ტრანსპორტი (ლათ. trans - გადაღმა, და portare - ზიდვა) — ერთობლიობა საშუალებების, რომელთა დანიშნულება ადამიანების, ტვირთის და ინფორმაციის ერთი ადგილიდან მეორეში გადატანაა. სატრანსპორტო ინდუსტრია სამ მთავარ კომპონენტად იყოფა: ინფრასტრუქტურად , მანქანებად და მართვად. ტრანსპორტთან დაკავშირებული თემები იხილეთ დეტალურად ამ კრებულში:
სატრანსპორტო საშუალებები...
ლოკომოტივი
ფიქსირებული: ლოკომოტივი, რელსების ავტობუსი, ტრამვაი , მატარებელი, ფუნიკულიორი , ბაგირგზა , მონორეილი, ტრანსრაპიდი, ლიფტი, ბუგელის ამწე, ტელეკაბინა
საგზაო: ავტობუსი , ავტომობილი , მოტოციკლი , მოტოპედი, თოვლმავალი , მინიბუსი, რატრაკი, სატვირთო, საიდკარი, ტაქსი , ტროლეიბუსი, ფორმულა 1
საზღვაო: გემი , ლაინერი, ბატო-მუში, თბომავალი, ბორანი , ბარჟა, პენიში , ბუქსირი, სატვირთო გემი, კონტეინერმზიდი, ნავთობის ტანკერი, ქიმიური ტანკერი, მოტორიანი ნავი, წყალქვეშა ფრთებიანი გემი, გლისერი, იახტა , ტრაულერი, კაბელგამყვანი გემი, აეროგლისერი, ეკრანოპლანი , მანქანა-ამფიბია, ნავი
საჰაერო: თვითმფრინავი , ავიალაინერი, ჰიდროთვითმფრინავი, ვერტმფრენი , რაკეტმზიდი, კოსმოსური რაკეტა , მრავალჯერადი კოსმოსური ხომალდი, ორბიტული სადგური ,
სამეურნეო და სამშენებლო: სასოფლო-სამეურნეო ტრაქტორი, მარცვლისამღები კომბაინი, საინჟინრო მანქანა, თოვლმწმენდი, სარწყავი მანაქანა
Avion américain F-4 Phantom
სამხედრო: ჯიპი , ჯავშნიანი მანქანა, ტანკი , კრეისერი , სახაზო გემი, გამანადგურებელი , ტორპედოს კატერი, ნაღმოსანი, ავიამზიდი, შვეულმფრენმზიდი, წყალქვეშა ნავი, სამხედრო თვითმფრინავი, ავიაგამანადგურებელი, ბომბდამშენი
სატვირთო; მისაბმელი, ვაგონი , ნახევარმისაბმელი, ქარავანი, მარხილი , არაბა, რულოტი, ტვირთამწე
საზღვაო; ვინდსერფინგი, აფროსანი ნავი, დინგი, მონოკოკი, კატამარანი, ტრიმარანი, კანოე, კაიაკი, ზღვის კაიაკი, კანოტი, სამაშველო ნავი , გალეა
საჰაერო; დელტაპლანი , პლანერი , პარაშუტი , პარაპენტი, აეროსტატი , საჰაერო ბურთი
მიწისზედა; ველოსიპედი , ველომობილი, მონოციკლი, ტანდემი, სეგვეი, ბორბლიანი სავარძელი, ტროტინეტი, სკუტერი, როლერი, ფეხსაცმელი , თოვლსაცმელი, ლუჟი, თხილამური, სნოუბორდი, სერფინგის დაფა, დილიჟანსი, ციგა
საგზაო; Bagger 288, Bugatti Type 41, მუხლუხოიანი ტრანსპორტერი, Jamais Contente, Liebherr T 282B, Thrust SSC, ფოლკსვაგენი ხოჭო
სარკინიგზო; ბიგ-ბოი (ლოკომოტივი), მალარდი (ლოკომოტივი), TGV, მაგლევი
საზღვაო; ბატისკაფი, Blue Marlin, ნიმიცი (ავიამზიდი), ტაიფუნის კლასის წყალქვეშა ნავი, Kon-Tiki, თომას ლოუსონი (გემი), დედოფალი მერი 2
საჰაერო; A380 , ან-225, AV-8B Harrier, Bombardier B-2, Blackbird SR-71, კონკორდი , F-22 Raptor, Mil Mi-12, U2, X-15, ცეპელინი
კოსმოსური; Ariane V, MIR , აპოლოს მთვარის მოდული, კოსმოსური შატლი, მთვარის როვერი, სატურნ V , SSI
ტრანსპორტის ინფრასტრუქტურა...
Pont du Gard (France)
სტრუქტურები: ტრანსპორტის ინფრასტრუქტურა სარკინიგზო კონსტრუქციები, ავიაკომპანია, საგზაო ქსელი, გზა , სარკინიგზო ქსელი, სანავიგაციო ქსელი, საჰაერო სივრცე
ხელოვნური კონსტრუქციები; ხიდი , ვიადუკი , გვირაბი , შუქურა, წყალგამყოფი , შლუზი, გემთამწე, წყლის კოშკი , აკვედუკი , საინჟინრო ხელოვნების ნიმუშები
მოწყობილობა და ადგილები: ვერფი, შოსე, ტროტუარი, ველოსიპედის ბილიკი, ხელოვნური განათება, ავტოსადგომი, სარკინიგზო ლიანდაგი, ქარხანა
ღირსშესანიშნავი: პანამის არხი , სუეცის არხი , კონფედერაციის ხიდი, ლა-მანშის გვირაბი , მიიოს ვიადუკი
Feux de signalisation piétonne (Allemagne)
ტრანსპორტის გავრცელების ქსელი; სატელეკომუნიკაციო ქსელი, სატელეფონო ქსელი, წყალქვეშა საკომუნიკაციო კაბელი , საკაბელო ტელევიზია, რადიოკომუნიკაცია, ხელოვნური თანამგზავრი , სატრანსპორტო კვანძი, სადგური, გამანაწილებელი სადგური, ნავსადგური, აეროდრომი , აეროპორტი , გამანაწილებელი ქსელი
ინდიკაციისა და მიმართვის ელემენტები; ავტომაგისტრალი , ცალმხრივი მოძრაობა, გზა , ქუჩა, არხი, რკინიგზა , ნავთობსადენი, გაზსადენი, კანალიზაცია , წყალსადენი, კაბელი, ოპტიკური ბოჭკო , სიგნალიზაცია, საგზაო შუქნიშანი , საგზაო ნიშანი, სარკინიგზო შუქნიშანი, შუქურა
პროფესია და პიროვნებები...
Docker (ou débardeur) aux Pays-Bas.
აერონავტიკაში; მფრინავი, ავიადისპეჩერი, სტიუარდი, ავიამექანიკოსი, მფრინავი-გამომცდელი,
რკინიგზაში; მეისრე, მატარებლის გამცილებელი, ლოკომოტივის მემანქანე, კონდუქტორი, კონტროლიორი, ლოკომოტივის მექანიკოსი,
საზღვაოში; ადმირალი , კაპიტანი , დოკერი, მარინები, მეზღვაური, შტურმანი, პორტის ოფიცერი, ლოცმანი , სუბმარინერი,
საგზაოში; სასწრაფო სამედიცინო ტექნიკოსი, ავტობუსის მძღოლი, სატვირთო მანქანის მძღოლი, ავტომექანიკოსი, საგზაო პატრული,
Airbus , Boeing , Bombardier Inc., N.A.S.A. , S.N.C.F.
Carl Benz (1844-1929), un des pionniers de l'automobile.
აერონავტიკაში; კლემენტ ადერი, ალბერტ სკოტ კროსფილდი, სტივ ფოსეტი , ჩარლზ ლინდბერგი, ძმები მონგოლფიერები, ბერტრან პიკარი, ძმები რაიტები , ფერდინანდ ფონ ცეპელინი
კოსმონავტიკაში; ნილ არმსტრონგი , ვერნერ ფონ ბრაუნი , იური გაგარინი , რობერ გოდარი, სერგეი კოროლიოვი
რკინიგზაში; ფულჟენს ბიენვენიუ, ჯონ ფოულერი, ფრენკ სპრაგი, რიჩარდ ტრევიტიკი
საზღვაოში; როალდ ამუნდსენი , ჟან კაბო, ჟაკ კარტიე , ქრისტეფორე კოლუმბი , ჯეიმზ კუკი , ჟაკ-ივ კუსტო , ხუან სებასტიან ელკანო, ვასკო და გამა , შარლ ბუვე დე ლოზიე, ფერნანდო მაგელანი , არისტოტელე ონასისი, რენე დე ლა სალი, ამერიგო ვესპუჩი
საგზაოში; ჯოვანი ანგელი, კარლ ბენცი , ეტორე ბუგატი, კოლინ ჩაპმენი, ნიკოლა კუნიო, გოტლიბ დაიმლერი, უილიამ დურანი, ენზო ფერარი, ჰენრი ფორდი , ედუარ მიშლენი , ფერდინანდ პორშე , ლუი რენო, კეროლ შელბი
სხვები; ჟოზეფ-არმან ბომბარდიე, ისამბარდ ბრუნელი, რუდოლფ დიზელი
ტრანსპორტი და საზოგადოება...
Ford T სასწრაფო დახმარების მანქანა პირველ მსოფლიო ომში
დანიშნულება: საგზაო მოძრაობა, სასწრაფო დახმარება, სამხედრო ტრანსპორტი , სატვირთო გადაზიდვები, ინტერმოდალური ტრანსპორტი, საფოსტო ტრანსპორტი , მოსახლეობის მობილურობა, სატრანსპორტო კანონმდებლობა
საერთაშორისო ორგანიზაციები: ACEA, საჰაერო ტრანსპორტის საერთაშორისო ასოციაცია , მსოფლიოს გზების ასოციაცია, საერთაშორისო საავტომობილო ფედერაცია, სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაცია , საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაცია , რკინიგზების საერთაშორისო კავშირი, საზოგადოებრივი ტრანსპორტის საერთაშორისო კავშირი, ავტოინჟინერთა საზოგადოება
La Coccinelle, héroïne d'une série de films français
ისტორია; აერონავტიკის ქრონოლოგია, ავტომობილის ქრონოლოგია, რკინიგზის ქრონოლოგია, საჰაერო ტრანსპორტი , სარკინიგზო ტრანსპორტი , საზღვაო ტრანსპორტი, საგზაო ტრანსპორტი, კოსმოსური ტრანსპორტი, გზები , ამერიკის აღმოჩენა, რომაული გზა, აბრეშუმის დიდი გზა
ტრანსპორტი და გარემო; ჰიბრიდი ავტომობილი, უემისიო მანქანა, ალტერნატიული საწვავის მანქანა, ელექტრომობილი , ევრო-5, ბიოსაწვავი , სპორტ-უტილიტი მანქანების კრიტიკა, საზოგადოებრივი ტრანსპორტი , საგზაო ტრანსპორტის ეკოლოგიური ზეგავლენა
ბრიტანეთის საგზაო კოდექსის პირველი გამოცემა 1913 წ.
ტრანსპორტის რეგულირება, ტახოგრაფი, საზგაო მოძრაობის წესები, ორენოვანი საგზაო ნიშნები, გადაზიდვების შეთანხმება, ავტომანქანების ტექნიკური ინსპექცია, მართვის მოწმობა , საავტომობილო ნომერი
საგზაო შემთხვევა
ტრანსპორტის უსაფრთხოება, შავი ყუთი , კრაშ-ტესტი, საგზაო-ტექნიკური მომსახურება, პერსონალური უსაფრთხოების სისტემა, ფლამანი, საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოება, საავიაციო უსაფრთხოება, საზღვაო უსაფრთხოება
ავარია, აქსიდენტოლოგია, საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევა, პირველადი საგზაო დახმარება, საგზაო ტრავმატოლოგია, საჰაერო კატასტროფა, საზღვაო კატასტროფა, გემის ჩაძირვა
Pompe à pétrole
საწვავის ელემენტი, განახლებადი ენერგია , ქარის ენერგია, მზის ენერგია, ელექტრობა , საწვავი , წვა, მჟანგავი ელემენტი, ნახშირი
ნახშირწყლები: ნავთობი , ბენზინი , დიზელი, ნავთი, მაზუთი, ბიოსაწვავი , ეთანოლი , HVB, პროპელანტი, ერგოლი, მეთანი , პროპანი, ბუტანი , გათხევადებული ნავთობის გაზი, წყალბადი , ორჟანგი, ნახშირწყლები
ორიენტაცია: კარტოგრაფია , ტოპონიმიკა , ატლასი , კოორდინატების სისტემა, გრძედი , განედი , შემაღლება, კომპასი , სექსტანტი , სემაფორი, რადარი , რადიონავიგაცია, სატელიტური ნავიგაციის სისტემა, GPS , გალილეო, GLONASS, ნავიგაცია, გეოლოკალიზაცია, ორიენტაცია
საფრენი მანქანის მონახაზი ლეონარდო და ვინჩის მიერ
კაროსერი, აეროდინამიზმი, ჰიდროდინამიზმი, საქარე მინა
მექანიკა და მოტორიზაცია: ტრანსმისია, მოკიდების სისტემა, სანთელი, ძრავი , გამონაბოლქვი, გაგრილების სისტემა, რადიატორი, ვენტილატორი, რეზერვუარი, აკუმულატორი, კარბურატორი, ორთქლის ტუმბო, პისტონი, დიფერენციალი, მოდება, დიზელის ძრავი, ორთქლის მანქანა, დაშბორდი, სუსპენზია, პნევმატიკა, მიმართვა , ბორბალი , ბოგი, მუხლუხო, მექანიკური მუხრუჭი, დისკი, ღერძი, ბამპერი, შასი, კაპოტი
გემები, თვითმფრინავები და სხვა მანქანები: წყალმზომი ნავი, აფრა , კიჩო , შტურვალი, ფრთა, პროპელერი, როტორი , ვარირებადი ფრთა