Ernő Gáll
Ernő Gáll | |
---|---|
![]() | |
Persona informo | |
Naskiĝo | 4-an de aprilo 1917 en Oradea |
Morto | 17-an de majo 2000 (83-jaraĝa) en Kluĵo |
Lingvoj | hungara • rumana |
Ŝtataneco | Rumanio ![]() |
Alma mater | Universitatea Babeș-Bolyai ![]() |
Familio | |
Edz(in)o | Margit Gáll (–1960) Éva Gáll (en) ![]() ![]() |
Okupo | |
Okupo | sociologo redaktisto verkisto ![]() |
GÁLL Ernő (ga:l) estis rumania hungara redaktoro, sociologo, filozofo, universitata profesoro naskita en Nagyvárad la 4-an de aprilo 1917 kaj mortinta en Kluĵo la 17-a de majo 2000.
Biografio
[redakti | redakti fonton]Ernő Gáll la mezlernejon finis en Oradea, la universitaton li komencis en Kluĵo en la jurfakultato, poste li daŭrigis kaj finis la fakon pri filozofio (1941). Siajn unuajn sociologiajn kaj politologiajn verkojn li aperigis en 1935–36 la Nagyváradi Napló, ekde 1938 en la revuo Korunk. Ekde aŭtuno de 1942 li faris laborservon kaj en novembro 1944 li estis deportita. Li liberiĝis el la internejo de Buchenwald la 11-an de aprilo 1945. Post la hejmenveno, li iĝis la ĉefredaktoro de gazeto Igazság de Kluĵo, de februaro 1949 profesoro pri filozofio en la Universitato Bolyai de Kluĵo, poste ekde 1959 en Universitato Babeş–Bolyai de Kluĵo. Dume li estis respondecredaktoro de Utunk (1949–52), vicrektoro de Universitato Bolyai (1952–56), fine la ĉefredaktoro de reaperinta Korunk (1957-1984).
Ĉefaj verkoj
[redakti | redakti fonton]- A romániai polgári szociológia, tan., Bk., 1958 [rumane: Bk., 1965];
- Idealul prometeic, Bk., 1970, hungare: A humanizmus viszontagságai, Bk., 1972;
- Gîndirea sociologică din România [kun Miron Constantinescu kaj Ovidiu Bădina], Bk., 1973;
- A tudomány helye és szerepe művelődésünkben, Kvár, 1973;
- Antonio Gramsci: A gyakorlat filozófiája, elekt., enkonduko, Bk., 1974;
- Tegnapi és mai önismeret, Bk., 1975;
- Nemzetiség, erkölcs, értelmiség, studaĵo., 1978;
- Dimensiunile convieţuirii, studaĵoj, Bk., 1978;
- Vasile Goldiş: Válogatott írások, elekt., enkonduko, Bk., 1978;
- C. Dobrogeanu-Gherea: A kritikáról, kunmet., enkonduko, Bk., 1978;
- Pandora visszatérése. A reményről és a méltóságról, eseo, Bk., 1979;
- Az erkölcs dilemmái, eseoj, Kvár, 1981;
- Mikó Imre: Változatok egy témára, enkonduko, red., 1981;
- A sajátosság méltósága, eseoj, 1983;
- Az ezredforduló kihívása, Bk., 1986;
- Kelet-európai írástudók és a nemzeti-nemzetiségi törekvések, 1987;
- A nacionalizmus színeváltozásai, Nagyvárad, 1994;
- Számvetés. Huszonhét év a Korunk szerkesztőségében, Kvár, 1995;
- J. Gabel: Jobboldali és baloldali zsidóellenesség, tradukaĵo, 1995;
- A felelősség új határai, Napvilág Kiadó, 1999.
- Napló I. 1977–1990, 2003.
- Napló II. 1990–2000, 2003.
- Gáll Ernő levelezése, red. Horváth Andor, Korunk–Napvilág, 2009.[1],[2]
Fonto
[redakti | redakti fonton]Literaturo
[redakti | redakti fonton]- Nemzetiség – felelősség. Írások Gáll Ernő emlékére (Verkoj al memoro de...). Red.: Földes György - Zsolt Gálfalvi. Napvilág, Bp., 2005
Eksteraj ligiloj
[redakti | redakti fonton]- Gáll Ernő életmű-bibliográfiája 1938-2004 Arkivigite je 2007-08-09 per la retarkivo Wayback Machine
- Pri la libro de interkorespondado
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.