Llingües romániques
![]() |
Esti artículu fai parte de la serie Llingües romániques |
Grupos llingüísticos |
Iberorrománicu |
Les llingües romániques (tamién denomaes llingües romances o neollatines) son una rama indoeuropea de llingües mui emparentaes ente sí, que remanecen del llatín vulgar o rústicu (entendíu nel sentíu etimolóxicu de "faláu pol pueblu", como opuestu al llatín clásicu y lliterariu).
Clasificación
[editar | editar la fonte]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2e/Idiomas_y_dialectos_romances.png/300px-Idiomas_y_dialectos_romances.png)
Llingües romániques occidentales
[editar | editar la fonte]Sonorizen o pierden les oclusives sordes intervocaliques (formica >> formiga, vita >> vida, sapere >> saber) y formen el plural con (s).
- Iberorrománicu
- Mozárabe †
- Occitanorrománicu
- Galorrománicu
- Retorrománicu
- Cisalpinu
- Meridional
Llingües romániques orientales
[editar | editar la fonte]Conserven les oclusives sordes intervocaliques (formica >> formica, vita >> vita, sapere >> sapere) y formen el plural con (e, i).
- Italorrománicu
- Dálmata †
- Balcanorrománicu
- Rumanu o dacorumanu
- Macedorrumanu
- Meglenorrumanu
- Istriorrumanu
Tabla de comparanza ente delles llingües romániques
[editar | editar la fonte]Llatín | Sardu | Italianu | Castellanu | Portugués | Catalán | Francés | Rumanu | Lombardu | Romanche |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
acquam | acqua | acqua | agua | agua | aigua | eau | apă | acqua | aua |
clave | clave | chiave | llave | chave | clau | clef | cheie | ciav | clav |
noctem | nòte | notte | noche | noite | nit | nuit | noapte | nott | notg |
pontis | ponte | ponte | puente | ponte | pont | pont | punte | pont | pont |
tempus | témpus | tempi | tiempos | tempos | temps | temps | timp | temps | temps |
nōvum | nóvu | nuovo | nuevo | novo | nou | nouveau | nou | noeuv/nöf | nov |
hospitalis | ispidale | ospedale | hospital | hospital | hospital | hôpital | spital | ospedaa | ospedal |
caballum | cabadhu | cavallo | caballo | cavalo | cavall | cheval | cal | cavâl | cheval |
cantare | cantare | cantare | cantar | cantar | cantar | chanter | a cânta | cantà | chantar |
ego | égo | io | yo | eu | jo | je | eu | mi/me | jau |
filium | filiu | figlio | hijo | filho | fill | fils | fiu | fioeu | figl |
facere | facere | fare/facere | hacer | fazer | fer | faire | face | fà | far |
lingua | lingua/límba | lingua | lengua | lingua | llengua | langue | limbă | lengua | lingua |
terram | tèrra | terra | tierra | terra | terra | terre | țarǎ | terra | terra |
pluviam | próida | pioggia | lluvia | chuva | pluja | pluie | ploaie | pieuva | plievgia |
ārbore | àrbore | albero | árbol | árvore | arbre | arbre | arbore | alber | arbre |
hōmo | ómo | uomo | hombre | homem | home | homme | om | ómm | um |
cælum | chélu | cielo | cielo | céu | cel | ciel | cer | cel | chiel |
manum | mànu | mano | mano | mão | mà | main | mână | man | maun |
digitus | digtu | dito | dedo | dedo | dit | doigt | deget | dit | digt |
Llingües romániques | ||
---|---|---|
Sardorrománicu | Sardu | |
Iberorrománicu | Galaicoportugués (Portugués • Gallegu • Gallegoasturianu • Fala de Xálima) • Asturlleonés (Asturianu • Lleonés • Mirandés • Estremeñu • Cántabru) • Castellanu • Navarroaragonés (Navarru • Aragonés) | |
Occitanorrománicu | Gascón • Llinguadocianu • Provenzal • Catalán-valencianu-balear (Balear • Catalán • Valencianu) | |
Galorrománicu | Llingües d'Oïl (Borbonés • Francés • Galó • Normandu • Picardu • Pictavín-santonxés • Franc-Comtois • Valón) | |
Galoitalianu | Piamontés • Lombardu • Ligur • Emiliano-Romañol • Vénetu | |
Retorrománicu | Romanche • Friulanu • Ladín | |
Italorrománicu | Italianu • Corsu • Napolitanu • Sicilianu | |
Balcanorrománicu | Dálmata • Rumanu • Macedorrumanu • Istriorrumanu • Meglenorrumanu |
Referencies
[editar | editar la fonte]Enllaces esternos
[editar | editar la fonte]Wikimedia Commons tien conteníu multimedia tocante a Llingües romániques.
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.