For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for عبدالرحیم‌بیگ حقوردی‌اف.

عبدالرحیم‌بیگ حقوردی‌اف

عبدالرحیم‌بیگ حقوردی‌اف
زادهٔ۱۷ مهٔ ۱۸۷۰
شهر شوشی، «استان یبیزاوتبل، امپراتوری روسیه
درگذشت۱۷ دسامبر ۱۹۳۳ (۶۳ سال)
پیشه(ها)نمایش‌نامه‌نویس، کارگردان نمایش، سیاستمدار و کنشگران سیاسی

عبدالرحیم‌بیگ حقوردی‌اف (ترکی آذربایجانی: Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev) نمایشنامه‌نویس، مدیر نمایش و سیاستمدار اهل جمهوری آذربایجان بود.[۱]

زندگی‌نامه

[ویرایش]

وی در ۱۷ مه سال ۱۸۷۰ در روستا «آق‌بولاق» شهرستان شوشی به دنیا آمد. دوره راهنمایی خود را در سال ۱۸۸۰ در مدرسه تابستانی موقت «یوسف بیگ» در شوشی پشت سر گذاشت. بین سال‌های ۱۸۸۱ تا ۱۸۹۰، در مردسه «رئالنی» شوشی تحصیل کرد. بین سال ۱۸۹۱ تا ۱۸۹۹، در دانشگاه «مهندسان راه سن پترزبورگ» به تحصیل پرداخت. در دوران دانشجویی به عنوان دانشجوی مهمان در دانشکده شرق‌شناسی نیز در دروس حاضر شد. این نیز تأثیرات زیادی در بروز علاقه وی به ادبیات گذاشت. در همان سال‌ها وی آثار «می‌خوری گوشت گاز را، می‌بینی لذتش را» (۱۸۹۲) و «اتحاد از هم پاشیده» (۱۸۹۶) به تحریر درآورد. آثر «اتحاد از هم پاشیده» در سال ۱۸۹۹ در سن پترزبورگ به انتشار رسید.[۲]

بعد از فراغت از تحصیل به شوشی برگشته و آنجا نمایش‌هایی برپا نمود. بین سال‌های ۱۹۰۲–۰۳، در باکو به ریاست وی کنسرت‌های شرقی تشکیل شد. در باکو اولین داستان‌های خود را به نام‌های «پدر و پسر» و «شهادت ماه» نوشت و تحت عنوان «دو داستان» منتشر کرد. پس از انقلاب سال ۱۹۰۵، به عنوان نمایندهٔ استان گنجه به دومای روسیه راه یافت و راهی سن‌پترزبورگ شد. در آنجا در کتابخانه دولتی مطالبی برای نوشتن کتاب جدید (آقا محمد شاه قاجار) جمع‌آوری و به استان مازندران مسافرت نمود. در ۱۲ ژانویه سال ۱۹۰۸ که اپرای «لیلی و مجنون» به نمایش درآمد، وی به عنوان اولین رهبر ارکستر هدایت گروه کر و ارکستر را بر عهده داشت. زمانی که در سازمان «نجات» و اداره کشتیرانی «کور خزر» کار می‌کرد، به قفقاز جنوبی، داغستان، آسیای مرکزی و کشورهای حوزه رود ولگا مسافرت نموده و داستان‌هایی با لقب‌هایی همچون «جیران‌علی»، «هیولا»، «سخره»، «موزالان» و غیره… در مجلهٔ ملانصرالدین منتشر کرده‌است.[۳]

در سال ۱۹۱۰، هنگامی که در هشترخان زندگی می‌کرد، در کارهای اجتماعی شهر فعال بود. بعد به شهر آق‌دام منتقل شده و بین سال‌های ۱۹۱۱–۱۹۱۵ در آنجا به سر برد. در میان سال‌های ۱۹۱۶ تا ۱۹۱۷، تصدی یک نشریه ماهانه به نام «خبرهای بخش قفقاز اتحاد شهرها» به عهده داشت. پس از تشکیل شوروی در آذربایجان به چند وظیفه دیگر نیز گماشته شد. وی در ۱۷ دسامبر سال ۱۹۳۳ درگذشت و در پارک مفاخر باکو دفن شد.

یکی از خیابان‌های حومه «یاسامال» باکو وامدار اسم عبدالرحیم‌بیگ حقوردی‌اف است.[۴]

آفرینش

[ویرایش]

عبدالرحیم‌بیگ حقوردی‌اف وفتی که در مدرسهٔ «رئالنی» شوشی مشغول درس خواندن بود، شروع به نویسندگی نمود. در سال ۱۸۸۴، با الهام از میرزا فتحعلی آخوندزاده نمایش‌نامه ای کوچک به اسم «حاج داشدمیر» نوشت. همگام دوران دانشجویی در سن‌پترزبورگ به نویسندگی راغب تر شد. در همان دوره، درام «می‌خوری گوشت گاز را، می‌بینی لذتش را» (۱۸۹۲) و تراژدی «اتحاد از هم پاشیده» (۱۸۹۶) را به تحریر درآورد. در سال ۱۸۹۹، به آذربایجان بازگشته و برای مدتی در باکو زندگی کرد. اینجا هم مدرس بود، هم در نمایش‌هایی در تئاترها کارگردانی می‌کرد. همزمان به نویسندگی خود نیز ادامه می‌داد. با نوشتن تراژدی‌های «جوان بدشانس» (۱۹۰۰) و «پر جادی» (۱۹۰۱) آثار جدیدی را به نمایشنامه‌نویسی آذربایجانی به ارمغان آورد.[۵]

در سال ۱۹۰۶، داستان‌هایی در مجلهٔ «حیات» و پاورقی‌ها و مضحکه‌هایی با نام‌های استعاری در مجلهٔ ملانصرالدین منتشر می‌کرد. علاوه بر اینها، تعداد زیادی از داستان‌ها و نمایشنامه‌ها نیز نوشته‌است.[۶]

منابع

[ویرایش]
  1. Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev - Diplomat. 525.az
  2. Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev. azteatr.musigi-dunya.az
  3. «Tarixdə iz buraxanlar: Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev. baki-xeber.com». بایگانی‌شده از اصلی در ۳۱ دسامبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۳۰ دسامبر ۲۰۱۸.
  4. «Qarabağ ədəbiyyatı: xronoqraf> XX əsr> Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev. azerbaycanli.org». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰ ژانویه ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۳۰ دسامبر ۲۰۱۸.
  5. ƏBDÜRRƏHIM BƏY HAQVERDIYEV’S BOOKS. goodreads.com
  6. Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev. “Bomba”. portal.azertag.az
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
عبدالرحیم‌بیگ حقوردی‌اف
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.

X

Get ready for Wikiwand 2.0 🎉! the new version arrives on September 1st! Don't want to wait?