ยัน อิงเงินฮุส
ยัน อิงเงินฮุส | |
---|---|
![]() | |
เกิด | 8 ธันวาคม ค.ศ. 1730 เบรดา, สตาตส์-บราบันต์, สาธารณรัฐดัตช์ |
เสียชีวิต | 7 กันยายน ค.ศ. 1799 คาล์น, วิลต์เชอร์, ราชอาณาจักรบริเตนใหญ่ | (68 ปี)
สัญชาติ | ดัตช์ |
ศิษย์เก่า | มหาวิทยาลัยคาทอลิกเลอเฟิน |
มีชื่อเสียงจาก | การสังเคราะห์ด้วยแสง |
อาชีพทางวิทยาศาสตร์ | |
สาขา | สรีรวิทยา |
ยัน อิงเงินฮุส (ดัตช์: Jan Ingenhousz, ออกเสียง: [ˈɪŋənhus]; 8 ธันวาคม ค.ศ. 1730 – 7 กันยายน ค.ศ. 1799) เป็นนักสรีรวิทยา นักชีววิทยา และนักเคมีชาวดัตช์ เป็นผู้ค้นพบการสังเคราะห์ด้วยแสง[1] และพบว่าพืชมีการหายใจระดับเซลล์เช่นเดียวกับสัตว์[2]
ประวัติ
[แก้]ยัน อิงเงินฮุสเกิดในปี ค.ศ. 1730 ที่เมืองเบรดาในสาธารณรัฐดัตช์ เมื่ออายุได้ 16 ปี เขาเข้าเรียนด้านการแพทย์ที่มหาวิทยาลัยเลอเฟินและเรียนต่อที่มหาวิทยาลัยไลเดิน ในปี ค.ศ. 1755 เขากลับไปทำงานเป็นแพทย์ที่เมืองเบรดา หลังบิดาของอิงเงินฮุสเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1764 เขาเดินทางไปทั่วยุโรปเพื่อศึกษาต่อ อิงเงินฮุสเรียนการปลูกฝีป้องกันโรคฝีดาษกับจอห์น พริงเกิลในอังกฤษ ต่อมาในปี ค.ศ. 1767 เขาประสบความสำเร็จในการปลูกฝีให้ชาวเมืองฮาร์ตฟอร์ดเชอร์กว่า 700 คน[3] ปีต่อมา จักรพรรดินีมาเรีย เทเรซาแห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ทรงทราบข่าวการรักษาของพริงเกิลและสนพระทัยในการปลูกฝี พริงเกิลจึงเสนอให้อิงเจิลเฮาส์เดินทางไปออสเตรีย การปลูกฝีให้แก่พระราชวงศ์ของจักรพรรดินีมาเรีย เทเรซาเป็นไปได้ด้วยดี ทำให้อิงเงินฮุสได้รับตำแหน่งแพทย์ประจำพระองค์[4]
อิงเงินฮุสมีผลงานต่าง ๆ เช่น ในปี ค.ศ. 1779 เขาพบว่าเมื่อมีแสงแดด พืชจะปล่อยก๊าซชนิดหนึ่งออกมา แต่จะหยุดกระบวนการนี้เมื่อไม่มีแสงแดด[5] ต่อมาเขาพบว่าก๊าซดังกล่าวคือออกซิเจน อิงเงินฮุสยังพบภายหลังว่าเมื่อไม่มีแสงแดด พืชจะปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ออกมา กระบวนการดังกล่าวรู้จักในชื่อการสังเคราะห์ด้วยแสง[6][7] ต่อมาในปี ค.ศ. 1785 อิงเงินฮุสสังเกตเห็นการเคลื่อนที่ที่ไม่เป็นระเบียบของฝุ่นถ่านหินในแอลกอฮอล์ ต่อมาปรากฏการณ์นี้เรียกว่าการเคลื่อนที่แบบบราวน์[8]
ด้านชีวิตส่วนตัว อิงเงินฮุสแต่งงานกับแอกาทา มารีอา แจ็กควินในปี ค.ศ. 1755 เขาเสียชีวิตที่เมืองคาล์น ราชอาณาจักรบริเตนใหญ่ในปี ค.ศ. 1799[9] ในปี ค.ศ. 2017 กูเกิล ดูเดิล ฉลองวันเกิดปีที่ 287 ให้แก่อิงเงินฮุส[10]
อ้างอิง
[แก้]- ↑ Meixler, Eli (December 8, 2017). "Jan Ingenhousz, Father of Photosynthesis, Celebrated With Google Doodle". Time. สืบค้นเมื่อ December 18, 2017.
- ↑ Howard Gest (1997). "A 'misplaced chapter' in the history of photosynthesis research; the second publication (1796) on plant processes by Dr Jan Ingen-Housz, MD, discoverer of photosynthesis. A bicentenniel 'resurrection'" (PDF). Photosynthesis Research. 53: 65–72. doi:10.1023/A:1005827711469.
- ↑ Curtis, Sophie (December 8, 2017). "Who was Jan Ingenhousz? Scientist who discovered photosynthesis honoured with Google doodle". Daily Mirror. สืบค้นเมื่อ December 18, 2017.
- ↑ Ingen Housz JM, Beale N, Beale E (2005). "The life of Dr Jan Ingen Housz (1730–99), private counsellor and personal physician to Emperor Joseph II of Austria". J Med Biogr. 13 (1): 15–21. PMID 15682228.
((cite journal))
: CS1 maint: uses authors parameter (ลิงก์) - ↑ Jan Ingenhousz, Experiments upon Vegetables, Discovering Their great Power of purifying the Common Air in the Sun-shine, and of Injuring it in the Shade and at Night. To Which is Joined, A new Method of examining the accurate Degree of Salubrity of the Atmosphere, London, 1779. From Henry Marshall Leicester and Herbert S. Klickstein, A Source Book in Chemistry 1400–1900, New York, NY: McGraw Hill, 1952. Excerpts. Retrieved 24 June 2008.
- ↑ Gest, Howard (2000). "Bicentenary homage to Dr Jan Ingen-Housz, MD (1730–1799), pioneer of photosynthesis research". Photosynthesis Research. 63 (2): 183–90. doi:10.1023/A:1006460024843. PMID 16228428.
- ↑ Geerd Magiels, Dr. Jan Ingenhousz, or why don't we know who discovered photosynthesis, 1st Conference of the European Philosophy of Science Association 2007
- ↑ Radenovic, Aleksandra. "Brownian motion and single particle tracking" (PDF). Advanced Bioengineering methods laboratory - LBEN - EPFL. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2017-07-12. สืบค้นเมื่อ December 18, 2017.
- ↑ Hughes, David (December 8, 2017). "Jan Ingenhousz remembered with Google Doodle on 287th birthday – when did the Dutchman discover photosynthesis?". The Sun. สืบค้นเมื่อ December 18, 2017.
- ↑ "Jan Ingenhousz's 287th Birthday". Google Doodle. December 8, 2017. สืบค้นเมื่อ December 18, 2017.
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ยัน อิงเงินฮุส
- "Jan Ingenhousz - Biography". Encyclopedia.com.
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.