Kalafior
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | |||
Klasa | |||
Nadrząd | |||
Rząd | |||
Rodzina | |||
Rodzaj | |||
Gatunek | |||
Odmiana |
kalafior | ||
Nazwa systematyczna | |||
Brassica oleracea var. botrytis L. Sp. pl. 2:667. 1753 | |||
Synonimy | |||
|
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/78/Blumenkohl-1.jpg/250px-Blumenkohl-1.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ab/Choux_fleur_color%C3%A9_640x480.jpg/250px-Choux_fleur_color%C3%A9_640x480.jpg)
Kalafior (Brassica oleracea var. botrytis L.)[4] – odmiana kapusty warzywnej. Jest to roślina jednoroczna należąca do rodziny kapustowatych.
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]- Łodyga
- Pęd główny jest silnie skrócony i walcowaty. Podczas wzrostu wytwarza tzw. różę – zwarte skupienie skróconych, mięsistych pędów kwiatowych. Róże mogą być białe, kremowe, zielone. Z wiekiem róża się rozluźnia, a na jej obwodzie wyrastają pędy wykształcające płodne kwiaty.
- Liście
- Wyrastają z dolnej części łodygi i częściowo okrywają olbrzymi kwiatostan (różę). Czasem przerastają ją (tj. wyrastają między pędami skróconymi).
- Kwiaty
- Wykształcają się na pędach bocznych wyrastających na obwodzie mięsistej róży, podobne jak u innych kapustnych, jasnożółte, drobne.
- Owoce
- Łuszczyna.
Zastosowanie
[edytuj | edytuj kod]- Warzywo
- Częścią jadalną są mięsiste pędy skrócone (tzw. róża). Ich masa waha się w granicach od 25 dag do 2 kg. Roślina znana była już w starożytnym Rzymie i Grecji, skąd rozprzestrzeniła się do innych krajów. W Polsce zaczęto uprawiać to warzywo na przełomie XVI i XVII wieku. Prawdopodobnie sprowadziła go do Polski Bona Sforza.
- Wartości odżywcze
- Kalafior zaliczany jest do cenniejszych warzyw z uwagi na swój skład chemiczny, a także walory smakowe i dietetyczne. Zawiera m.in.: sód, potas, magnez, wapń, mangan, żelazo, miedź, cynk, fosfor, fluor, chlor, jod, karoteny, witaminy: K, B1, B2, B6, C; kwasy: nikotynowy i pantotenowy. Poza tym w skład kalafiora wchodzą olejki eteryczne, nadające mu przykry zapach podczas gotowania, w trakcie którego wydziela się siarka.
Uprawa
[edytuj | edytuj kod]Najlepszym stanowiskiem pod uprawę kalafiora są miejsca nasłonecznione. Roślina wymaga gleb bogatych w próchnicę i związki mineralne (zwłaszcza wapń). Należy unikać gleb piaszczystych – ze względu na płytki system korzeniowy należy uprawiać go w ziemi dobrze zatrzymującej wilgoć. Ze względu na duże wymagania pokarmowe, wskazane jest zasilenie gleby w roku poprzedzającym uprawę obornikiem lub kompostem. W zależności od odmiany kalafiora wysadza się go do skrzynek w lutym, marcu bądź nawet w czerwcu. Sadzonki należy sadzić w rozstawie co około 40 cm[5].
Niektóre kultywary
[edytuj | edytuj kod]- Idol
- Pionier
- Zelandia
- Master
- Stella Nowa
- Erfurcki 150
- Ekspres
- Inspektowy z Mor
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-05-13] (ang.).
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular Plants of Poland - A Checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 1995. ISBN 83-85444-38-6.
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-10-27].
- ↑ Magdalena Michalak: Kalafior. Murator S.A., 2013. [dostęp 2013-04-24]. (pol.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- H. Czarnocka: Warzywa kapustne. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1976.
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.