Matrozenpak
Een matrozenpak is een traditioneel uniform voor lager marinepersoneel. Het is niet meer onderdeel van het dagelijks tenue maar wordt in een aantal landen bij ceremoniële gelegenheden nog gedragen. Het meest opvallende onderdeel is de blauwe kraag, vaak met witte biezen, die op de rug een vierkant vormt: de matrozenkraag. Dit uniform deed zijn intrede in de Britse marine in het midden van de 19e eeuw, en werd door de marine van een groot aantal andere landen overgenomen. Op het bijbehorende hoofddeksel was vaak de naam van het schip vermeld.
Als kinderkleding
[bewerken | brontekst bewerken]Het matrozenpak werd als kinderkleding geïntroduceerd door (de ouders van) Edward VII van het Verenigd Koninkrijk, de toenmalige Prince of Wales. Hij werd in deze kleding geportretteerd in 1846. Het matrozenpak werd in de decennia daarna populair onder het beter gesitueerde deel van de Britse bevolking, onder de naam sailor suit, en later ook onder de gegoede burgerij in andere landen,[1] in navolging van prinsen (en prinsessen) in de betrokken landen.[2]
By the turn of the twentieth century a photograph of Europe’s young princes and princesses showed almost every child dressed for the high seas.
— Margaret Simpson
Een verband kan worden gelegd met de toegenomen belangstelling voor de (verdere) opbouw van de eigen vloot in de wapenwedloop die tegen het einde van de 19e eeuw ontstond en tot het begin van de Eerste Wereldoorlog duurde. Dit was in elk geval in Duitsland het geval, door de invloed van de Deutscher Flottenverein.[3] [4]
Een versie voor meisjes was de sailor dress.
In de loop van de 20e eeuw nam de populariteit van het matrozenpak af.
Als schooluniform
[bewerken | brontekst bewerken]In een aantal Aziatische landen is het schooluniform ontleend aan het matrozenpak. In Japan staat dit bekend als sailor fuku.
Marinière
[bewerken | brontekst bewerken]De marinière, een gebreid gestreept kledingstuk voor het bovenlichaam, is te onderscheiden van het matrozenpak, maar heeft wel dezelfde nautische oorsprong. Het kan wel onderdeel zijn van het (ceremonieel) uniform van marinepersoneel. Indien gedragen door burgers is de "koppeling" aan de krijgsmacht afwezig: het is dan niet meer dan een T-shirt met een zekere (al dan niet beoogde) nautische associatie.
Afbeeldingen
[bewerken | brontekst bewerken]-
Matrozenkraag, Russische marine, 2007
-
Edward VII, 1846
-
Winston Churchill, 1881
-
De latere Noorse koning Haakon VII, 1883
-
Jongen in matrozenpak, Afred Stevens, La villa des falaises, 1884
-
Duitse jongen met matrozenkraag, circa 1900
-
Meisjes in sailor dress', circa 1910
-
Duitse matrozen, Tsingtau (thans Qingdao), 1912
-
Matrozen van de Duitse marine, 1932
-
Nederlands marineuniform, 1943
-
Doedelzakkorps van de Franse marine
-
Japans schooluniform voor meisjes (zomer), 2007
-
Japans schooluniform voor meisjes (winter), 2007
Noten
- ↑ Textile Museum of Canada, Boy’s Sailor Suit (2015). Gearchiveerd op 5 augustus 2021. Geraadpleegd op 17 mei 2021.
- ↑ Margaret Simpson, Museum of Applied Arts & Sciences, Sydney, Sailor suits and the Sydney Naval Review (9 oktober 2013). Gearchiveerd op 5 augustus 2021. Geraadpleegd op 17 mei 2021.
- ↑ Zie de:Deutscher Flottenverein
- ↑ Zie Herwig, p. 17
Literatuur
- Holger H. Herwig, Das Elitekorps des Kaisers: die Marineoffiziere im Wilhelminischen Deutschland, p.17, geciteerd in Nicolas Wolz, From Imperial splendour to internment, p. 29
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.