Ashley Judd
![]() Ashley Judd (2012) | |
Imię i nazwisko |
Ashley Tyler Ciminella |
---|---|
Data i miejsce urodzenia |
19 kwietnia 1968 |
Zawód |
aktorka, producentka telewizyjna, reżyserka |
Współmałżonek |
Dario Franchitti |
Lata aktywności |
od 1991 |
Strona internetowa |
Ashley Judd, właściwie Ashley Tyler Ciminella[1][2] (ur. 19 kwietnia 1968 w Los Angeles) – amerykańska aktorka filmowa, teatralna i telewizyjna.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Wczesne lata
[edytuj | edytuj kod]Urodziła się w Los Angeles w stanie Kalifornia[3] jako córka Michaela Charlesa Ciminelli Jr., specjalisty od marketingu w wyścigach konnych, i Naomi Judd (Diana Ellen Judd)[4], piosenkarki country zespołu The Judds. Jej rodzina była pochodzenia włoskiego[5]. Dorastała w Los Angeles. Po rozwodzie rodziców w 1972, wychowywała się wraz ze starszą siostrą Wynonną (ur. 30 maja 1964) pod opieką matki w stanach Kalifornia, Kentucky i Tennessee[6]. Podróżowała ze swoją matką i siostrą w związku z koncertami w Stanach Zjednoczonych – w ciągu trzynastu lat uczęszczała do dwunastu różnych szkół (była cheerleaderką), zanim w 1986 roku ukończyła szkołę średnią Franklin High School[7]. W latach 1986–90 studiowała język francuski na University of Kentucky w Lexington[8].
Kariera
[edytuj | edytuj kod]W 1990 przeniosła się do Los Angeles, gdzie dorabiała jako kelnerka w popularnej restauracji „The Ivy”, gdy uczęszczała na zajęcia aktorstwa do Playhouse West School and Theater Company. Rok później debiutowała na scenie w przedstawieniu Witaj w domu, żołnierzu (Welcome Home, Soldier) oraz trafiła przed kamery telewizyjne w dwóch odcinkach serialu CBS Star Trek: Następne Pokolenie (Star Trek: The Next Generation, 1991) jako chorąży Robin Lefler. Po raz pierwszy na kinowym ekranie pojawiła się w sensacyjnej komedii kryminalnej Kuffs (1992) z Christianem Slaterem w roli tytułowej.
W sitcomie NBC Siostry (Sisters, 1991–94) wystąpiła w roli zepsutej córki głównej bohaterki. W 1994 wystąpiła na scenie Broadwayu w sztuce Williama Inge'a Piknik (Picnic). Została dostrzeżona w roli Ruby Lee Gissing, dziedziczki Tennessee, która osiedla się na Florydzie w niezależnym dramacie Ruby w krainie szczęśliwości (Ruby in Paradise, 1993), za którą została uhonorowana nagrodą przez krytyków w Chicago i zdobyła nagrodę Independent Spirit na festiwalu filmowym kina niezależnego w Santa Monica, w stanie Kalifornia. Ma na swoim koncie różnorodne kreacje aktorskie; obelżywa narkomanka w dramacie komediowym Dym (Smoke, 1995), żona złodzieja w dramacie sensacyjnym Gorączka (Heat, 1995), sfrustrowana żona prawnika z południa w dreszczowcu Czas zabijania (A Time to Kill, 1996). Za rolę Normy Jean w telewizyjnym dramacie HBO Norma Jean i Marilyn (Norma Jean and Marilyn, 1996) była nominowana do nagrody Emmy i Złotego Globu. Kolejne filmy to role silnych, ambitnych, nieustępliwych kobiet, przebojem zdobywających sobie miejsce w świecie mężczyzn w thrillerach sensacyjnych, m.in. niedoszła ofiara seryjnego mordercy-psychopaty, kryjącego się pod pseudonimem Casanova w Kolekcjonerze (Kiss the Girls, 1997), niesłusznie oskarżona o zabójstwo męża w Podwójnym zagrożeniu (1997), seryjna morderczyni w Oku obserwatora (Eye of the Beholder, 1997) i inspektor policji po niedawnym awansie, szukająca seryjnego zabójcy w Amnezji (Twisted, 2004)[9] – potwierdziły jej status wszechstronnej aktorki. Znalazła się w obsadzie dramatu biograficznego Frida (2002) w drugoplanowej roli fotograf Tiny Modotti. W 2005 roku pojawiła się na scenie Broadwayu jako Maggie w sztuce Tennessee Williamsa Kotka na gorącym blaszanym dachu (Cat On a Hot Tin Roof) u boku Jasona Patrica.
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Spotykała się z aktorem Davidem Duchovnym, zawodnikiem, występującym w polu (outfielder) w drużynie baseballowej Baltimore Orioles – Bradym Andersonem, muzykiem country Lyle Lovettem (1991-92), komikiem Jonem Stewartem (1992), aktorem Robertem De Niro (1995), piosenkarzem Michaelem Englishem (1995), aktorem Matthew McConaugheyem (1996), aktorem Joshem Charlesem (w styczniu 1996) i piosenkarzem Michaelem Boltonem (od września 1996 do grudnia 1997)[10]. W 1998 roku poznała szkockiego kierowcę wyścigowego Dario Franchittiego, z którym się związała w grudniu 1999 roku. Pobrali się 12 grudnia 2001 roku. Jednak w 2013 roku doszło do rozwodu.
Nagrody i nominacje
[edytuj | edytuj kod]Rok | Nagroda | Kategoria | Tytuł | Rezultat |
---|---|---|---|---|
1994 | Chicago Film Critics Association Award | Najbardziej obiecująca aktorka | Ruby w krainie szczęśliwości (Ruby in Paradise, 1993) | Wygrana |
Independent Spirit Award | Najlepsza aktorka | Wygrana | ||
1996 | Nagroda Emmy | Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie TV | Norma Jean & Marilyn (1996) | Nominacja |
1997 | Złoty Glob | Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie TV | Nominacja | |
1998 | Lone Star Film & Television Award | Najlepsza aktorka drugoplanowa | Upalne lato (The Locusts, 1997) | Wygrana |
2000 | MTV Movie Award | Najlepsza rola kobieca | Podwójne zagrożenie (Double Jeopardy, 1999) | Nominacja |
2005 | Złoty Glob | Najlepsza aktorka w musicalu lub komedii | De-Lovely (2004) | Nominacja |
Blockbuster Entertainment Award | Ulubiona aktorka | Wygrana | ||
2012 | Nagroda Emmy | Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie TV | Rebecca Winstone w miniserialu Missing (2012) | Nominacja |
Filmografia
[edytuj | edytuj kod]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/06/Ashley_Judd_2014.jpg/220px-Ashley_Judd_2014.jpg)
- 1991: Star Trek: Następne pokolenie (Star Trek: The Next Generation) jako chorąży Robin Lefler
- 1991–1994: Sisters jako Reed Halsey
- 1992: I nie opuszczę cię aż do śmierci (Till Death Us Do Part) jako Gwen Fox
- 1992: Kuffs jako żona właściciela sklepu z farbami
- 1993: Ruby w krainie szczęśliwości (Ruby in Paradise) jako Ruby Lee Gissing
- 1994: Urodzeni mordercy (Natural Born Killers) jako Grace Mulberry
- 1995: Gorączka (Heat) jako Charlene Shiherlis
- 1995: Naomi & Wynonna: Love Can Build a Bridge jako narratorka
- 1995: Dym (Smoke) jako Felicity
- 1995: Las namiętności (The Passion of Darkly Noon) jako Callie
- 1996: Desperaci (Normal Life) jako Pam Anderson
- 1996: Czas zabijania (A Time to Kill) jako Carla Brigance
- 1996: Norma Jean & Marilyn jako Norma Jean Dougherty
- 1997: Kolekcjoner (Kiss the Girls) jako Kate Mctiernan
- 1997: Upalne lato (The Locusts) jako Kitty
- 1998: Simon Birch jako Rebecca Wenteworth
- 1999: Podwójne zagrożenie (Double Jeopardy) jako Libby Parsons
- 1999: Oko obserwatora (Eye of the Beholder) jako Joanna Eris
- 1999: Nasz przyjaciel, Martin (Our Friend, Martin) jako pani Dale (głos)
- 2000: Killing Priscilla jako ona sama
- 2000: Gdzie serce twoje (Where the Heart Is) jako Lexie Coop
- 2000: The Ryan Interview jako Fredricka Rose
- 2001: Serce nie sługa (Someone Like You...) jako Jane Goodale
- 2002: Frida jako Tina Modotti
- 2002: Bez przedawnienia (High Crimes) jako Claire Kubik
- 2002: Boskie sekrety siostrzanego stowarzyszenia Ya-Ya (Divine Secrets of the Ya-Ya Sisterhood) jako młoda Vivi
- 2004: Amnezja (Twisted) jako Jessica
- 2004: De-Lovely jako Linda Porter
- 2006: Come Early Morning jako Lucy
- 2007: Robak (Bug) jako Agnes White
- 2009: Ścigani (Crossing Over) jako Denise Frankel
- 2009: Helen jako Helen Leonard
- 2010: Dobra wróżka (Tooth Fairy) jako Carly
- 2011: Lep na muchy (Flypaper) jako Kaitlin
- 2011: Mój przyjaciel Delfin (Dolphin Tale) jako Lorraine Nelson
- 2012: Missing: Zaginiony (Missing) jako Becca Winstone
- 2013: Olimp w ogniu (Olympus Has Fallen) jako Margaret Asher
- 2014: Niezgodna (Divergent) jako Natalie Prior
- 2014: Salvation jako Jennifer Strickland
- 2014: The Identical jako Louise Wade
- 2014: Mój przyjaciel delfin 2: Ocalić Mandy (Dolphin Tale 2) jako Lorraine Nelson
- 2014: Big Stone Gap jako Ave Maria Mulligan
- 2015: Zbuntowana (Insurgent) jako Natalie Prior
- 2016: Wierna (Allegiant) jako Natalie Prior
- 2016: Trafficked jako Diane
- 2016: Good Kids jako Gabby
- 2016: Barry jako Ann Dunham
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Personalidade:Ashley Judd (EUA). InterFilmes.com. [dostęp 2017-03-30]. (port.).
- ↑ Ashley Judd. Listal. [dostęp 2017-03-30]. (ang.).
- ↑ Ashley Judd – Sztárlexikon. Starity.hu. [dostęp 2017-03-30]. (węg.).
- ↑ Ashley Judd Biography (1968-). Filmreference.com. [dostęp 2017-03-30]. (ang.).
- ↑ Ashley Judd — What Nationality Ancestry Race. Ethnicity of Celebs. [dostęp 2017-03-30]. (ang.).
- ↑ Ashley Judd. Rotten Tomatoes. [dostęp 2017-03-30]. (ang.).
- ↑ Filmografia Ashley Judd. MYmovies.it. [dostęp 2017-03-30]. (wł.).
- ↑ Ashley Judd – Actor. CineMagia.ro. [dostęp 2017-03-30]. (rum.).
- ↑ Ashley Judd. AdoroCinema. [dostęp 2017-03-30]. (port.).
- ↑ Ashley Judd Dating History. FamousFix. [dostęp 2017-03-30]. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Ashley Judd w bazie IMDb (ang.)
- Ashley Judd w bazie Filmweb
- Ashley Judd w bazie Notable Names Database (ang.)
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.