Fervojo Stockton kaj Darlington
La fervojo Stockton kaj Darlington (fonetike: stokt-n kaj darlingt-n) (angle: Stockton & Darlington Railway Company (S&DR) estis la unua publika fervojo por personoj en Britio kaj en la mondo. - (La paĝo estas mallonga traduko de germana vikipedio).
Normala ŝpuro
[redakti | redakti fonton]- Oni uzis la reloŝpuron de 1435 mm en mondo ofte kaj oni parolas hodiaŭ pri normala ŝpuro.
- Sed nur laŭ "legendo" estas la "1435 mm vojo" ankaŭ ĉirkaŭ la ĉaroŝpuro de antikvaj romiaj vojoj. Sed en Mezepoko oni uzis similan ĉaroŝpuron laŭ kutimo.
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/30/Stephenson%27s_Rocket.jpg/180px-Stephenson%27s_Rocket.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d0/StocktonDarlingtonOpening.jpg/300px-StocktonDarlingtonOpening.jpg)
Historio
[redakti | redakti fonton]La linio
[redakti | redakti fonton]- Vidu sube en ligilo: Bildoj en vikipedio: Mapo - Loko de Stockton-on-Tees en Britio
- La linio de 40 kilometroj en norda orienta Britio ligis la lokojn Bishop Auckland, Shildon, Darlington, Stockton-on-Tees kaj Port Darlington, la hodiaŭan Middlesbrough.
- La fervojo estis ekde 1825 ĝis 1863 aŭtonoma firmo kaj fuziis kun grandaj fervojoj.
- La fervojo Stockton kaj Darlington (S&DR) fusiis en 23-a julio 1858 kun la Middlesbrough kaj fervojo Redcar - Middlesbrough and Redcar Railway (M&RR), fondita en jaro 1846.
Karbotransportoj en norda orienta Britio en 19-a jarcento
[redakti | redakti fonton]Ĉevalotransporto en saketojn - trajnaj ĉevaloj
[redakti | redakti fonton]- En la fino de 18-a jarcento oni havas grandan bezonon de karbo en Britio por la industrio, la vapormaŝinoj, por la ŝtala industrio kaj por la hejtiloj en Londono kaj aliaj urboj.
- Oni trovis bonan karbon en norda orienta Britio, ankaŭ speciale en graflandoj ronde de la rivero Tees, la nomo de rivero estas Tees, kaj en malgranda industria urbo Stockton-on-Tees kun ĉirkaŭ hodiaŭ 80'000 loĝantoj en jaro 2001.
- Ekde de mezepoko oni transportas karbon kun pakaĵa ĉevaloj al riveroj kaj oni ŝipis la karbon al Londonon.
- En 16-a jarcento oni bezonas tre multajn ĉevalojn en la graflando, eble multaj miloj da ĉevaloj.
- La ĉevaloj transportas la karbon en pakaĵaj poŝoj, en du flanke portitaj saketojn; ankaŭ en milito oni uzas (militan trajnon kun ĉevaloj); malfrue oni transportas la karbon ankaŭ kun ĉaroj.
Transporto kun tramo-vojo „Tramroad“
[redakti | redakti fonton]- La transporto kun pezaj ĉaroj estas streĉa. La tero en norda orienta Britio estas humida.
- Baldaŭ oni konstruis tre simpla "tramvojo", en angla lingvo: „tramroads“.
- La ĉevalo povis tiri unua tuno da karbo en unua tago. La ĉevalo transportis la karbo naŭ aŭ dek mejloj aŭ cirkau 15-16 kilometroj. La angla mejlo estas (1 mi = 1609,3 m),
- La trama-vojo „tramroads“ havas ŝpuron en tero kun lignaj bretoj. La radoj de ĉaroj povis bone turni.
Kanalo aŭ tramo-vojo „Tramroad“?
[redakti | redakti fonton]- Vidu sube en ligilo: Bildoj en Vikipedio: Bildo de Edward Pease, "patro" de fervojo Stockton kaj Darlinton
- La komercistoj de Darlington, Edward Pease, Jonathan Backhouse kaj Francis Mewburn ne volis kanalon.
George Stephenson kaj la fervojo
[redakti | redakti fonton]La konstruo de fervojo
[redakti | redakti fonton]- Vidu sube en ligilo: Bildoj en vikipedio: Mapo en germana vikipedio: La fervojo de Bishop Auckland ĝis Redcar
La unua iro per la lokomotivo
[redakti | redakti fonton](..) La trajno havis 36 vagonojn. 12 vagonoj transportis karbon kaj farunon, 6 vagonoj transportis gastojn kaj 14 vagonoj transportis laboristojn. (..)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/90/Erste_Fahrt.gif)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Locomotion_Tyseley_%281%29.jpg/220px-Locomotion_Tyseley_%281%29.jpg)
Timothy Hackworth kaj la Lokomotivoj
[redakti | redakti fonton]En 1a julio 1828 kaldrono-eksplodo detruis la lokomotivon Numero 1 Locomotion No 1 apud Aycliffe Level (hodiaŭ Heighington). (..)
- Vidu sube en ligilo: Bildoj en vikipedio: Bildo de Timothy Hackworth
Kontraktoj pri pakaĵaj transportoj kaj personotransportoj en vagono kun ĉevaltiro
[redakti | redakti fonton]- Vidu bildon de vagono "eksperimento" - Experiment en germana vikipedio.
La gvidisto devis pagi la karbon por la lokomotivo laŭ kontrakto kaj povas enkasigi la prezon, angle Farthing
- Vidu bildon de la eleganta vagono - kaleŝo - "The Union" en germana vikipedio.
„Port Darlington“, la unua "fervoja urbo"
[redakti | redakti fonton]En jaro 1830 la fervojo Stockton kaj Darlington (S&DR) havis reton kun kvar branĉaj linioj kaj longeco de 45 mejloj.
Stabileco de fervojo
[redakti | redakti fonton]1832, jaro ekde de komenco, la fervojo Stockton kaj Darlington (S&DR) havis ĉirkaŭ 19 vaporlokomotivojn. (..)
Fuzio kaj hodiaŭa servo
[redakti | redakti fonton]La fervojo Stockton kaj Darlington (S&DR) fusiis en 23-a julio 1858 kun la Middlesbrough kaj fervojo Redcar - Middlesbrough and Redcar Railway (M&RR), fondita en jaro 1846.
Bildoj en Vikipedio
[redakti | redakti fonton]- Mapo - Loko de Stockton-on-Tees en Britio[rompita ligilo]
- Bildo de Edward Pease, "patro" de fervojo Stockton kaj Darlinton
- Mapo en germana vikipedio: La fervojo de Bishop Auckland ĝis Redcar
- Bildo de Timothy Hackworth
- Bildo de vagono "Eksperimento"
- Bildo de la eleganta vagono - kaleŝo - "The Union" en germana vikipedio
Libroj
[redakti | redakti fonton]- James Stephen Jeans: Jubilee Memorial of the Railway System: History of the Stockton and Darlington Railway. Graham, Newcastle upon Tyne 1974, ISBN 0-85983-050-0 angle
- Charles Alexander McDougall: The Stockton & Darlington Railway, 1821–1863. Durham County Council, Durham 1975, ISBN 0-904738-00-0 angle
- Maurice W. Kirby: The Origins of Railway Enterprise. The Stockton and Darlington Railway 1821–1863. Cambridge University Press, Cambridge 2002, ISBN 0-521-89280-5 angle
Vidu ankaŭ
[redakti | redakti fonton]- Vapormaŝino
- Vaporlokomotivo
- George Stephenson
- Historio de fervojo
Eksteraj ligiloj kaj Referencoj
[redakti | redakti fonton]- pri normala ŝpuro Arkivigite je 2015-02-22 per la retarkivo Wayback Machine angle
- ĉapitro 1, vidu ankaŭ aliaj ĉapitrojn pri Stockton kaj Darlington fervojo angle
- ĉapitro 13 pri 27-a septembro 1825 pri inaŭguro de Stockton kaj Darlington fervojo, Lokomotivo (Locomotion) numero 1 vaporis en la nova erao kun 21 salutpafoj kaj naŭ huraoj angle
- broŝuro pri Fervojo Stockton kaj Darlington - muzeo Arkivigite je 2011-10-04 per la retarkivo Wayback Machine
- muzeo mapo Arkivigite je 2011-06-28 per la retarkivo Wayback Machine
- Darlington fervojo muzeo - Welcome to Head of Steam - Darlington Railway Museum Arkivigite je 2010-11-12 per la retarkivo Wayback Machine
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.