Péter Pázmány
Péter Pázmány | |||||
---|---|---|---|---|---|
hungara episkopo | |||||
![]() | |||||
Persona informo | |||||
Naskiĝo | 4-an de oktobro 1570 en Oradea | ||||
Morto | 19-an de marto 1637 (66-jaraĝa) en Bratislavo | ||||
Tombo | Katedralo de Marteno de Tours ![]() | ||||
Religio | katolika eklezio vd | ||||
Lingvoj | hungara vd | ||||
Ŝtataneco | Hungara reĝlando ![]() | ||||
Alma mater | Pontifika Gregoria Universitato Universitato de Vieno ![]() | ||||
Subskribo ![]() | |||||
Profesio | |||||
Okupo | katolika episkopo (1617–) katolika sacerdoto (1596–1637) verkisto tradukisto universitata instruisto filozofo ![]() | ||||
| |||||
Ĉefepiskopo de Esztergom | |||||
vd | Fonto: Vikidatumoj | ||||
PÁZMÁNY Péter (pazmanj) estis hungara romkatolika ĉefepiskopo de Esztergom, kardinalo, verkisto, monaĥo naskita en Nadjvarado la 4-an de oktobro 1570 kaj mortinta en Poĵonjo la 19-an de marto 1637.
Biografio
[redakti | redakti fonton]Péter Pázmány studis en Vieno, Romo, li agadis en Graco. En 1601 revenis Hungarujon kiel misiisto. Ekde 1603 li instruis en universitato Graz. En 1607 li alvenis en kortegon de ĉefepiskopo Ferenc Forgách al Esztergom. En 1616, post kiam la papo absolvis lin de monaĥa sankta promeso, nomumis lin preposto de Turóc, poste ĉefepiskopo de Esztergom. En 1629 li fariĝis kardinalo. En 1619 li fondis en Nagyszombat edukinstituton kaj pastroedukejon, en 1623 en Vieno pli altranga pastroedukejon Pázmáneum, fine en 1635 li fondis Jezuitan Universitaton en Nagyszombat kun fakultatoj pri teologio kaj filozofio (hodiaŭ ELTE). En Pozono li fondis jezuitan kolegion kaj lernejon, en Érsekújvár kaj Körmöcbánya franciskanajn klostrojn. Plurajn magnatajn familiojn li rekonvertigis al katolika religio (Forgách Miklós kaj Zsigmond, Kristóf Thurzó, Miklós Esterházy, György Zrínyi). Li havis elstaran rolon en kreado de hungara literatura lingvo.
Ĉefaj verkoj
[redakti | redakti fonton]- Felelet (Nagyszombat, 1603);
- Keresztyéni imádságos könyv (Graz, 1606);
- Öt szép levél (Pozsony, 1609);
- Isteni igazságra vezérlő kalauz (Pozsony, 1613);
- Vasánapokra és egynéhány ünnepekre rendelt evangéliumokról prédikációk (Pozsony, 1631);
- Pázmány Péter bíbornok, esztergomi érsek összes munkái (I – VII., Bp., 1894 – 1905);
- Pázmány Péter munkáiból (Bp. 1904);
- Pázmány Péter összegyűjtött levelei (I – II., Bp., 1910 – 11);
- Pázmány Péter válogatott írásai (elektita de György Rónay, Bp., 1957).
Bibliografio
[redakti | redakti fonton]- Fraknói Vilmos: P. P. és kora (I – III., Pest, 1868 – 1872);
- Áldásy Antal: P. P. élete 1570 – 1637 (Bp., 1898);
- Kosztolányi Dezső: A magyar próza atyja (Nyugat, 1920);
- Laczkó Géza: Cardinalis P. (Nyugat 1920);
- Kornis Gyula: P. személyisége (Bp., 1935);
- Félegyházy József: P. bölcselete (Bp., 1937);
- Körtvélyesy Ferenc: Az egyetemes fogalmak tana P. bölcseletében (Bp., 1943);
- Klaniczay Tibor: P. P. (Reneszánsz és barokk, Bp., 1961.)
Fonto
[redakti | redakti fonton]Eksteraj ligiloj
[redakti | redakti fonton]- Elektitaj verkoj
- Verkoj de P. P. [1]
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.