Pokucie
| |||
Państwa | |||
---|---|---|---|
Ważniejsze miejscowości | |||
Położenie na mapie![]() | |||
48°31′00″N 25°02′00″E/48,516667 25,033333 |
Pokucie (ukr. Покуття, rum. Pocuția) – kraina historyczna, leżąca nad górnym Prutem, na terenie dzisiejszej Ukrainy. Południowa część Rusi Czerwonej. Nazwa pochodzi od stolicy regionu – Kut nad Czeremoszem.
Historia
[edytuj | edytuj kod]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a2/%C8%98tefan_cel_Mare_-_Modova.jpg/220px-%C8%98tefan_cel_Mare_-_Modova.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ac/Beauplan_Poland_XVII_map.jpg/245px-Beauplan_Poland_XVII_map.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/18/Wystawa_1880_pokucka.jpg/245px-Wystawa_1880_pokucka.jpg)
W 1349 roku przyłączone do Królestwa Polskiego przez Kazimierza Wielkiego jako część księstwa halicko-włodzimierskiego. Przez Władysława Jagiełłę przekazane Piotrowi I po jego hołdzie lennym jako zastaw za pożyczkę wziętą na wojnę z Krzyżakami. W 1415 Jagiełło przyjął w Śniatynie na Pokuciu hołd lenny od hospodara mołdawskiego Aleksandra.
W XVI wieku Pokucie było terytorium spornym Polski i Mołdawii. Spór został ostatecznie rozstrzygnięty, a Pokucie przyłączone do Polski w 1531 roku po zwycięstwie hetmana wielkiego koronnego Jana Tarnowskiego pod Obertynem. Stanowiło część prowincji małopolskiej Korony.
W 1772 roku, po I rozbiorze Polski, Pokucie znalazło się pod panowaniem austriackim.
Karpaty Wschodnie (w tym i Pokucie) w Europie rozsławił m.in. Oskar Kolberg – polski etnograf, folklorysta i kompozytor, który w 1880 roku był współorganizatorem wielkiej wystawy etnograficznej w Kołomyi. Udział w niej wziął sam cesarz Franciszek Józef. Znaczenie Pokucia doceniła i wiedzę o nich udostępniła czytelnikom na zachodzie także angielska pisarka Ménie Muriel Dowie, która w 1890 odbyła podróż na Pokucie i Huculszczyznę, a następnie sporządziła pisemną relację z podróży, która cieszyła się bardzo dużą popularnością i była wielokrotnie wznawiana.
- Osobny artykuł:
Po upadku Austro-Węgier w konsekwencji I wojny światowej od 1 listopada 1918 roku w składzie Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej. Zajęte (24–27 V 1919) czasowo przez armię rumuńską, latem 1919 przekazane Wojsku Polskiemu. Administracyjnie przynależało do województwa stanisławowskiego.
Przyznane Polsce decyzją Rady Ambasadorów Ententy w marcu 1923. Po agresji ZSRR na Polskę 17 września 1939 okupowane przez Armię Czerwoną i anektowane w październiku 1939 przez ZSRR. Od sierpnia 1945 w granicach ZSRR (jako część Ukraińskiej SRR), po 1991 roku część niepodległej Ukrainy.
Geografia
[edytuj | edytuj kod]Teren Pokucia charakteryzuje się wspólnymi cechami geograficzno-fizycznymi. Ma kształt trójkąta, którego ramiona boczne tworzy rzeka Czeremosz oraz pasma Gorganów i Czarnohory, a podstawę kotlina z Czarnym Lasem zwana z czasem stanisławowską[1].
Na wschodzie region graniczy z Podolem oraz Bukowiną, a na zachodzie z Marmaroszem.
Architektura
[edytuj | edytuj kod]- Kościoły z czasów I Rzeczypospolitej
-
Kościół Matki Bożej Szkaplerznej w Śniatynie
- Kościoły ormiańskokatolickie
- Ratusze
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Instytut Historii Sztuki <Krakau>[Hrsg.]: Sztuka Kresów Wschodnich: materiały sesji naukowej (2.1996) [online], digi.ub.uni-heidelberg.de [dostęp 2016-09-27] .
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Rumuńska okupacja Pokucia w 1919 r.
- Pokucie, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VIII: Perepiatycha – Pożajście, Warszawa 1887, s. 550 .
- współczesne zdjęcia z Pokucia
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.