Paleoastronautyka
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/86/Antropomorfi_detti_astronauti_%28b%29_-_R_1_-_Area_di_Zurla_-_Nadro_%28ph_Luca_Giarelli%29.jpg/220px-Antropomorfi_detti_astronauti_%28b%29_-_R_1_-_Area_di_Zurla_-_Nadro_%28ph_Luca_Giarelli%29.jpg)
Paleoastronautyka, starożytni astronauci – pseudonaukowa idea, mówiąca, że inteligentne istoty pozaziemskie odwiedzały Ziemię i kontaktowały się z ludźmi w czasach starożytnych i prehistorycznych[1][2]. Zwolennicy tej hipotezy sugerują, że kontakt ten wpłynął znacząco na rozwój współczesnej kultury, technologii, religii i biologii człowieka[3].
Idea, że istnieli starożytni astronauci, nie jest traktowana poważnie przez większość naukowców i nie wzbudziła wiarygodnej uwagi w recenzowanych badaniach.
Początki hipotezy i jej entuzjaści
[edytuj | edytuj kod]Początki
[edytuj | edytuj kod]Za pioniera hipotezy paleoastronautycznej, w jej nowoczesnym sformułowaniu, można uważać rosyjskiego naukowca Konstantina Ciołkowskiego, który w latach 1928–1929 zastanawiał się nad możliwością wizyty kosmitów na Ziemi w przeszłości[4].
W latach 50. i 60. XX wieku radziecki matematyk Matest Agrest stał się popularyzatorem hipotezy starożytnych astronautów. W swoich pracach interpretował starożytne mity różnych kultur jako dowody wizyty przedstawicieli pozaziemskich cywilizacji na Ziemi[5]. W ciągu następnych dwóch dekad w ZSRR opublikowano ponad dwieście prac w różnych popularnych czasopismach naukowych i gazetach, których tematem była kwestia paleoastronautyki.
Szkłowski i Sagan
[edytuj | edytuj kod]W książce pt. „Inteligentne życie we wszechświecie” z 1966 astrofizycy Iosif Szkłowski i Carl Sagan poświęcili rozdział argumentowi, że naukowcy i historycy powinni poważnie rozważyć możliwość wystąpienia kontaktu z cywilizacją pozaziemską w przeszłości. Podkreślili jednak, że te pomysły są jedynie luźnymi spekulacjami[6].
W książce pt. „Mózg Broca” z 1979 Sagan zasugerował, że on i Szkłowski mogli zainspirować falę książek o starożytnych astronautach z lat 70. Wyraził również dezaprobatę dla „von Dänikena i innych bezkrytycznych pisarzy”, którzy najwyraźniej budowali te ideę nie jako spekulacje, ale jako „wiarygodny dowód o kontaktach pozaziemskich.”[7] Carl Sagan jednocześnie powtórzył swój wcześniejszy wniosek, że pozaziemskie wizyty na Ziemi były możliwe, ale jest to kwestia bardzo trudna do jednoznacznego udowodnienia.
Erich von Däniken
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
Erich von Däniken na przełomie lat 60. i 70. XX wieku stał się wiodącym zwolennikiem teorii paleoastronautycznej, zdobywając ogromną popularność po publikacji w 1968 swojej bestsellerowej książki pt. „Wspomnienia z przyszłości: nierozwiązane zagadki przeszłości”.
Zecharia Sitchin
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
Seria książek autorstwa Sitchina pt. „Kroniki Ziemi” obraca się wokół unikalnej interpretacji starożytnych sumeryjskich i bliskowschodnich tekstów, a także megalitycznych miejsc i artefaktów z całego świata[8][9]. Pisarz uważał, że bogowie starożytnej Mezopotamii byli astronautami z planety Nibiru, którą wedle Sitchina Sumerowie uważali ją za odległą dwunastą planetę układu słonecznego (licząc Słońce, Księżyc i Plutona jako planety), związaną z bogiem Mardukiem. Według Zecharii Sitchina Nibiru nadal krąży wokół Słońca na 3600-letniej orbicie wydłużonej. Współczesna astronomia nie znalazła żadnych dowodów na te twierdzenia[8].
Sitchin twierdzi, że istnieją sumeryjskie teksty opowiadające historię rasy Anunnaki, mieszkańców planety Nibiru, którzy mieli przybyć na Ziemię około 400 000 lat temu, z zamiarem wydobycia surowców, zwłaszcza złota. Ze względu na ich małą liczbę szybko zmęczyli się tym zadaniem i po wielu próbach, z pomocą inżynierii genetycznej, ostatecznie stworzyli człowieka. Sitchin twierdził, że Anunnaki byli aktywni w sprawach ludzkich, dopóki ich kultura nie została zniszczona przez globalne katastrofy, spowodowane nagłym końcem ostatniej epoki lodowcowej około 12 000 lat temu. Widząc, że ludzie przeżyli, a wszystko, co zbudowali, zostało zniszczone, Anunnaki opuścili Ziemię, dając ludziom możliwość i środki rządzenia sobą.
Prace Sitchina nie zyskały poparcia głównego nurtu naukowego i były szeroko krytykowane przez specjalistów, którzy mieli okazję przyjrzeć się bliżej jego hipotezom. Badacz języków semickich, Michael S. Heiser, stwierdzi, że wiele tłumaczeń sumeryjskich i mezopotamskich słów dokonanych przez Sitchina nie pokrywa się z faktyczną wiedzą naukową w tej dziedzinie[10][11][12].
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9d/Hieroglif_z_Abydos.jpg/220px-Hieroglif_z_Abydos.jpg)
Robert K. G. Temple
[edytuj | edytuj kod]Robert K. G. Temple w swojej książce z 1976 pt. „Tajemnica Syriusza” dowodził, że Dogonowie z północno-zachodniego Mali zachowali w tradycji ustnej opis wizyt pozaziemskich sprzed około 5000 lat. W swojej pracy opierał się głównie na badaniach francuskich antropologów kultury Marcela Griaula i Germaine Dieterlen[13].
Dowody przedstawiane przez zwolenników
[edytuj | edytuj kod]Petroglify znajdowane na całym świecie
[edytuj | edytuj kod]Poparcia dla hipotezy starożytnych astronautów entuzjaści poszukiwali w paleolitycznych malowidłach jaskiniowych i petroglifach na całym świecie. Za interesujące przykłady podawano m.in. rysunki naskalne w Val Camonica oraz malowidła naskalne w rejonie Kimberley w Australii[14].
Sztuka średniowieczna i renesansowa
[edytuj | edytuj kod]Liczne przedstawienia latających spodków i innych niezidentyfikowanych obiektów latających w sztuce średniowiecznej i renesansowej[15].
Rysunki z Nazca
[edytuj | edytuj kod]Starożytne rysunki z Nazca to setki ogromnych geoglifów naziemnych wyrytych na pustyni w południowym Peru. Niektóre z nich są stylizowane na zwierzęta lub postacie humanoidalne, a inne to proste linie o długości setek metrów. Ponieważ figury są dobrze widoczne jedynie z dużej wysokości, zostały powiązane z hipotezą starożytnych astronautów. W latach 70. XX wieku szwajcarski pisarz Erich von Däniken spopularyzował pogląd, że linie i postacie z Nazca mogły być wykonane „zgodnie z instrukcjami z samolotu”. Sugerował również, że dłuższe i szersze linie mogą być pasem startowym dla statku kosmicznego.
Według archeologa Kennetha Federa interpretacja pozaziemska wysunięta przez von Däniken nie jest poparta żadnymi dowodami[16]. Sceptyk Joe Nickell z Uniwersytetu Kentucky był w stanie odtworzyć jedną z postaci, używając tylko drewnianych kołków i sznurka[17].
Starożytne artefakty przypominające maszyny latające
[edytuj | edytuj kod]Zwolennicy idei paleoastronautyki twierdzą, że niektóre artefakty odkryte w Egipcie (np. Ptak z Sakkary) są podobne do współczesnych samolotów i szybowców[18]. Przez archeologów przedmioty te są zwykle interpretowane jako stylizowane przedstawienia ptaków oraz owadów.
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/82/Cr%C3%A2ned%C3%A9form%C3%A9.jpg/220px-Cr%C3%A2ned%C3%A9form%C3%A9.jpg)
Budowle megalityczne
[edytuj | edytuj kod]Inne proponowane dowody dla poparcia tezy o starożytnych astronautach obejmują istnienie antycznych zabytków i megalitycznych ruin, takich jak piramidy w Gizie, Machu Picchu, Baalbek, Moai lub Stonehenge. Zwolennicy twierdzą, że te kamienne konstrukcje nie mogły zostać zbudowane przy użyciu techniki i narzędzi ówczesnych ludzi.
Te twierdzenia są kategorycznie odrzucane przez archeologów. Niektórzy archeolodzy uczestniczyli w eksperymentach mających na celu przemieszczanie dużych megalitów. Eksperymentom tym udało się przenieść megality do ciężaru co najmniej 40 ton[19][20]. Część badaczy spekulowała, że przy liczniejszej sile roboczej większe megality mogą być holowane przy użyciu znanych w starożytności technologii.
Praktyki religijne i kulturowe
[edytuj | edytuj kod]Wiele antycznych kultur, takich jak starożytni Egipcjanie i niektórzy rdzenni Amerykanie, sztucznie wydłużało czaszki swoich dzieci. Niektórzy zwolennicy starożytnych astronautów sugerują, że zrobiono to, aby naśladować przybyszów pozaziemskich, których postrzegano jako bogów[21]. Wśród starożytnych władców przedstawionych z wydłużonymi czaszkami są faraon Echnaton i Nefertiti.
Publikacje na temat paleoastronautyki wydane w języku polskim
[edytuj | edytuj kod]- Kroniki Annunaki
- Schody do nieba
- Zaginione królestwa
- Kiedy zaczął się czas
- Wojny bogów i ludzi
- Zmierzch bogów
- Przesłania i znaki z kosmosu
- Scheda po bogach
- W imieniu Zeusa
- Zagadki w dawnej Europie: na tropach tajemniczych linii
- Dziedzictwo Kukulcana
- Nowe kosmiczne ślady
- Obcy z kosmosu
- Znaki z przeszłości
- Kocham cały świat
- Siejba i Kosmos: ślady i plany inteligencji pozaziemskich
- Ślady istot pozaziemskich
- Podróż na Kiribati. Przygoda między niebem a ziemią
- Mój świat w obrazach
- Strategia bogów: ósmy cud świata
- Dowody. Wizja lokalna na pięciu kontynentach
- Z powrotem do gwiazd
- Prorok przeszłości: ryzykowne rozmyślania o wszechobecności istot pozaziemskich
- Czy się myliłem
- Szok po przybyciu bogów
Peter Fiebag:
R. A. Boulay:
- Latające węże i smoki
- Cywilizacje nieludzkie
- Życie nieziemskie
Jan Kryściak:
- Däniken, kosmici i Atlantydzi
Robert Charroux:
- Dziedzictwo bogów[24]
- 100000 lat nieznanej historii człowieka[25]
- Księga jego ksiąg[26]
- Księga zdradzonych tajemnic[27]
- O tych, co z kosmosu[28]
- My z kosmosu[29]
- Zagadka Wielkiej Piramidy[30]
- Spór o synów nieba, czyli powtórka z paleoastronautyki[31]
- Przybysze z gwiazd, czyli spór o synów nieba[32]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Andrew May , Pseudoscience and Science Fiction, Springer, 13 września 2016, ISBN 978-3-319-42605-1 [dostęp 2020-07-03] (ang.).
- ↑ Patrick Grim , Philosophy of Science and Occult, 1st Ed., SUNY Press, 1982, ISBN 978-0-87395-573-7 [dostęp 2020-07-03] (ang.).
- ↑ Michael D. Olien , The Human Myth: An Introduction to Anthropology, Harper & Row, 1978, ISBN 978-0-06-044918-6 [dostęp 2020-07-03] (ang.).
- ↑ Малина Я., Малинова Р. Природные катастрофы и пришельцы из космоса = Zasáhli mimozemstáné a katastrofy do vývoje lidstva? / пер. с чеш. И. И. Попа и Ю. И. Ридчика; ред. и послесл. Л. В. Лескова. – М.: Прогресс: Пангея, 1993. – 352 с. – (Великие загадки Земли). – ISBN 5-01-003295-3.
- ↑ Енох, летавший на небеса.
- ↑ Internet Archive , Intelligent life in the universe, San Francisco, Holden-Day, 1966 [dostęp 2020-07-03] .
- ↑ Carl Sagan , Broca’s Brain: Reflections on the Romance of Science, Ballantine Books, 1980, ISBN 978-0-345-33689-7 [dostęp 2020-07-03] (ang.).
- ↑ a b Zecharia Sitchin and The Earth Chronicles [online], www.skepdic.com [dostęp 2020-07-03] .
- ↑ Corey Kilgannon , Origin of the Species, From an Alien View, „The New York Times”, 8 stycznia 2010, ISSN 0362-4331 [dostęp 2020-07-03] (ang.).
- ↑ Open Letter [online], sitchiniswrong.com [dostęp 2020-07-03] .
- ↑ Zechariah Sitchin [online], web.archive.org, 3 kwietnia 2013 [dostęp 2020-07-03] [zarchiwizowane z adresu 2013-04-03] .
- ↑ Anunnaki [online], www.sitchiniswrong.com [dostęp 2020-07-03] .
- ↑ Sirius Mystery, Dogon tribe (Skeptical Inquirer Fall 1978) [online], web.archive.org, 29 lutego 2008 [dostęp 2020-07-03] [zarchiwizowane z adresu 2008-02-29] .
- ↑ UFO. The continuing enigma., Pleasantville, N.Y.: Reader’s Digest Association, 1991, ISBN 0-89577-397-X, OCLC 24010960 [dostęp 2020-07-03] .
- ↑ Art and UFO – Part 5 [online], sprezzatura.it [dostęp 2020-07-03] .
- ↑ Stuart Hannabuss , The Skeptic Encyclopedia of PseudoScience, „Reference Reviews”, 17 (5), 2003, s. 48–49, DOI: 10.1108/09504120310481165, ISSN 0950-4125 [dostęp 2020-07-03] .
- ↑ The Mysterious Nazca Lines [online], www.onagocag.com [dostęp 2020-07-03] .
- ↑ World Mysteries – Strange Artifacts, Ancient Flying Machines [online], web.archive.org, 14 czerwca 2011 [dostęp 2020-07-03] [zarchiwizowane z adresu 2011-06-14] .
- ↑ Secrets of Lost Empires [online], www.pbs.org [dostęp 2020-07-03] .
- ↑ Mysteries of the Nile [online], www.pbs.org [dostęp 2020-07-03] .
- ↑ Renato Vesco , David Hatcher Childress , Man-made UFOs 1944-1994: 50 years of suppression, wyd. 1st ed, Stelle, Ill.: AUP Publishers Network, 1994, ISBN 0-932813-23-2, OCLC 32056133 [dostęp 2020-07-03] .
- ↑ Boski plan. Pozaziemskie świadectwa u Majów i Hopi [online], Lubimyczytać.pl [dostęp 2020-09-29] .
- ↑ Kosmiczne rytuały ludów pierwotnych [online], Lubimyczytać.pl [dostęp 2020-09-29] .
- ↑ Dziedzictwo bogów [online], Lubimyczytać.pl [dostęp 2020-09-29] .
- ↑ 100000 lat nieznanej historii człowieka [online], Lubimyczytać.pl [dostęp 2020-09-29] .
- ↑ Księga jego ksiąg [online], Lubimyczytać.pl [dostęp 2020-09-29] .
- ↑ Księga zdradzonych tajemnic [online], Lubimyczytać.pl [dostęp 2020-09-29] .
- ↑ O tych, co z kosmosu ... Spór o paleoastronautykę. T. 1-2 [online], Lubimyczytać.pl [dostęp 2020-09-29] .
- ↑ My z kosmosu [online], Lubimyczytać.pl [dostęp 2020-09-29] .
- ↑ Zagadka Wielkiej Piramidy [online], Lubimyczytać.pl [dostęp 2020-09-29] .
- ↑ Spór o synów nieba, czyli powtórka z paleoastronautyki [online], Lubimyczytać.pl [dostęp 2020-09-29] .
- ↑ Przybysze z gwiazd, czyli spór o synów nieba [online], Lubimyczytać.pl [dostęp 2020-09-29] .
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Oficjalna strona stowarzyszenia A.A.S. R.A. (ang. • niem.)
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.