важна заўважыць, што ў вызначэнне сілы цяжару ўваходзіць гравітацыйная сіла з боку Зямлі і цэнтрабежная сіла, звязаная з кручэннем зямлі; то ёсць патэнцыял сілы цяжару не супадае з чыста гравітацыйным патэнцыялам.
- ↑ Гл. папярэднюю заўвагу
- ↑ Горная энциклопедия: определение геоида.
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- Гео́ид // Военно-морской словарь (руск.) / Гл. ред. В. Н. Чернавин. — М.: Воениздат, 1989. — С. 101. — 511 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00174-X.
- Гео́ид // Геологический словарь. В 2-х тт. Т. 1: А—Л / Под. ред. А. Н. Криштофовича. Отв. ред. Т. В. Спижарский. — М.: Государственное научно-техническое издательство по геологии и охране недр, 1955. — С. 157. — 404 с. — 25 000 экз. (руск.)
Спасылкі
[правіць | правіць зыходнік]- Геоид (руск.) // Усерасійскі навукова-даследчы геалагічны інстытут імя А. П. Карпінскага
- Геоид и квазигеоид // Сайт Санкт-Петербургского техникума геодезии и картографии (руск.)
Гісторыя Зямлі |
| |
---|---|---|
Геаграфія і геалогія |
| |
Навакольнае асяроддзе |
| |
Гл. таксама | ||
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.