Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties
Mensenrechtenraad van de VN (UNHRC) | ||
---|---|---|
![]() | ||
![]() | ||
Zaal van de Mensenrechtenraad
| ||
Geschiedenis | ||
Voorganger | VN-Mensenrechtencommissie | |
Opgericht | 15 maart 2006 | |
Organisatie | ||
Hoofdkantoor | ![]() | |
Bestuursorgaan | Algemene Vergadering | |
Doel | Bevordering en bescherming van de mensenrechten over de hele wereld | |
Leden | 47 / 192 staten | |
Bestuur | ||
Voorzitter | ![]() | |
Sinds | 1 januari 2023 | |
Termijnduur | 1 jaar | |
Voorganger | ![]() | |
Media | ||
Website | ohchr.org | |
De Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties (Engels: United Nations Human Rights Council, afgekort UNHRC) is een orgaan van de Verenigde Naties dat zich richt op de naleving van de verdragen voor de mensenrechten. Alle landen worden door de UNHRC beoordeeld, te beginnen met de landen die zitting hebben in deze raad. Het orgaan werd opgericht in 2006 ter vervanging van de politiek gestrande Mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties, die werd opgericht in 1946 maar door velen als 'tandeloos' werd gezien, omdat er te veel landen in zaten die zelf ook mensenrechten schonden. De UNHRC-zetel werd geïnstalleerd in het Palais des Nations in Genève. Op 9 mei 2006 werden de raadsleden gekozen en op 19 juni 2006 werd de eerste officiële vergadering gehouden.
Structuur
[bewerken | brontekst bewerken]Vergaderingen
[bewerken | brontekst bewerken]De UNHRC houdt drie keer per jaar sessies, in maart, juni en september.[1] De UNHRC kan op verzoek van een derde van de lidstaten te allen tijde besluiten een speciale zitting te houden om mensenrechtenschendingen en noodsituaties aan te pakken. Tot december 2021, zijn er 32 speciale sessies geweest.[2]
Regionale verdeling
[bewerken | brontekst bewerken]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/UN_regional_groups.svg/260px-UN_regional_groups.svg.png)
De landen zijn verdeeld in groepen (fracties), zodat er een gelijkmatige verdeling van zetels is voor de regio's van de wereld. De zetels zijn als volgt verdeeld:
- Afrika: 13 leden
- Azië: 13 leden
- Latijns-Amerika en Caraïben: 8 leden
- West-Europa en overige: 7 leden
- Oost-Europa: 6 leden
Verkiezingstabel De volgende tabel biedt een overzicht van welke zetels er roterend in het eerste, tweede en derde jaar worden verkozen.
eerste jaar | tweede jaar | derde jaar | Totaal | |
---|---|---|---|---|
Afrika | 4 leden | 4 leden | 5 leden | 13 |
Azië | 4 leden | 4 leden | 5 leden | 13 |
Latijns-Amerika en Caraïben | 2 leden | 3 leden | 3 leden | 8 |
West-Europa en overige | 2 leden | 2 leden | 3 leden | 7 |
Oost-Europa | 2 leden | 2 leden | 2 leden | 6 |
14 | 15 | 18 | 47 |
Huidige leden
[bewerken | brontekst bewerken]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bb/United_Nations_Human_Rights_Council_Membership.svg/260px-United_Nations_Human_Rights_Council_Membership.svg.png)
De raad bestaat uit 47 lidstaten, die bij meerderheid van de leden van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties door middel van rechtstreekse en geheime stemming worden gekozen. De Algemene Vergadering houdt rekening met de bijdrage van de kandidaat-lidstaten aan de bevordering en bescherming van de mensenrechten, alsook met hun vrijwillige toezeggingen en toezeggingen in dit verband. De lidstaten worden voor 3 jaar gekozen en zijn herkiesbaar voor één extra termijn, waarna ze hun zetel moeten opgeven.[3]
Termijnen | Afrika (13) | Azië (13) | Latijns-Amerika en Caraïben (8) |
West-Europa en overige (7) |
Oost-Europa (6) |
---|---|---|---|---|---|
2021-2023[4] | ![]() ![]() ![]() ![]() |
![]() ![]() ![]() ![]() |
![]() ![]() ![]() |
![]() ![]() |
![]() ![]() ![]() |
2022-2024[7] | ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
![]() ![]() ![]() |
![]() ![]() ![]() |
![]() ![]() |
2023-2025 | ![]() ![]() ![]() ![]() |
![]() ![]() ![]() ![]() |
![]() ![]() |
![]() ![]() |
![]() ![]() |
Voorzitter (2023): | ![]() |
Schorsingen
[bewerken | brontekst bewerken]- De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties schorste Libië per 1 maart 2011 als lid van de Mensenrechtenraad. Het besluit van de vergadering van 192 lidstaten was unaniem. De raad in Genève had de week ervoor zelf om de schorsing van Libië gevraagd vanwege de "grove en systematische schendingen van de mensenrechten" in het Noord-Afrikaanse land. De 47 lidstaten tellende raad veroordeelde tevens het brute geweld van de Libische overheid tegen betogers. VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon verwelkomde de beslissing van de Algemene Vergadering, evenals de resolutie van de Veiligheidsraad, die besloot de situatie in Libië voor te leggen aan het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag. "Deze acties sturen een sterke en belangrijke boodschap uit", aldus Ban Ki-moon. "Een boodschap met grote consequenties in de regio en daarbuiten – dat er geen straffeloosheid is, dat zij die misdaden tegen de mensheid plegen, gestraft zullen worden, dat de fundamentele beginselen van gerechtigheid en verantwoordelijkheid zullen zegevieren." Het was van korte duur. Na de dood van Qadhafi kwam er een nieuwe regering. De Algemene Vergadering nam een resolutie aan waarmee het lidmaatschap van Libië in november 2011 werd hersteld.[8]
- De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties besloot op 7 april 2022 Rusland te schorsen als lid van de Mensenrechtenraad. De Verenigde Staten hadden daarop aangedrongen na meldingen van mensenrechtenschendingen in Oekraïne. Van de 193 lidstaten stemden er 93 voor tijdelijke uitsluiting en dat bleek voldoende bij 58 onthoudingen en 24 nee-stemmers. In een reactie liet Moskou weten het lidmaatschap van de Mensenrechtenraad meteen te beëindigen.[9] De Russische regering sprak van een "illegaal en politiek gemotiveerd" besluit, volgens het Russische persbureau RIA Novosti. Het Amerikaanse verzoek om schorsing kwam nadat Oekraïne Rusland had beschuldigd van de moord op honderden burgers in Boetsja, een voorstad van Kiev. Rusland had landen gewaarschuwd dat een stem voor schorsing of onthouding zou worden beschouwd als een "onvriendelijk gebaar" met gevolgen voor de onderlinge banden.[9]
Kritiek
[bewerken | brontekst bewerken]Na de oprichting van de UNHRC kwam er kritiek op het functioneren ervan. Mensenrechtenorganisaties zeggen dat de raad wordt gecontroleerd door landen uit het Midden-Oosten en Afrika, vaak met ondersteuning van China, Rusland of Cuba. Deze groepen landen zouden elkaar niet veroordelen.[10] Ook zou er een tegen Israël gerichte cultuur zijn.[11][12] Zo veroordeelde de Mensenrechtenraad Israël vaker dan alle andere 191 lidstaten samen. VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon drukte de UNHRC in 2008 op het hart alle schendingen van mensenrechten te beoordelen, waar ook ter wereld. Sinds 1968 heeft Israël 32 resoluties geschonden[13] die het officiële overheidsbeleid en/of specifieke acties van Israël veroordeelden. Deze lijst[14] is gebaseerd op een studie van Steven Zunes, hoogleraar politieke wetenschappen aan de Universiteit van San Francisco. In zijn studie vermeed Zunes VN-resoluties op te nemen die volgens hem voor verschillende interpretaties vatbaar waren. Daarom zijn de bekende VN-resoluties 242 en 338 niet opgenomen in zijn lijst.
In september 2015 kreeg de organisatie zware kritiek door Saoedi-Arabië voorzitter te maken van een forum in de Mensenrechtenraad.[15] Volgens critici is het land mogelijk recordhouder van schendingen van de rechten van vrouwen, minderheden en dissidenten.[15] De raad is vaker aangesproken op het verstrekken van lidmaatschappen aan landen met een dubieuze reputatie op het gebied van mensenrechten, zoals de Volksrepubliek China, Qatar, Rusland en Venezuela.[15]
Begin juni 2017 bekritiseerde de Amerikaanse VN-ambassadeur Nikki Haley het functioneren van de mensenrechtenraad.[16] De Verenigde Staten hebben al lange tijd kritiek op de raad met betrekking tot de mensenrechtensituatie in Israël. Onder president George W. Bush heeft het land het werk van de raad drie jaar lang geboycot vanwege de eenzijdige en herhaalde kritiek op Israël en de weigering van de raad flagrante schendingen van mensenrechten in Soedan en andere landen te veroordelen.[17] In 2009 besloot president Obama weer deel te nemen in de hoop de effectiviteit van de UNHRC te vergroten.[17] Haley riep de raad ook op strenge resoluties aan te nemen tegen de mensenrechtenschendingen in Venezuela, Syrië, Wit-Rusland, Eritrea en Congo. Als de UNHRC zich onvoldoende aanpaste, zouden de Verenigde Staten zich beraden op hun positie.[18] Op 19 juni 2018 maakte de Amerikaanse ambassadeur bij de VN, Nikki Haley, inderdaad bekend dat de Verenigde Staten zich zouden terugtrekken uit de raad, na meerdere keren te hebben aangegeven dat hervorming nodig was. Onder president Joe Biden werd dit beleid weer herzien en op 1 januari 2022 keerde het land terug in de raad.[19]
Rapporteurs
[bewerken | brontekst bewerken]De Speciale Procedures van de Mensenrechtenraad zijn onafhankelijke mensenrechtenexperts, zoals de Rapporteur voor inheemse volkeren, met mandaten om te rapporteren en te adviseren over mensenrechten vanuit een thematisch of landspecifiek perspectief. Het systeem van speciale procedures is een centraal element van het mensenrechtenapparaat van de Verenigde Naties en omvat alle mensenrechten: burgerlijke, culturele, economische, politieke en sociale rechten.[20]
In het kader van de evaluatie van zijn werkzaamheden en werking in 2011:
- opnieuw de verplichting van de staten om aan de bijzondere procedures mee te werken,
- herhaalde de integriteit en onafhankelijkheid van de bijzondere procedures,
- bevestigde de beginselen van samenwerking, transparantie en verantwoordingsplicht en de rol van het systeem van speciale procedures bij het vergroten van de capaciteit van de Mensenrechtenraad om mensenrechtensituaties aan te pakken.
De lidstaten bevestigden dat zij sterk gekant zijn tegen represailles tegen personen die samenwerken met de Verenigde Naties en haar mensenrechtenmechanisme en vertegenwoordigers.
De raad erkende voorts het belang van transparante, adequate en billijke financiering ter ondersteuning van alle speciale procedures overeenkomstig hun specifieke behoeften (zie resolutie 16/21 van de MENSENRECHTENRAAD).
Speciale procedures zijn individuele deskundigen
[bewerken | brontekst bewerken]Speciale procedures zijn ofwel een individu (genaamd "Speciale Rapporteur" of "Onafhankelijke Expert") of een werkgroep bestaande uit vijf leden, één van elk van de vijf regionale groeperingen van de Verenigde Naties: Afrika, Azië, Latijns-Amerika en het Caribisch gebied, Oost-Europa en de Westelijke groep. De speciale rapporteurs, onafhankelijke deskundigen en leden van de werkgroepen worden benoemd door de Mensenrechtenraad en treden op persoonlijke titel op.
Zij verbinden zich ertoe onafhankelijkheid, efficiëntie, bekwaamheid en integriteit te handhaven door middel van eerlijkheid, onpartijdigheid, eerlijkheid en goede trouw. Zij zijn geen personeelsleden van de Verenigde Naties en ontvangen geen financiële vergoeding. De onafhankelijke status van de mandaathouders is van cruciaal belang om hun functies in alle onpartijdigheid te kunnen vervullen. De ambtstermijn van een mandaathouder in een bepaalde functie, of het nu gaat om een thematisch of een landenmandaat, is beperkt tot maximaal zes jaar.
Speciale procedures hebben een afgebakende werkomvang
[bewerken | brontekst bewerken]Met de steun van het Bureau van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de Mensenrechten (OHCHR), Speciale Procedures:
- landenbezoeken afleggen;
- optreden tegen individuele gevallen van vermeende schendingen en zorgen van bredere, structurele aard door mededelingen te sturen naar staten;
- thematische studies uit te voeren en deskundigenoverleg bijeen te roepen, wat bijdraagt tot de ontwikkeling van internationale mensenrechtennormen;
- zich bezighouden met belangenbehartiging en het publieke bewustzijn vergroten, en
- advies geven voor technische samenwerking.
Speciale Procedures rapporteren jaarlijks aan de Mensenrechtenraad en de meerderheid van de mandaten rapporteert ook jaarlijks aan de Algemene Vergadering.
Sinds september 2020 zijn er 44 thematische en 11 landenmandaten
Samenstelling Mensenrechtenraad per jaar
[bewerken | brontekst bewerken]De Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties werd opgericht in 2006 ter vervanging van de politiek gestrande Mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties. Die commissie werd opgericht in 1946, maar werd door velen als 'tandeloos' gezien omdat er te veel landen in zaten die zelf ook mensenrechten schonden.
Hieronder de overzichten van de leden en hun voorzitters sinds de oprichting in 2006.
Voormalige leden
[bewerken | brontekst bewerken]- ↑ Deze landen werden voor een periode van één jaar gekozen.
- ↑ Deze landen werden voor een periode van twee jaren gekozen.
- ↑ Libië geschorst uit de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties vanaf 1 maart 2011.
- ↑ Schorsing van Libië opgeheven vanaf 18 november 2011.
- ↑ Verenigde Staten stapt uit de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties vanaf 19 juni 2018.
- ↑ IJsland vervangt de Verenigde Staten die uit de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties zijn gestapt.
Voormalige voorzitters
[bewerken | brontekst bewerken]Het Bureau van de raad bestaat uit vijf personen - een voorzitter en vier ondervoorzitters - die de vijf regionale fracties vertegenwoordigen. Ze dienen voor een jaar, in overeenstemming met de jaarlijkse cyclus van de raad.
Naam | Land | Periode | |
---|---|---|---|
1 | Luis Alfonso de Alba | ![]() |
19 juni 2006 - 18 juni 2007 |
2 | Doru Romulus Costea | ![]() |
19 juni 2007 - 18 juni 2008 |
3 | Martin Ihoeghian Uhomoibhi | ![]() |
19 juni 2008 - 18 juni 2009 |
4 | Alex Van Meeuwen | ![]() |
19 juni 2009 - 18 juni 2010 |
5 | Sihasak Phuangketkeow | ![]() |
19 juni 2010 - 18 juni 2011 |
6 | Laura Dupuy Lasserre | ![]() |
19 juni 2011 - 31 december 2012 |
7 | Remigiusz Henczel | ![]() |
1 januari 2013 - 31 december 2013 [40] |
8 | Baudelaire Ndong Ella | ![]() |
1 januari 2014 - 31 december 2014 |
9 | Joachim Rücker | ![]() |
1 januari 2015 - 31 december 2015 |
10 | Choi Kyong-lim | ![]() |
1 januari 2016 - 31 december 2016 |
11 | Joaquín Alexander Maza Martelli | ![]() |
1 januari 2017 - 31 december 2017 |
12 | Vojislav Šuc | ![]() |
1 januari 2018 - 31 december 2018 |
13 | Coly Seck | ![]() |
1 januari 2019 - 31 december 2019 |
14 | Elisabeth Tichy-Fisslberger | ![]() |
1 januari 2020 - 31 december 2020 [41] |
15 | Nazahat Shameen Khan | ![]() |
1 januari 2021 - 31 december 2021 [42] |
16 | Federico Villegas | ![]() |
1 januari 2022 - 31 december 2022 [43] |
17 | Václav Bálek | ![]() |
1 januari 2023 - heden |
Externe link
[bewerken | brontekst bewerken]- (en) (...) Officiële website
- ↑ (en) Sessions. OHCHR.org. Geraadpleegd op 11 april 2022.
- ↑ (en) Special Sessions. OHCHR.org. Geraadpleegd op 11 april 2022.
- ↑ (en) Membership of the Human Rights Council. Geraadpleegd op 7 april 2022.
- ↑ (en) Human Rights Council, Elections and appointments - 75th Session of the UN General Assembly. www.un.org. Geraadpleegd op 9 april 2022.
- ↑ (en) UN General Assembly votes to suspend Russia from the Human Rights Council. UN News (7 april 2022). Geraadpleegd op 9 april 2022.
- ↑ Tsjechië neemt plaats in van Rusland in VN-Mensenrechtenraad. NRC. Geraadpleegd op 10 mei 2022.
- ↑ (en) Human Rights Council, Elections and appointments - 76th Session of the UN General Assembly. www.un.org. Geraadpleegd op 9 april 2022.
- ↑ Libië weer lid van Mensenrechtenraad VN, AD, 18 november 2011, geraadpleegd op 10 april 2022
- ↑ a b Verenigde Naties schorsen Rusland als lid van Mensenrechtenraad. Leidsch Dagblad. Geraadpleegd op 10 mei 2022.
- ↑ (en) U.N. chief tells rights body drop rhetoric, blocs, Reuters, 12 december 2008.
- ↑ Verhagen hekelt 'anti-Israël-cultuur' binnen VN, Elsevier, 30 januari 2008.
- ↑ (en) Darfur crisis 'graver than Middle East' - Annan, Irish Examiner, 29 november 2006.
- ↑ (en) Study: Israel Leads in Ignoring Security Council Resolutions, Haaretz, 10 oktober 2002
- ↑ Israël wereldkampioen schendingen VN-Resoluties, De Wereld Morgen, 30 juli 2014
- ↑ a b c JOOP VARA Woede om keus voor Saudi-Arabië als hoofd Mensenrechtenforum, 20 september 2015, geraadpleegd op 9 juni 2017
- ↑ Volkskrant Regering-Trump levert kritiek op Mensenrechtenraad van de VN, 6 juni 2017, geraadpleegd op 7 juni 2017
- ↑ a b Trouw VS treden voor het eerst toe tot VN-Mensenrechtenraad, 13 mei 2009, geraadpleegd op 7 juni 2017
- ↑ NOS Amerikanen beraden zich op positie in VN-Mensenrechtenraad, 6 juni 2017, geraadpleegd op 7 juni 2017
- ↑ (en) Reuters U.S. elected back to U.N. Human Rights Council that Trump quit, 14 oktober 2021, geraadpleegd op 10 april 2022
- ↑ (en) Special procedures human rights council. Geraadpleegd op 7 april 2022.
- ↑ a b c General Assembly Elects 47 Members of New Human Rights Council; Marks 'New Beginning' for Human Rights Promotion, Protection. United Nations General Assembly. United Nations (12 October 2018). Gearchiveerd op 21 september 2018. Geraadpleegd op 26 February 2019.
- ↑ a b c (en) Membership of the Human Rights Council 19 June 2006 - 18 June 2007 by year when term expires. Geraadpleegd op 9 april 2022.
- ↑ Election of the Human Rights Council (17 May 2007). United Nations General Assembly. United Nations (17 May 2007). Gearchiveerd op 10 January 2019. Geraadpleegd op 27 February 2019.
- ↑ (en) Election of the Human Rights Council (21 May 2008). www.un.orgUnited Nations General Assembly. United Nations (21 May 2008). Geraadpleegd op 9 april 2022.
- ↑ Election of the Human Rights Council (12 May 2009). United Nations General Assembly. United Nations (12 May 2009). Geraadpleegd op 27 February 2019.
- ↑ Election of the Human Rights Council (13 May 2010). United Nations General Assembly. United Nations (13 May 2010). Gearchiveerd op 26 July 2010. Geraadpleegd op 27 February 2019.
- ↑ General Assembly Suspends Libya from Human Rights Council | Meetings Coverage and Press Releases. www.un.org. Geraadpleegd op 9 april 2022.
- ↑ (en) Member States vote to reinstate Libya as member of UN Human Rights Council. UN News (18 november 2011). Geraadpleegd op 10 april 2022.
- ↑ Election of the Human Rights Council (20 May 2011). United Nations General Assembly. United Nations (20 May 2011). Geraadpleegd op 27 February 2019.
- ↑ Election of the Human Rights Council (12 November 2012). United Nations General Assembly. United Nations (12 november 2012). Geraadpleegd op 27 February 2019.
- ↑ Election of the Human Rights Council (12 November 2013). United Nations General Assembly. United Nations (12 november 2013). Geraadpleegd op 27 February 2019.
- ↑ HRC > Current Membership of the Human Rights Council by regional groups. Retrieved 15/05/2015.
- ↑ "PH reelected to UNHRC", The Manila Times, 29 October 2015. Gearchiveerd op 30 oktober 2015. Geraadpleegd op 29 October 2015.
- ↑ (en) Election of the Human Rights Council (28 Oktober 2016). www.un.org. Geraadpleegd op 9 april 2022.
- ↑ (en) UN chief hails ‘very important role’ of Human Rights Council, as US withdraws, citing alleged bias. UN News (19 juni 2018). Geraadpleegd op 9 april 2022.
- ↑ (en) Iceland to take vacated US seat on Human Rights Council. UN News (13 juli 2018). Geraadpleegd op 9 april 2022.
- ↑ (en) OHCHR | General Assembly, by Secret Ballot, Elects 15 Member States to Serve Three-Year Terms on Human Rights Council. www.ohchr.org. Geraadpleegd op 19 oktober 2017.
- ↑ Election of the Human Rights Council (12 October 2018). United Nations General Assembly. United Nations (12 October 2018). Gearchiveerd op 25 november 2018. Geraadpleegd op 26 February 2019.
- ↑ (en) Human Rights Council, Elections and appointments - 74th Session of the UN General Assembly. www.un.org. Geraadpleegd op 9 april 2022.
- ↑ Section, United Nations News Service, UN News – UN Human Rights Council: new President will help promote human rights equitably. UN News Service Section (10 december 2012).
- ↑ President of the 14th Cycle. Gearchiveerd op 21 June 2019. Geraadpleegd op 8 January 2020.
- ↑ "Fiji wins presidency of U.N. rights body after vote unblocks leadership impasse", msn.com, January 15, 2021. Geraadpleegd op January 15, 2021.
- ↑ Human Rights Council elects Federico Villegas of Argentina as its president for 2022. UN OHCR. UN (6 december 2021). Geraadpleegd op 6 January 2022.
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.