Obrączkowanie (zoologia)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/73/Ringing_04_Ringing.jpg/220px-Ringing_04_Ringing.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6d/Mewa_srebrzysta%2C_obr%C4%85czki_ornotologiczne.jpg/220px-Mewa_srebrzysta%2C_obr%C4%85czki_ornotologiczne.jpg)
Obrączkowanie – metoda badań polegająca na znakowaniu zwierząt metalowymi lub plastikowymi obrączkami lub innymi znacznikami. Najczęściej stosowana w ornitologii, obrączkuje się również nietoperze.
Obrączkowanie jako metoda badań pierwszy raz wprowadzona została w 1898 roku, kiedy to duński ornitolog Hans Christian Cornelius Mortensen (1856–1921) z Viborga wprowadził metodę obrączkowania ptaków, która umożliwiła obserwacje naznaczonych w ten sposób osobników. Na podstawie tzw. „wiadomości powrotnej”, a więc informacji dotyczącej zaobrączkowanego ptaka, można ustalić trasę jego wędrówki. W Polsce tę technikę stosuje się od 1931 roku[1].
Daje ona możliwość indywidualnego znakowania osobników, dzięki czemu dostarcza ważnych informacji o biologii i etologii gatunku, np. na temat trasy wędrówek, zimowisk, czasu wędrówki itp. Podczas obrączkowania ptaki są oznaczane co do gatunku i – o ile to możliwe – płci i wieku, następnie mierzone i ważone, obrączkowane, po czym wypuszczane na wolność. Wszystkie dane dotyczące osobnika są zapisywane w rejestrze.
Koordynowaniem obrączkowania ptaków w Polsce zajmuje się Stacja Ornitologiczna Muzeum i Instytutu Zoologii Polskiej Akademii Nauk w Gdańsku.
Nie wszystkie gatunki można obrączkować. W przypadku emu (Dromaius novaehollandiae), strusi czerwonoskórych (Sthrutio camelus) oraz kazuarów hełmiastych (Casuarius casuarius) brak jest obrączek o odpowiednim rozmiarze. W Australii kakadu krasnogłowe (Callocephalon fimbriatum) mogą rozdziobywać obrączkę, raniąc się. Podobnie postępuje kakadu palmowa (Probosciger aterrimus) i żałobnica rudosterna (Calyptorhyncus banksii). W przypadku ptaków australijskich, u eukaliptusowczyka żółtoczelnego (Lichenostomus melanops) zdarzają się przypadki ranienia skóry przez obrączkę[2].
W trakcie akcji obrączkarskich używa się sieci ornitologicznych (ang. mist net). W 0,59% przypadków złapania dochodzi do zranienia osobnika, zaś jedynie w 0,23% przypadków do śmierci ptaka. W przypadku większych ptaków ryzyko w trakcie łapania w sieć dotyczy głównie złamań nóg, zaś mniejsze ptaki mogą zaplątać skrzydła lub umrzeć w wyniku szoku[3].
W Polsce ptaki są obrączkowane na kilku terenowych obozach ornitologicznych oraz indywidualnie przez obrączkarzy. Polskie stacje obrączkowania ptaków, działają okresowo, najczęściej w terminie migracji ptaków. W okresie zimowym ptaki najczęściej znakuje się podczas żerowania przy karmniku, np. podczas ogólnopolskiego wydarzenia Akcja Karmnik[4].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- obrączka ornitologiczna
- obrączka płetwowa (typ obrączki ornitologicznej)
- obrączka kolorowa
- obrączka hodowlana
- znaczek skrzydłowy
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Obrączkowanie jako metoda badawcza. siemianowka.namorzyn.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-03-06)]..
- ↑ Recommended Band Size List – Birds of Australia and its Territories. Ministerstwo Środowiska, Australia, maj 2000.
- ↑ Spotwood et al.. How safe is mist netting? evaluating the risk of injury and mortality to birds. „Methods in Ecology and Evolution”. 3 (1), s. 29–38, 2012.
- ↑ Obrączkowanie ptaków – po co i dlaczego obrączkuje się ptaki? – Przygody przyrody [online], 8 kwietnia 2022 [dostęp 2022-04-13] (pol.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.