Operator (programowanie)
Operator – konstrukcja językowa jedno-, bądź wieloargumentowa zwracająca wartość.
Do podstawowych operatorów, będących elementem większości języków programowania, należą operatory arytmetyczne: dodawania (+
), odejmowania (-
), mnożenia (*
), dzielenia (/
); operatory porównania: większe niż (>
), mniejsze niż (<
), większe równe (>=
), mniejsze równe (<=
), równe (=
lub ==
), różne (<>
lub !=
), a także operatory operacji logicznych, operacji bitowych, przypisań itd. Główne cechy opisujące operator to liczba i typy argumentów, typ wartości zwracanej, wykonywane działanie, priorytet oraz łączność lub jej brak oraz umiejscowienie operatora względem operandów. Dany język posiada swoją listę operatorów wraz z określonymi cechami, mówiącymi o kolejności wykonywania operacji w przypadku, gdy nie zastosowano nawiasów. W niektórych językach można definiować nowe operatory oraz zmieniać priorytety i łączność.
Umiejscowienie względem operandów
[edytuj | edytuj kod]Operator umieszczany przed swoimi operandami nazywa się operatorem przedrostkowym (prefiksowym), po operandach — przyrostkowym (postfiksowym), pomiędzy operandami — wrostkowym (infiksowym). Dla operatorów składających się z kilku symboli leksykalnych powyższe rozróżnienie nie zachodzi.
Pierwszeństwo, priorytet
[edytuj | edytuj kod]Pierwszeństwo operatorów określa jak należy interpretować wyrażenie gdzie na jednym poziomie (struktury nawiasowej) występują dwa operatory. Przykładowo a + b * c
może być interpretowane jako (a + b) * c
lub a + (b * c)
. Gdy +
ma wyższy priorytet niż *
, zachodzi sytuacja pierwsza. Gdy jest na odwrót — druga. Projektanci języków programowania starają się tak dobierać priorytety, żeby odpowiadały intuicji w typowych konstrukcjach. Na przykład operatory arytmetyczne mają priorytety zgodne z kolejnością wykonywania działań, niższy priorytet mają operatory porównania a jeszcze niższy operatory logiczne. Dlatego wyrażenie 1+2*x < 3 || x==0
nie musi być zapisane jako ((1+(2*x)) < 3) || (x==0)
.
Łączność, wiązanie
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
Łączność to cecha operatorów pozwalająca jednoznacznie interpretować wyrażenie w którym występują operatory o tym samym priorytecie (w szczególności kilka wystąpień tego samego operatora). Wyrażenie a+b-c
będzie zinterpretowane jako (a+b)-c
jeśli operatory + i - są lewostronnie łączne a a+(b-c)
jeśli prawostronnie łączne. Operatory o tym samym priorytecie ale innej łączności nie mogą być mieszane ze sobą. Operatory mogą nie być łączne, wtedy również ich mieszanie z innymi jest niedozwolone. W większości języków podstawowe operatory arytmetyczne są łączne lewostronnie, natomiast operatory potęgowania czy przypisania prawostronnie.
Przykładowy zapis w języku C
[edytuj | edytuj kod](zmienna liczba
jest typu int
)
liczba *= ((liczba=10) + 7) % 3;
Nawiasy w tym przypadku wymusiły zmianę priorytetów operatorów. Działania wykonane zostaną w porządku narzuconym przez nawiasy. To samo wyrażenie pozbawione nawiasów:
liczba *= liczba = 10 + 7 % 3;
jest również poprawne ze względu na składnię. Wynik będzie jednak inny – pierwsza wykonana zostanie operacja dzielenia modulo, następnie dodawania, a na końcu oba przypisania od prawej do lewej.
W języku C kolejność obliczania operandów operatora nie jest gwarantowana ze względu na zastrzeżenie możliwości optymalizacji kodu wynikowego przez kompilator (nie dotyczy to operatorów &&
, ||
, ?:
oraz ,
). Użycie operandów, których obliczenie wartości wpływa na wartość pozostałych nie gwarantuje takiego samego wyniku we wszystkich implementacjach języka.
Np. kod:
int i = 1;
tablica[i] = i++;
nie gwarantuje, czy wartość 1 zostanie wstawiona pod indeks 1, czy może pod indeks 2 tablicy.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- operator arytmetyczny
- operator logiczny
- operator relacji
- operator rozmiaru
- operator bitowy (w tym przesunięcie i obrót)
- przeciążanie operatorów
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Brian W. Kernighan, Dennis M. Ritchie: Język ANSI C. Warszawa: WNT, 2004. ISBN 83-204-2979-X.
- Alfred V. Aho, Ravi Sethi, Jeffrey D. Ullman: Kompilatory Reguły, metody i narzędzia. Warszawa: WNT, 2002, seria: Klasyka informatyki. ISBN 83-204-2656-1.
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.