Arapska liga
Izvor: Wikipedija
![]() (Zastava Arapske lige) | |
![]() | |
Nastanak | 22. mart 1945. (Aleksandrijski protokol) |
Službeni jezik | arapski jezik |
Članice od 20. novembra 1993. |
Alžir, Bahrein, Džibuti, Egipat, UAE, Irak, Jordan, Jemen, Kuvajt, Komori, Liban, Libija, Mauritanija, Maroko, Oman, Palestinska Narodna Samouprava, Katar, Saudijska Arabija, Somalija, Sudan, Sirija, Tunis. |
Sedište | Kairo (Tunis od 1979. do 1989.) |
Stanovništvo | 339.510.535 (2011) |
Parlament | - sedište: Kairo - gen. sekretar: Ahmed Abul Gejt |
Arapska liga (arapski: الجامعة العربية al-Jāmiʻa al-ʻArabiyya) je regionalna organizacija arapskih zemalja u i oko severne Afrike, Roga Afrike i jugozapadne Azije. Osnovana je u Kairu 22. marta 1945. godine, i tada ju je činilo šest članova: Egipat, Irak, Transjordan (preimenovan u Jordan 1949. godine), Liban, Saudijska Arabija i Sirija.Jemen je postao član lige 5. maja 1945. godine. Danas se Liga sastoji iz 22 člana, mada je učešće Sirije suspendovano od novembra 2011. godine kao posledica represije vlade tokom građanskog rata u Siriji.[1]
Glavni cilj Lige jeste "približavanje odnosa među zemljama članicama i koordinacija međusobne saradnje, čuvanje njihove nezavisnosti i suvereniteta, kao i diskutovanje poslova i interesa arapskih zemalja na opšti način“.[2]
Kroz institucije kao što su Edukativna, kulturna i naučna organizacija Arapske Lige (ALECSO) i Savet arapskog ekonomskog jedinstva (CAEU), Arapska liga pruža političke, ekonomske, kulturne, naučne i socijalne programe osmišljene radi promocije interesa Arapskog sveta.[3][4] igra funkciju foruma za zemlje članice radi koordinacije pozicija njihovih politika, razmatranja stvari od opšteg značaja, smirivanja arapskih nesuglasica, i ograničavanja konflikta kao što je libanska kriza 1958. godine. Liga služi kao platforma za skiciranje i zaključivanje mnogih važnih dokumenata koji promovišu ekonomsku integraciju. Primer za to jeste Povelja o zajedničkoj arapskoj ekonomskoj akciji koja izlaže principe privrednih aktivnosti u regionu.
Svaka zemlja članica ima pravo na samo jedan glas u Savetu Lige, a odluke su važeće samo za države koje su direktno glasale za određene predloge. Svrhe Lige 1945. godine su bile osnaživanje i koordinacija političkih, kulturnih, ekonomskih i socijalnih programa članica, kao i posredstvo u međusobnih sporovima ili sporovima sa trećom strankom. Takođe, potpisivanje ugovora o Zajedničkoj odbrani i ekonomskoj saradnji 13. aprila 1950. godine obavezalo je potpisnike da vrše koordinaciju mera vojne odbrane. Početkom sedamdesetih godina 20. veka, Ekonomski Savet Arapske Lige je dao predlog da se oforme Udružene arapske privredne komore širom evropskih država. Ovo je vodilo ka, pod ukazom Arapske Lige br. K1175/D52/G, odluci arapskih vlada da se oformi Arapsko-britanska privredna komora koja je za cilj imala: “promovisanje, ohrabrivanje i sprovođenje bilateralne trgovine” između arapskih zemalja i njihovog najvećeg pertnera u trgovini, Ujedinjenog Kraljevstva.
Arapska Liga je takođe igrala veliku ulogu u oblikovanju školskih nastavnih planova, poboljšavanju položaja žena u arapskim društvima, promovisanju interesa dece, ohrabrivanju omladinskih i sportskih programa, očuvanju arapskog kulturnog nasleđa i podsticanju kulturne razmene između država članica. Pokrenuta je i kampanja opismenjivanja, reprodukovan je intelektualni rad, a takođe je pokrenuta i akcija prevođenja moderne tehničke terminologije za potrebe zemalja članica. Liga ohrabruje sprovođenje mera protiv kriminala i zloupotrebe lekova, a takođe se bavi i pitanjem radne snage — posebno među među arapskim radnicima emigrantima.
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ea/League_of_Arab_States%2C_Western_Sahara_striped.png/220px-League_of_Arab_States%2C_Western_Sahara_striped.png)
Trenutne članice Arapske lige (i datum ulaska):
Egipat - 22. mart, 1945 (osnivač) (suspendediran, 1979-1989)
Irak - 22. mart 1945. (osnivač)
Jordan - 22. mart 1945. (osnivač) (ušao dok se još koristio naziv "Transjordanija")
Libanon - 22. mart 1945. (osnivač)
Saudijska Arabija - 22. mart 1945. (osnivač)
Sirija - 22. mart 1945. (osnivač)
Jemen - 5. maj, 1945. (osnivač)
Libija - 28. mart, 1953.
Sudan - 19. januar, 1956.
Maroko - 1. oktobar 1958.
Tunis - 1. oktobar 1958.
Kuvajt - 20. jul, 1961.
Alžir - 16. august 1962.
Ujedinjeni Arapski Emirati - 12. jun 1971.
Bahrein - 11. septembar 1971.
Katar - 11. septembar 1971.
Oman - 29. septembar 1971.
Mauritanija - 26. novembar 1973.
Somalija - 14. februar 1974.
Palestina - naslijedila Palestinsku oslobodilačku organizaciju od 9. septembra 1976.
Džibuti - 9. april 1977.
Komori - 20. novembar 1993.
Nakon prihvatanja Aleksandrijskog protokola 1944. godine, Arapska Liga je osnovana 22. marta 1945. godine. Imala je za cilj da bude regionalna organizacija arapskih zemalja sa fokusom na razvoj ekonomije, rešavanje sukoba, i koordinaciji političkih ciljeva.[5] Ostale zemlje su se kasnije priključile Ligi.[6] Svaka zemlja članica ima pravo na jedan glas u Savetu. Prva velika akcija Arapske lige bila je zajednička intervencija, navodno u ime većinskog arapskog stanovništva koje je proterano sa svojih teritorija sa uspostavljanjem izraelske države 1948. godine (i kao odgovor na protest javnosti u arapskim zemljama), iako je glavni učesnik u ovoj intervenciji, Transjordan, uspostavio dogovor sa Izraelom koji je zahtevao deobu palestinskih teritorija onako kako je predloženo na Generalnoj skupštini Ujedinjenih nacija, dok je Egipat učestvovao u intervenciji prvenstveno da bi sprečio Aman u ostvarenju svog cilja.[7] Dve godine kasnije usledilo je stvaranje zajedničkog odbrambenog ugovora. Zajedničko tržište je uspostavljeno 1965. godine.[5] (Robert V. Mekdonald, Arapska Liga: Studija regionalne organizacije. Princeton, New Jersey, USA, Princeton University Press, 1965.)
Oblast članica Arapske Lige obuhvata preko 13,000,000 km² i obuhvata dva kontinenta: Afriku i Aziju. Područje se sastoji iz velikih pustinjskih površina, to jest, Sahare. Pored toga, sadrži i određene veoma plodne oblasti, kao što je dolina Nila, Džuba i Šebele doline u Somaliji, Atlaske planine, i Plodni polumesec koji obuhvata Irak, Siriju, Liban, Jordan, i Palestinu. Ova oblast takođe sadrži i šume u južnoj Arabiji, kao i delove najveće svetske reke, Nila.
Ova oblast je svedok rađanja i uzdizanja brojnih starih civilizacija: Stari Egipat, Asirija, Vavilon, Fenikija, Kartagina, Kuš, Stara Somalija, Nabateja, kao i mnogi drugi.
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c2/Arab_League_members_colored_by_joining_date.svg/220px-Arab_League_members_colored_by_joining_date.svg.png)
1940-e godine 1950-e godine 1960-e godine 1970-e godine
Arapska Liga je osnovana u Kairu 1945. godine od strane sedam zemalja: Egipat, Irak, Liban, Saudijska Arabija, Sirija, Transjordan (Jordan od 1946. godine), i Jemen. Tokom druge polovine 20. veka broj zemalja članica je konstantno rastao, dobijajući 15 novih zemalja članica, što trenutno čini 21 zemlju članicu Lige, sa izuzetkom Sirije kao 22. člana, koja je trenutno suspendovana početkom 2011. godine.
22. februara 2011, nakon početka libijskog građanskog rata i korišćenja vojne sile protiv civila, generalni sekretar Arapske Lige, Amr Musa je izjavio da je članstvo Libije u Arapskoj Ligi suspendovano: "organizacija je odlučila da suspenduje učešće libijskih delegacija na svim sednicama Arapske Lige“.[8] To Libiju čini drugom zemljom u istoriji Lige koja ima status „zamrznutog člana“ Lige. Libijski vođa Muamer el Gadafi je izjavio da je Liga nelegitimna, rekavši: "Arapska Liga je gotova. Više ne postoji Arapska Liga."[9][10] 25. avgusta 2011, generalni sekretar Nabil el Arabi izjavio je da je bilo i vreme da se obnovi status Libije kao članice Lige. Prelazni nacionalni savet, delimično priznata privremena vlada Libije će poslati predsavnika koji će učestvovati na sastanku Arapske Lige 17. avgusta te godine, na kojem će se diskutovati o ponovnom primanju Libije u organizaciju.[11]
Arapski parlament je predložio suspenziju Sirije i Jemena 20. septembra 2011. godine, zbog stalnih prijava nesrazmernog nasilja nad protivnicima režima i aktivistima tokom Arapskog proleća.[12] Glasanje održano 12. novembra 2011. godine je rezultovalo u zvaničnom suspendovanju Sirije četiri dana nakon glasanja, dajući Asadu poslednju priliku da izbegne suspenziju. Sirija, Liban i Jemen su glasali protiv ovog predloga, dok je Irak bio suzdržan.[13] Talas kriticizma se uzdigao kada je Arapska Liga u decembru 2011. godine poslala komisiju za praćenje nasilja nad ljudima koji protestuju protiv režima. Na čelu komisije je bio Muhamed Ahmed Mustafa al Dabi, šef vojne obaveštajne službe Omara el Bašira, iako su razni vojni zločini, uključujući i genocid, navodno sprovođeni tokom njegovog službovanja.[14][15][16]
Poveljom Arapske Lige[2] usvojen je princip Panarabizma, ujedno poštujući i suverenitet individualnih zemalja članica. Interne regulacije Saveta Lige[17] i komiteta[18] su uspostavljene u oktobru 1951. godine. Odredbe o generalnom sekretarijatu uspostavljene su u maju 1953. godine.[19]
Od tada, upravljanje Arapske Lige je bazirano na dualitetu nadnacionalnih institucija i suvereniteta zemalja članica. Očuvanje individualne državnosti potiče iz snage prirodne preferencije vladajućih elita da održe svoju moć i nezavisnost u donošenju odluka. Takođe, strah bogatih da će siromašni želeti da dele njihovo bogatstvo u ime arapskog nacionalizma, nesuglasica među arapskim vladarima, i uticaj stranih sila koje bi se bunile protiv arapskog jedinstva mogu biti smatrane preprekama ka dubljoj integraciji Lige.
Vodeći računa o svojim prethodnim izjavama podrške Arapa Palestini, tvorci pakta su bili rešeni da je uključe u Ligu još od njene inaguracije.[20] To je urađeno aneksom u kojem piše sledeće:[2]
“ | Iako Palestina nije mogla da kontroliše svoju sudbinu, samim prihvatanjem njene nezavisnosti Sporazumom Lige naroda uspostavljen je sistem vlade za nju. Njeno postojanje i nezavisnost se ne može, dakle, osporavati de jure, kao što se ne može osporavati nezavisnost ni jedne druge arapske države. [...] Stoga, članice potpisnice pakta Arapske lige smatraju da, s obzirom na specijalne okolnosti Palestine, Savet Lige treba odrediti arapski delegat iz Palestine koji će učestvovati u njenom radu dok zemlja ne počne da uživa potpunu nezavisnost. | ” |
Na samitu u Kairu 1964. godine, Arapska liga je predložila stvaranje ogranizacije koja će predstavljati palestinski narod. Prvi Palestinski nacionalni savet sastao se u Istočnom Jerusalimu 29. maja 1964. godine. Palestinska oslobodilačka organizacija je osnovana tokom ovog sastanka 2. juna 1964. godine. Danas, Palestina je punopravni član Arapske lige i predstavlja je Palestinska oslobodilačka organizacija.
Na samitu u Bejrutu 28. marta 2002. godine, liga je prihvatila Arapsku mirovnu inicijativu,[21] saudijski-inspirisan mirovni plan za arapsko-izraelski konflikt. Incijativa je nudila potpunu normalnizaciju odnosa sa Izraelom. U zamenu za to, Izrael je trebalo da napusti sve okupirane teritorije, uključujući i Golansku visoravan, prizna palestinsku nezavisnost na Zapadnoj Obali i oblasti Gaza, sa prestonicom u Istočnom Jerusalimu, kao i da prihvati pravično rešenje za palestinske izbeglice. Mirovna inicijativa je opet usvojena 2007. godine na samitu u Rijadu. U julu 2007. godine, Arapska liga je poslala delegaciju koja se sastojala iz jodranskih i egipatskih ministara spoljnih poslova u Izrael, da bi promovisala ovu inicijativu. Nakon što je Venecuela proterala izraelske diplomate zbog sukoba Izraela i Gaze u periodu 2008-2009. godine, predstavnik kuvajtskog parlamenta Valid el Tabatai je predložio premeštanje sedišta Arapske lige u Karakas, Venecuelu.[22] 13. juna 2010. godine, Amr Muhamed Musa, generalni sekretar Arapske lige posetio je oblast Gaze, što je bila prva poseta zvaničnika Arapske lige od prevlasti Hamasa u ovom području 2007. godine.
Ime | Državljanstvo | Preuzeo | Napustio dužnost |
---|---|---|---|
Abdul Rahman Hassan Azzam | Egipat | 1945 | 1952 |
Abdul Khlek Hassouna | Egipat | 1952 | 1972 |
Mahmoud Riyadh | Egipat | 1972 | 1979 |
Chedi Klibi | Tunis | 1979 | 1990 |
Dr. Ahmad Esmat Abd al Meguid | Egipat | 1991 | 2001 |
Amr Moussa | Egipat | 2001 | sadašnjost |
- 1942 - Velika Britanija promiče ideju Arapske lige u nastojanju da pridobije Arape u ratu protiv Njemačke.
- 1944 - Službeni predstavnici Egipta, Iraka, Libanona, Sjevernog Jemena, Saudijske Arabije, Transjordanije (Jordana i Palestine) sreću se u Aleksandriji i dogovaraju stvaranje Lige arapskih država.
- 1945 - Arapske države potpisuju Arapski pakt, formalno inauguriravši Ligu.
- 1945 - Članice Arapske lige objavljuju bojkot židovskih trgovina u Palestini (nastavljen nakon stvaranja Izraela kao Bojkot Arapske lige).
- 1946 - Članice Arapske lige potpisuju Kulturni sporazum.
- 1947 - Članice Arapske lige objavljuju rat Izraelu.
- 1950 - Članice Lige potpisuju Sporazum o zajedničkoj obrani i ekonomskoj suradnji.
- 1953 - Članice ustanvljavaju Ekonomsko i Socijalno vijeće; Libija se pridružuje Arapskoj ligi.
- 1956 - Sudan se pridružuje Arapskoj ligi.
- 1958 - Maroko i Tunis se pridružuju Arapskoj ligi; Ujedinjeni narodi priznaju Ligu i označavaju je kao UN-ovu organizaciju za obrazovanje, nauku i kulturu u arapskoj regiji.
- 1961 - Kuvajt se pridružuje Arapskoj ligi.
- 1962 - Alžir se pridružuje Arapskoj ligi.
- 1964 - Prvi samit lige se održava u Kairu; Ustanovljena Obrazovna, kulturna i naučna organizacija Arapske lige (ALESCO); drugi Ligin samit iste jeseni izražava zadovoljstvo stvaranjem Palestinske oslobodilačke organizacije (PLO).
- 1967 - Južni Jemen se pridružuje Arapskoj ligi.
- 1971 - Oman, Katar i Ujedinjeni Arapski Emirati se pridružuju Arapskoj ligi.
- 1973 - Mauretanija se pridružuje Arapskoj ligi.
- 1974 - Somalija i Palestina (koju predstavlja PLO) pridružuju se Arapskoj ligi.
- 1976 - Samit Arapske lige u Kairu odobrava stvaranje i slanje arapskih mirovnih snaga, uglavnom sirijskih, u Libanonu.
- 1977 - Džibuti se pridružuje Arapskoj ligi.
- 1979 - Liga suspendira egipatsko članstvo nakon što je egipatski predsjednik Anwar Sadat posjetio Jeruzalem i nakon što je Egipat potpisao mirovni sporazum s Izraelom; Arapska liga premješta svoje sjedište u Tunis.
- 1987 - Arapska liga jednoglasno usvaja izjavu o iračkoj obrani njegovih legitimnih prava u sporu s Iranom.
- 1989 - Liga ponovno prima Egipat kao člana; sjedište Lige vraća se u Kairo.
- Maj 1990 - Samit u Bagdadu kritizira zapadne napore u sprečavanju Iraka da razvije tehnologiju za napredno naoružanje.
- August 1990 - Na izvanrednom samitu, 12 od 20 prisutnih država osuđuje iračku invaziju Kuvajta; ujedinjeni Jemen se pridružuje Ligi.
- 1993 - Komoroi se pridružuju Arapskoj ligi.
- 1994 - Arapska liga osuđuje Vijeće zaljevske kooperacije u njegovoj odluci da okonča sekundarni i tercijarni trgovinski embargo protiv Izraela, inzistirajući da jedino Vijeće Arapske lige može ustanoviti takvu promjenu politiku i da države članice ne mogu nezavisno djelovati u takvim pitanjima.
- 1996 - Vijeće Arapske lige određuje da Irak, Sirija i Turska trebaju jednako dijeliti vode Eufrata i Tigrisa između sebe. (Ova odluka je došla nakon pritužbi Sirije i Iraka da je pojačanja gradnja u južnoj Turskoj dovela do smanjenja njihovih vodnih zaliha.)
- 1998 - Generalni sekretar Arapske lige osuđuje prijetnje korištenja sile protiv Iraka; ministri pravde i unutrašnjih poslova Arapske lige potpisuju dogovor o jačanju suradnje u borbi protiv terorizma; Arapska liga osuđuje bombaške napade protiv američkih ambasadi u Keniji i Tanzaniji i američke udare projektilima protiv Afganistana i Sudana.
- 2002 - Tokom godišnjeg samita u Bejrutu martu, Arapska liga predlaže punu normalizaciju odnosa s Izraelom u zamjenu za izraelsko povlačenje na međunarodno priznate granice iz 1967. godine, čime se sugerira izraelsko povlačenje sa Zapadne obale, Pojasa Gaze, Istočnog Jeruzalema, Golanske visoravni i povratak svih palestinskih izbjeglica i njihovih potomaka u Izrael.
- 2002 - Libijski vođa Moammar Gadhafi prijeti povlačenjem iz Lige zbog "arapske nesposobnosti" u rješavanju spora između SAD i Iraka te u Izraelsko-palestinskom sukobu.
- 2003 - Liga glasa 21-1 u prilog rezolucije koja zahtijeva trenutno i bezuvjetno povlačenje američkih i britanskih trupa iz Iraka. (Kuvajt je jedini glasao protiv.)
Kairo: 13–17. januar 1964.
Aleksandrija: 5–11. septembar 1964.
Kazablanka: 13–17. septembar 1965.
Kartum: 29. avgust 1967.
Rabat: 21–23. decembar 1969.
Kairo (prvi hitan samit): 21–27. septembar 1970.
Alžir: 26–28. novembar 1973.
Rabat: 29. oktobar 1974.
Rijad (drugi hitan samit): 17–28. oktobar 1976.
Kairo: 25–26. oktobar 1976.
Bagdad: 2–5. novembar 1978.
Tunis: 20–22. novembar 1979.
Aman: 21–22. novembar 1980.
Fes: 6–9. septembar 1982.
Kazablanka (treći hitan samit): 7–9. septembar 1985.
Aman (četvrti hitan samit): 8–12. novembar 1987.
Alžir (peti hitan samit): 7–9. jun 1988.
Kazablanka (šesti hitan samit): 23–26. jun 1989.
Bagdad (sedmi hitan samit): 28–30. mart 1990.
Kairo (osmi hitan samit): 9–10. avgust 1990.
Kairo (deveti hitan samit): 22–23. jun 1996.
Kairo (deseti hitan samit): 21–22. oktobar 2000.
Aman: 27–28. mart 2001.
Bejrut: 27–28. mart 2002.
Šarm el Šeik: 1. mart 2003.
Tunis: 22–23. maj 2004.
Alžir: 22–23. mart 2005.
Kartum: 28–30. mart 2006.
Rijad: 27–28. mart 2007.
Damask: 29–30. mart 2008.
Doha: 28–30. mart 2009.
Sirta: 27–28. mart 2010.
Bagdad: 27–29. mart 2012.
Doha: 21–27. mart 2013.[23]
- Dva samita nisu dodata sistemu samita Arapske lige:
- Četrnaesti samit u Fesu, Maroko, sastojao se iz dva dela:
- 25. novembar 1981: petočasovni sastanak se završio bez uspostavljanja ikakvog dogovora.
- 6–9. septembar 1982.
Arapska liga obiluje velikom količinom naftnih resursa i resursa prirodnog gasa u određenim državama članicama. Druga industrijska grana koja se stalno razvija u Arapskoj ligi jeste telekomunikacija. Za manje od deset godina, lokalne kompanije kao što su Oraskom i Itisalat uspele su da se takmiče i na svetskom tržištu.
Ekonomska dostignuća koja je inicirala Liga među državama članicama su manje impresivna od onih koja su postigle manje arapske organizacije, kao što je Zalivski savet za saradnju (GCC).[24] Među njima je i Arapski gasovod koji će prenositi egipatski i irački gas u Jordan, Siriju, Liban i Tursku. Od 2013. godine postoji primetna razlika što se tiče ekonomskih uslova između već razvijenih naftonosnih zemalja kao što su Alžir, Katar, Kuvajt i Ujedinjeni Arapski Emirati i zemljama u razvoju kao što su Komori, Džibuti, Mauritanija, Somalija, Sudan i Jemen.
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ab/Arab_literacy_rate_%282010%29.svg/300px-Arab_literacy_rate_%282010%29.svg.png)
Pri prikupljanju podataka o pismenosti, mnoge zemlje smatraju da se broj pismenih ljudi zasniva na podacima koje ljudi sami pružaju. Neki koriste podatke o postignutom obrazovanju umesto toga, ali mere pohađanja škole ili završavanja razreda mogu biti različite. S obzirom da se definisanje i metodi prikupljanja informacija mogu razlikovati u raznim zemljama, procenama pismenosti treba prilaziti sa rezervom. Izveštaj ljudskog razvoja 2010 Programa razvoja Ujedinjenih nacija pruža sledeće informacije što se tiče pismenosti u Arapskoj Ligi:
Rang | Zemlja | Stepen pismenosti |
---|---|---|
1 | ![]() |
96.3[25] |
2 | ![]() |
96.0[25] |
3 | ![]() |
95.9[25] |
4 | ![]() |
94.6[25] |
5 | ![]() |
93.9[25] |
6 | ![]() |
90.0[25] |
7 | ![]() |
89.6[25] |
8 | ![]() |
89.5[25] |
9 | ![]() |
87.2[25] |
10 | ![]() |
86.9[25] |
11 | ![]() |
84.1[25] |
12 | ![]() |
79.1[25] |
13 | ![]() |
78.5[25] |
14 | ![]() |
75.5[25] |
15 | ![]() |
73.9[25] |
16 | ![]() |
72.6[25] |
17 | ![]() |
71.9[25] |
18 | ![]() |
71.0[25] |
19 | ![]() |
67.9[25] |
20 | ![]() |
65.3[25] |
21 | ![]() |
58.6[25] |
22 | ![]() |
37.8[25] |
Arapska liga je kultorološka i etnička zajednica 22 države članice, mada se veliki deo populacije Arapske lige izjašnjava da su Arapi (bilo na kulturološkoj, ili etno-rasnoj osnovi). Od 1. jula 2013. godine, oko 359,000,000 živi u državama Arapske lige. Njena populacija raste brže nego populacija drugih globalnih regiona. Država članica sa najvećim brojem stanovnika je Egipat, čiji broj stanovnika iznosi 91 milion.[26] Država članica sa najmanjim brojem stanovnika je Komori, sa nešto preko 0.6 miliona stanovnika.
Rang | Zemlja | Populacija | Gustina (kilometri) | Gustina (milje) | Beleške |
---|---|---|---|---|---|
1 | ![]() |
83,550,000 | 92 | 238 | [27] |
2 | ![]() |
37,100,000 | 16 | 41 | [28] |
3 | ![]() |
32,064,173 | 76 | 197 | [29] |
4 | ![]() |
31,234,000 | 71 | 184 | [28] |
5 | ![]() |
30,894,000 | 16 | 41 | [30] |
6 | ![]() |
28,146,658 | 12 | 31 | [28] |
7 | ![]() |
23,580,000 | 45 | 117 | [28] |
8 | ![]() |
21,906,000 | 118 | 306 | [28] |
9 | ![]() |
10,673,800 | 65 | 168 | [31] |
10 | ![]() |
9,133,000 | 14 | 36 | [28] |
11 | ![]() |
8,264,070 | 99 | 256 | [32] |
12 | ![]() |
6,733,620 | 3.8 | 9.8 | [28][33] |
13 | ![]() |
6,316,000 | 71 | 184 | [28] |
14 | ![]() |
4,224,000 | 404 | 1046 | [28] |
15 | ![]() |
4,136,540 | 687 | 1779 | [34] |
16 | ![]() |
3,566,437 | 200 | 518 | [28] |
17 | ![]() |
3,291,000 | 3.2 | 8.3 | [28] |
18 | ![]() |
2,845,000 | 9.2 | 24 | [28] |
19 | ![]() |
1,699,435 | 154 | 399 | [28] |
20 | ![]() |
1,234,596 | 1,646 | 4,263 | [35] |
21 | ![]() |
864,000 | 37 | 96 | [28] |
22 | ![]() |
691,000 | 309 | 800 | [28] |
Ukupno | ![]() |
313,147,329 | 30.4 | 78.7 |
Veliki broj stanovnika Arapske lige je muslimanske vere, a hrišćanstvo predstavlja drugu najrasprostranjeniju veru u ovom regionu. Preko 20 miliona hrišćana žive u Egiptu, Iraku, Jordanu, Libanu, Palestini, Sudanu i Siriji.
Rang | Zemlja | Oblast (km)[белешка 1] | Oblast (milje) | ukupno % | Beleške |
1 | ![]() |
2,381,741 | 919,595 | 18.1% | Najveća zemlja u Africi i Arapskoj ligi. |
2 | ![]() |
2,149,690 | 830,000 | 16.3% | Najveća zemlja na Bliskom istoku. |
3 | ![]() |
1,886,068 | 728,215 | 14.3% | |
4 | ![]() |
1,759,540 | 679,360 | 13.3% | |
5 | ![]() |
1,030,700 | 398,000 | 7.8% | |
6 | ![]() |
1,022,600 | 394,800 | 7.8% | Bez Halaib trougla (20,580 km²/7,950 sq mi). |
7 | ![]() |
637,657 | 246,201 | 4.8% | |
8 | ![]() |
527,968 | 203,850 | 4% | |
9 | ![]() |
446,550 | 172,410 | 7.8% | Bez Zapadne Sahare (266,000 km²/103,000 sq mi). |
10 | ![]() |
435,244 | 168,049 | 3.3% | |
11 | ![]() |
309,500 | 119,500 | 2.3% | |
12 | ![]() |
185,180 | 71,500 | 1.4% | Zajedno sa Golanskom visoravni (1,200 km²/460 sq mi) koja je trenutno pod administracijm Izraela. |
13 | ![]() |
163,610 | 63,170 | 1.2% | |
14 | ![]() |
89,342 | 34,495 | 0.7% | |
15 | ![]() |
83,600 | 32,300 | 0.6% | |
16 | ![]() |
23,200 | 9,000 | 0.18% | |
17 | ![]() |
17,818 | 6,880 | 0.14% | |
18 | ![]() |
11,586 | 4,473 | 0.09% | |
19 | ![]() |
10,452 | 4,036 | 0.08% | |
20 | ![]() |
6,020 | 2,320 | 0.05% | Okupirana Gaza i Zapadna Obala, zajedno sa Istočnim Jerusalimom. |
21 | ![]() |
2,235 | 863 | 0.017% | |
22 | ![]() |
758 | 293 | 0.006% |
- Arapska liga i arapsko-izraelski konflikt
- ↑ Izvor, ako nije drugačije određen: (pdf) Demografski godišnjak;Tabela 3: Populacija po polu, povećanju populacije, površine i gustine. United Nations Statistics Division. 2008. Pristupljeno 24 September 2010.
Informacije u tabeli daju određene brojeve koji se ne podudaraju sa informacijama koje pruža ovaj izvor napisane su u zagradama u delu određenom za beleške, a razlog korišćenih brojeva je takođe objašnjen u beleškama.
- ↑ Slaj, Liz (November 12, 2011). „Sirija suspendovana iz Arapske Lige”. Washington Post. Arhivirano iz originala na datum 2013-05-21. Pristupljeno 2015-04-28.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 „Pakt država Arapske Lige, 22. mart 1945”. Avalon projekat. Yale Law School. 1998. Arhivirano iz originala na datum 2008-07-25. Pristupljeno 15. 7. 2012.
- ↑ „Edukativna, kulturna i naučna organizacija Arapske Lige (ALESCO)”.
- ↑ Ašiš K. Vaidja, Globalizacija (ABC-CLIO: 2006), pp. 525.
- ↑ 5,0 5,1 Arab League formed — History.com This Day in History — 3/22/1945
- ↑ HowStuffWorks "Arab League"
- ↑ Avi Šlaim, Sprega u Jordanu: Kralj Abdulah, Cionistički pokret i podela Palestine. Oxford, U.K., Clarendon Press, 1988; Uri Bar-Džozef, Uri, Najbolje od neprijatelja: Izrael i Transjordan u ratu 1948. godine, London, Frank Cass, 1987; Džozef Nevo , Kralj Abdulah i Palestina: Teritorijalne ambicije (London: Macmillan Press; New York: St. Martin’s Press, 1996.
- ↑ http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4032530,00.html
- ↑ Sohail Karam - Tom Henegan - Majkl Rodi (16. 3. 2011.). „Gadafi izaziva kritikama, izaziva da ga uhvate”. Rojters Afrika. Arhivirano iz originala na datum 2011-07-17. Pristupljeno 20. 3. 2011.
- ↑ Ket Higins (16. 3. 2011.). „Libija: Sukobi se nastavljaju dok svetske sile odugovlače”. Sky News. Pristupljeno 20. 3. 2011.
- ↑ „Arapska Liga priznaje libijski pobunjenički savet”. RTT News. 25. 8. 2011.. Pristupljeno 25. 8. 2011.
- ↑ „Parlament Arapske Lige požuruje suspenziju Sirije”. Al Jazeera English. 20. 9. 2011.. Pristupljeno 20. 9. 2011.
- ↑ „Arapska Liga izglasala suspenziju Sirije zbog strogog kažnjavanja”. New York Times. 12 November 2011. Pristupljeno 12 November 2011.
- ↑ D. Kener, "Svetski najgori kontrolor ljudskih prava“. Spoljna politika, 27. decembar 2011. Dok Arapska Liga nadgleda rad da bi prikazala stroga kažnjavanja koje sprovodi predsednik Bašar el Asad, vođa misije je niko drugi do sudanski general optužen za stvaranje "janjaweed," policiju koja je odgovorna za najgora zverstva tokom Darfur genocida. http://www.foreignpolicy.com/articles/2011/12/27/the_worlds_worst_human_rights_observer
- ↑ "Sirijski aktivisti kritikuju vođu misije Arapske Lige", CNN, 28. decembar 2011, http://articles.cnn.com/2011-12-28/middleeast/world_meast_syria-opposition-al-dabi_1_ali-kushayb-local-coordinating-committees-syrian-opposition?_s=PM:MIDDLEEAST Arhivirano 2012-03-08 na Wayback Machine-u
- ↑ "Nasilje u drugom sirijskom gradu pred očima posetioca kontrolora Arapske Lige", The Guardian, 28. decembar 2011, http://www.guardian.co.uk/world/2011/dec/28/syria-egypt
- ↑ „Interne regulacije Saveta Arapske Lige”. Model Arapske Lige. Ed Hejns, Winthrop University. 6. april 1998. Arhivirano iz originala na datum 2008-04-06. Pristupljeno 9 July 2008.
- ↑ „Interne regulacije komiteta Arapske Lige”. Model Arapske Lige. Ed Hejns, Winthrop University. 6. april 1998. Arhivirano iz originala na datum 2008-04-06. Pristupljeno 9 July 2008.
- ↑ „Interne regulacije generalnog sekretarijata Arapske Lige”. Model Arapske Lige. Ed Hejns, Winthrop University. 6. april 1998. Arhivirano iz originala na datum 2008-04-06. Pristupljeno 9 July 2008.
- ↑ Gede 1991: str. 208
- ↑ „Arapska mirovna inicijativa, 2002”. www.al-bab.com. 1. oktobar 2005. Arhivirano iz originala na datum 2009-06-04. Pristupljeno 9 July 2008.
- ↑ „Član kuvajtskog parlamenta predlaže premeštanje Arapske lige u Venecuelu”. AFP, via CaribbeanNetNews. 15. 1. 2009.. Pristupljeno 16. 1. 2009.
- ↑ „Arab League Summit 2013”. Arhivirano iz originala na datum 2018-10-04. Pristupljeno 2015-04-28.
- ↑ Reuters.com
- ↑ 25,00 25,01 25,02 25,03 25,04 25,05 25,06 25,07 25,08 25,09 25,10 25,11 25,12 25,13 25,14 25,15 25,16 25,17 25,18 25,19 25,20 25,21 „The World Factbook”. Arhivirano iz originala na datum 2016-11-24. Pristupljeno 2015-04-28.
- ↑ „Centralna organizacija za javnu mobilizaciju i statistiku”. Arhivirano iz originala na datum 2011-07-23. Pristupljeno 2015-04-28.
- ↑ „Official Egyptian Population clock”. Arhivirano iz originala na datum 2018-12-25. Pristupljeno 2015-04-28.
- ↑ 28,00 28,01 28,02 28,03 28,04 28,05 28,06 28,07 28,08 28,09 28,10 28,11 28,12 28,13 28,14 (PDF) World Population Prospects, Table A.1. 2008 revision. United Nations Department of Economic and Social Affairs. 2009. pp. 17-. Pristupljeno 2010-09-22.
- ↑ http://www.hcp.ma Official Moroccan Population clock
- ↑ http://www.cbs.gov.sd Arhivirano 2018-03-15 na Wayback Machine-u 2008 Sudanese census
- ↑ „National Statistics Institute of Tunisia”. Arhivirano iz originala na datum 2015-09-04. Pristupljeno 2015-04-28.
- ↑ „المركز الوطني للإحصاء: المواطنون 947.9 ألفاً - جريدة الاتحاد”. Alittihad.ae. Arhivirano iz originala na datum 2011-07-19. Pristupljeno 16. 8. 2011.
- ↑ CIA World Factbook. July 2012 population estimate for Libya. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ly.html Arhivirano 2016-12-24 na Wayback Machine-u
- ↑ „PALESTINIAN TERRITORIES GAZA STRIP AND WEST BANK”. Arhivirano iz originala na datum 2012-05-25. Pristupljeno 2012-05-25.
- ↑ „Bahraini Census 2010 - تعداد السكــان العام للبحريــن 2010”. Arhivirano iz originala na datum 2018-07-22. Pristupljeno 2015-04-28.
- Arab League Arhivirano 2006-12-31 na Wayback Machine-u Službena stranica
- Arab Gateway - The Arab League Arhivirano 2016-07-02 na Wayback Machine-u summits and documents
- Directories
Članice |
| |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Suspenzije | ||||||||
Promatračice | ||||||||
1 Iako je službena Sirija bila jedna od osnivačica Arapske lige, danas njezino mjesto, zbog građanskog rata, zauzima opozicijsko Sirijsko nacionalno vijeće, dok je službena Sirija suspendirana. |
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.