วงศ์ส้ม
วงศ์ส้ม | |
---|---|
![]() | |
เจ้าหญิงสีชมพู (Melicope elleryana) | |
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ | |
อาณาจักร: | Plantae |
หมวด: | Magnoliophyta |
ชั้น: | Magnoliopsida |
อันดับ: | Sapindales |
วงศ์: | Rutaceae Juss., 1789 |
สกุลต้นแบบ | |
Ruta L. | |
สกุล | |
ประมาณ 160 สกุล และมากกว่า 1,600 ชนิด |
วงศ์ส้ม (ชื่อวิทยาศาสตร์: Rutaceae) เป็นวงศ์ของของพืชที่ปกติแล้วจะถูกจัดให้อยู่ในอันดับ Sapindales โดยทั่วไปแล้วพืชในวงศ์นี้จะมีดอกที่แบ่งออกเป็น 4 หรือ 5 ส่วน ปกติจะมีกลิ่นแรง ลักษณะของต้นมีตั้งแต่ไม้ล้มลุก ไม้พุ่ม ไปจนถึงไม้ต้นขนาดเล็ก สกุลที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจมากที่สุดคือ Citrus ซึ่งมีทั้งส้ม (C. sinensis) เลมอน (C. x limon) เกรปฟรุต (C. x paradisi) และมะนาว (มีหลายชนิด ส่วนใหญ่จะเป็น C. aurantifolia หรือ Key lime) Boronia เป็นสกุลใหญ่จากออสเตรเลีย สมาชิกบางชนิดของสกุลนี้มีดอกที่มีกลิ่นหอมมากและใช้ในการผลิตน้ำมันหอมระเหยเชิงพาณิชย์ ส่วนสกุลใหญ่สกุลอื่นๆคือ Zanthoxylum และ Agathosma
ลักษณะเด่น
[แก้]พืชส่วนใหญ่ในสกุลจะเป็นไม้ต้นหรือไม้พุ่ม มีไม้ล้มลุกอยู่ไม่กี่ชนิด มักมีกลิ่นจากต่อมที่ใบ หรือบางชนิดอาจที่ต่อมที่หนาม ใบมักจะเป็นใบประกอบที่อยู่ตรงข้ามกันและไม่มีหูใบ
ดอกไม่มีใบประดับ ขึ้นเดี่ยวๆหรือเป็นช่อกระจุก น้อยชนิดที่จะขึ้นเป็นช่อกระจะ และมักจะอาศัยแมลงช่วยถ่ายเรณูเป็นหลัก ลักษณะเป็นดอกสมมาตรตามรัศมีหรือสมมาตรด้านข้าง และโดยปกติจะเป็นดอกสมบูรณ์เพศ มีกลีบดอกและกลีบเลี้ยง 4-5 กลีบ บางครั้งอาจมี 3 กลีบ และเกสรตัวผู้ 8-10 อัน
ผลของพืชในวงศ์ Rutaceae มีหลากหลายลักษณะ ทั้งแบบ Berry Drupe Hesperidium Samara Capsule และ Follicle และมีจำนวนเมล็ดแตกต่างกันออกไป
การจำแนก
[แก้]พืชในวงศ์นี้มีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับวงศ์ Sapindaceae Simaroubaceae และ Meliaceae และยังจัดอยู่ในอันดับเดียวกันทั้งหมด แม้ว่าในบางระบบจะแยกอันดับนี้ออกเป็น Rutales และ Sapindales
ชนิดที่สำคัญ
[แก้]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9d/NIH_citrus.jpg/220px-NIH_citrus.jpg)
พืชในวงศ์นี้มีความสำคัญทางเศรษฐกิจของภูมิภาคเขตร้อนซึ่งเป็นแหล่งของพืชผลในสกุล Citrus เช่น ส้ม มะนาว Kumquat Mandarine และ Grapefruit และพืชผลในสกุลอื่น ๆ เช่น ละมุดขาว (Casimiroa edulis) และมะตูม (Aegle marmelos) มีหลายชนิดที่ใช้ในอุตสาหกรรมน้ำหอม เช่น Boronia megastigmaจากออสเตรเลียตะวันตก
อ้างอิง
[แก้]- Singh, Gurjaran (2004). Plant Systematics: An Integrated Approach. Enfield, New Hampshire: Science Publishers. pp. 438–440. ISBN 1-57808-342-7.
- Chase, Mark W.; Cynthia M. Morton; Jacquelyn A. Kallunki (August 1999). "Phylogenetic relationships of Rutaceae: a cladistic analysis of the subfamilies using evidence from RBC and ATP sequence variation". American Journal of Botany. 86 (8): 1191–1199. สืบค้นเมื่อ 2007-08-30.
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ วงศ์ส้ม
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.