اصطلاح «علیا» در آلمانی علیا یک اشاره گیتاشناختی به گروهی از گویشهایی از «زبان آلمانی علیا» بوده که جداگانه از اشکال تکوین یافته آلمانی استاندارد، ییدیش و لوگزامبورگی است. این اصطلاح به بلندستانهای مرکزی (میتلگبریرگه) و مناطق آلپی مرکزی و جنوبی آلمان گفته میشود که شامل لوکزامبورگ، اتریش، لیختناشتاین و بیشتر سوئیس است. در برابر این اصطلاح واژه آلمانی سفلی است که در سرزمینهای پست و جلگهای دریا و دشت شمال آلمان بدان تکلم میشود[۲].
آلمانی والا را میتوان به سه زیربخش آلمانی بالا (Oberdeutsch ، که شامل گویشهای آلمانی اتریش و سوئیس است)[۳]، آلمانی مرکزی (Mitteldeutsch ، که شامل لوکزامبورگی بوده و خودش زبان معیار نوینی است) و آلمانی فرانکونیایی علیا که گویشی سنتی میان این دو است. آلمانی علیا را با دگرشها و تغییرات واجی گونههای زبانی ژرمنی غربی (حدود ۵۰۰ پ.م) میشناسند که آن را در اصطلاح تغییر همخوان آلمانی والا گویند. برای نمونه میتوان این دگرشها را با انگلیسی/آلمانی پایین سنحید که در آن pan/Pann بوده ولیکن در آلمانی استاندارد Pfanne ([p] به [p͡f])، two/twee بوده ولی در آلمانی استاندارد zwei ([t] به [t͡s]) و make/maken بوده ولی در آلمانی استاندارد machen ([k] به [x]) است.[۴]در گویشهای آلمانیش علیا این تغییرات نیز دیده میشود برای نمونه Sack (مانند انگلیسی/آلمانی سفلی"sack/Sack") به آوای [z̥ak͡x] ([k] به [k͡x]) تغییر یافته است.
مناطق کنونی شناخته شده با گویشها (زبانها)ی آلمانی علیا :
↑Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2013). "آلمانی علیا (آلمانی بالنده)". Glottolog 2.2. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. ((cite book)): Invalid |display-editors=4 (help)
↑See the definition of "high" in the Oxford English Dictionary (Concise Edition): "... situated far above ground, sealevel, etc; upper, inland, as ... High German".
↑Russ, Charles. The Dialects of Modern German: A Linguistic Survey. Routledge, 1989
↑Robinson, Orrin. Old English and its Closest Relatives. Routledge, 1994.
This browser is not supported by Wikiwand :( Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience. Please download and use one of the following browsers:
Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.
X
Get ready for Wikiwand 2.0 🎉! the new version arrives on September 1st! Don't want to wait?
Oh no, there's been an error
Please help us solve this error by emailing us at support@wikiwand.com
Let us know what you've done that caused this error, what browser you're using, and whether you have any special extensions/add-ons installed.
Thank you!