Lago di Como
![]() Widok na jezioro Como z Alp i Bellagio | |
Położenie | |
Państwo | |
---|---|
Wysokość lustra |
198 m n.p.m. |
Morfometria | |
Powierzchnia |
146 km² |
Wymiary • max długość • max szerokość |
|
Głębokość • średnia • maksymalna |
|
Objętość |
22,5 km³ |
Hydrologia | |
Rzeki zasilające |
Adda, Mera |
Rzeki wypływające | |
Położenie na mapie Alp ![]() | |
![]() | |
![]() |
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/Lake_Como_from_Bellagio.jpg/240px-Lake_Como_from_Bellagio.jpg)
Lago di Como, Lago Lario[1][2][3] (niem. Comosee; łac. Lacus Larius) – jezioro w północnych Włoszech (Lombardia), w Alpach.
Geografia
[edytuj | edytuj kod]Lago di Como jest trzecim co do wielkości jeziorem Włoch (po Lago di Garda i Lago Maggiore). Zarazem jest to najgłębsze jezioro Alp i jedno z najgłębszych w Europie; przy położeniu lustra wody na średniej wysokości 197,4 m n.p.m. tworzy kryptodepresję. Jego rozczłonkowanie powoduje, że linia brzegowa swoją długością przekracza linie brzegowe jezior Garda i Maggiore razem wziętych. Kształt jeziora na mapie przypomina odwróconą literę Y. Z tego względu jezioro dzieli się na 3 części: Ramo di Como (część południowo-zachodnia), Ramo di Lecco (część południowo-wschodnia) i Ramo di Colico (część północna).
Część północna jeziora wcina się głęboko w Alpy, a otaczające ją szczyty sięgają wysokości 2600 m n.p.m. Na krańcach południowych szczyty osiągają wysokości 1200-1470 m n.p.m., zaś najbliższe brzegom wzgórza liczą ok. 600-900 m n.p.m. Zbocza spadają ku wodzie bardzo stromo, zostawiając niewiele miejsca na osadnictwo i sieć drogową[4].
Como jest jeziorem przepływowym, przepływa przez nie rzeka Adda. Wpada ona do jeziora na północnym krańcu Ramo di Colico, tuż na północ od miasta Colico, a wypływa na końcu Ramo di Lecco, w Lecco. Na północnym krańcu Ramo di Colico wpada do jeziora również rzeka Mera, a nieco dalej na zachód, w San Gregorio - duży potok Liro. Pozostałe cieki wodne uchodzące do jeziora to krótkie, bystre potoki spływające z otaczających je zboczy. Ramo di Lecco przez Rio Torto ma w miejscowości Valmadrera połączenie z dwuczęściowym jeziorem Lago di Annone[5].
Jedyna wyspa na jeziorze, która nazywa się Isola Comacina, leży w północnej części Ramo di Como, niedaleko Tremezzo. Była ona zamieszkana już w starożytności, lecz istniejące na niej osady zostały zniszczone w XII wieku.
Klimat
[edytuj | edytuj kod]Ogromna ilość wody w jeziorze, nagrzana w ciągu lata, niweluje znacznie ostrość zimy. Z kolei woda, wychłodzona w ciągu zimy i zasilana zimnymi wodami górskich rzek, łagodzi letnie upały. Dzięki temu lokalny klimat charakteryzuje się rzadko spotykaną łagodnością[4]. W górnej części jeziora praktycznie zawsze (oprócz miesięcy zimowych) wieje termiczny wiatr – breva. Zaczyna on wiać ok. godz. 10.00 z siłą 1-3 B, aby w porze popołudniowej osiągnąć 3-6 B.
Ze względu na łagodny klimat roślinność wokół jeziora jest bardzo zróżnicowana i bujna. Na jego brzegach rosną drzewa oliwne, cyprysy, oleandry, palmy i agawy[4].
W przeszłości jezioro charakteryzowało się niezwykle czystymi, przejrzystymi wodami, słynnymi z bogactwa ryb[4]. Obecnie jakość wody w jeziorze w niektórych miejscach pozostawia wiele do życzenia; spowodowane jest to brakiem oczyszczalni ścieków w nadbrzeżnych miejscowościach.
Turystyka
[edytuj | edytuj kod]Zalety łagodnego klimatu i urokliwego otoczenia jeziora doceniano już w czasach rzymskich. Mieli tu swe rezydencje liczni patrycjusze, a uroki jeziora rozsławili w swych pismach m.in. Pliniusz Starszy i Pliniusz Młodszy[4].
Obecnie Lago di Como jest również celem wielu turystów; znane jest z licznych ośrodków wypoczynkowych i parków, leżących nad jego brzegiem. Okres od czerwca do września jest najlepszym czasem na uprawianie windsurfingu i kitesurfingu. Każdego dnia po Lago di Como kursują promy i inne łodzie, dzięki którym sprawnie można osiągnąć nadbrzeżne miejscowości bez konieczności objeżdżania jeziora lądem. Jezioro słynie także ze znajdujących się tutaj ekskluzywnych willi. W willi La Gaeta nad jeziorem Como nagrywano sceny do filmu z Casino Royale. Nad jeziorem Como swoje posiadłości mają gwiazdy kina - George Clooney, Brad Pitt, czy Sylvester Stallone. Najważniejsze kurorty nad Lago di Como to Varenna, Bellagio i Menaggio[6].
Miejscowości nadbrzeżne
[edytuj | edytuj kod]- Como
- Cernobbio
- Moltrasio
- Brienno
- Argegno
- Ossuccio
- Lenno
- Mezzegra
- Tremezzo
- Menaggio
- Dongo
- Gravedona
- Domaso
- Lecco
- Varenna
- Bellano
- Colico
- Blevio
- Bellagio
- Malgrate
Pozostałe informacje
[edytuj | edytuj kod]- Starożytni Rzymianie nazywali jezioro Lacus Larius.
- Na zachodnim brzegu Como znajduje się Sacro Monte di Ossuccio, jedna z dziewięciu świętych gór w północnych Włoszech. Ów kompleks kaplic został wpisany w 2003 r. na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
- Niektóre osoby światowej sławy posiadają nad Como swoje domki wypoczynkowe, m.in. George Clooney, Madonna i Brad Pitt.
- Jezioro bardzo często jest wykorzystywane jako tło filmowe; tutaj kręcono sceny m.in. do filmów: Casino Royale o przygodach Jamesa Bonda (gdzie w roli Bonda wystąpił Daniel Craig) czy Gwiezdne wojny: część II - Atak klonów.
- W swojej willi nad jeziorem wiele czasu spędził kanclerz Niemiec, Konrad Adenauer. Tutaj spisał sporą część własnych wspomnień.
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/LagoComoMemorial.jpg/500px-LagoComoMemorial.jpg)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Endonimy włoskie: Nazewnictwo geograficzne świata. Zeszyt 12. Europa, Część II, s. 249, Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2010. [dostęp 2016-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-07-01)].
- ↑ Główny Urząd Geodezji i Kartografii nie podaje polskiego egzonimu: Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata, s. 369; Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2013. [dostęp 2016-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-07)].
- ↑ Główny Urząd Geodezji i Kartografii: Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata, Przedmowa, s. XVIII; Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2013. [dostęp 2016-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-07)].
Niewymienienie danego obiektu jest jednoznaczne ze stwierdzeniem, że Komisja nie zaleca dla niego polskiej nazwy, nawet jeżeli taka spotykana jest w niektórych publikacjach.
- ↑ a b c d e AN. Nad jeziorem Como (Mapy na kartach pocztowych). „Poznaj Świat”. Rok XI (Nr 9 (130)), s. 44, Wrzesień 1963. Polskie Towarzystwo Geograficzne. Państwowe Wydawnictwo Naukowe. (pol.).
- ↑ Mapa turystyczna. [dostęp 2023-06-20].
- ↑ Ł. Ropczyński , Jezioro Como [online], Kierunek Włochy, 26 czerwca 2018 .
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Caratterisitche morfometriche ed idrologiche di alcuni importanti laghi italiani. [dostęp 2014-06-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-10-08)]. (wł.).
- Gestione Governativa Navigazione Laghi - Como. [dostęp 2014-06-26]. (wł.).
- Lista filmów realizowanych nad jeziorem Como w bazie IMDb. [dostęp 2014-06-26]. (ang.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Archiwalne publikacje o jeziorze w bibliotece Polona
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.