Łubin żółty
![]() | |
Systematyka[1][2] | |
Domena | |
---|---|
Królestwo | |
Podkrólestwo | |
Nadgromada | |
Gromada | |
Podgromada | |
Nadklasa | |
Klasa | |
Nadrząd | |
Rząd | |
Rodzina | |
Podrodzina | |
Rodzaj | |
Gatunek |
łubin żółty |
Nazwa systematyczna | |
Lupinus luteus L. Sp. pl. 2:722. 1753 | |
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |
![]() |
Łubin żółty (Lupinus luteus L.) – gatunek rośliny jednorocznej z rodziny bobowatych. Pochodzi z południowo-zachodniej Europy, Afryki Północnej (Algeria, Maroko, Tunezja) i Azji Zachodniej (Izrael, Liban)[4]. W Polsce roślina uprawiana i często dziczejąca (efemerofit)[5].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/49/Lupinus_luteus_1DS-II_3-6537.jpg/160px-Lupinus_luteus_1DS-II_3-6537.jpg)
- Łodyga
- Wzniesiona, prosta, o wysokości przeważnie 25–60 cm.
- Liście
- Dłoniasto-złożone z 9-11 odwrotnie jajowatych listków.
- Kwiaty
- Motylkowe, żółte i pachnące, wyrastające w okółkach tworzących grono na szczytach pędów. Występują podkwiatki, kielich jest głęboko dwuwargowy.
- Owoc
- Strąk zawierający ponad 5 matowych nasion.
- Korzeń
- Ma brodawki korzeniowe, które umożliwiają wiązanie azotu atmosferycznego.
Zastosowanie
[edytuj | edytuj kod]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e5/Portugal_Coruche_Sorraia_%28434193334%29.jpg/220px-Portugal_Coruche_Sorraia_%28434193334%29.jpg)
- Gatunek wykorzystywany jako nawóz zielony, wysiewany także jako międzyplon. Znajduje się w rejestrze roślin rolniczych Unii Europejskiej.
- Roślina miododajna[6].
- Odmiana zawierająca zmniejszoną ilość alkaloidów, zwana słodkim łubinem, jest uprawiana także na paszę[7].
Polskie odmiany
[edytuj | edytuj kod]Według danych Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych w Polsce zarejestrowane są następujące odmiany łubinu żółtego:
- niesamokończące:
- Baryt,
- Dukat,
- Lord,
- Mister,
- Parys,
- Talar,
- samokończące:
- Perkoz,
- Taper[8].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens , Fabales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-26] (ang.).
- ↑ Lupinus luteus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-01].
- ↑ Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- ↑ Rośliny miododajne. [w:] zszp.pl [on-line]. Związek Szkółkarzy Polskich. [dostęp 2022-11-08].
- ↑ Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
- ↑ Stanisław Stawiński, Łubin: białko z najsłabszych gleb, w: Strączkowe, Polskie Wydawnictwo Rolnicze, Poznań, 2013, s. 25, ISBN 978-83-61078-68-5
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Uprawa łubinu żółtego. sai.iung.pulawy.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-08-06)].
- BioLib: 39900
- EoL: 703669
- EUNIS: 172239
- Flora of North America: 242330710
- GBIF: 2963817
- identyfikator iNaturalist: 55440
- IPNI: 504707-1
- ITIS: 503584
- NCBI: 3873
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): ild-8560
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:504707-1
- Tela Botanica: 40186
- identyfikator Tropicos: 13037036
- USDA PLANTS: LULU80
- CoL: 3WFG8
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.