Ipswich
![]() Stary budynek w Ipswich dekorowany sztukaterią roślinną | |||
| |||
Państwo | |||
---|---|---|---|
Kraj | |||
Region | |||
Hrabstwo | |||
Dystrykt | |||
Populacja (2021) • liczba ludności |
| ||
Tablice rejestracyjne |
AV - AY | ||
Położenie na mapie Suffolk ![]() | |||
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii ![]() | |||
Położenie na mapie Anglii ![]() | |||
![]() | |||
Strona internetowa |
Ipswich /ˈɪpswɪtʃ/ – miasto we wschodniej Anglii, położone nad rzeką Orwell, stolica hrabstwa Suffolk, w dystrykcie Ipswich. W 2021 roku miasto liczyło 151 565 mieszkańców[1].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Ślady pierwszego osadnictwa pochodzą z epoki kamiennej. W bezpośrednim sąsiedztwie osady, w mieście Felixstowe, Rzymianie wybudowali warowny fort. Około 700 r. n.e. w Ipswich osiedlili się fryzyjscy garncarze, którzy rozpowszechniali swoje wyroby na terenie całej Anglii. Po najeździe w r. 869 Ipswich znalazło się pod rządami wikingów. Prawdopodobnie im zawdzięcza się otoczenie około r. 900 centrum miasta wałami ziemnymi celem zabezpieczenia przed wypędzonymi Anglikami.
W roku 970 król Edgar I udzielił miastu licencji na otwarcie mennicy, która funkcjonowała nawet po inwazji Normanów, aż do czasu panowania króla Jana bez Ziemi, który nadał Ipswich prawa miejskie w 1200 roku. Ipswich jest wspomniana w Domesday Book (1086) jako Gepesuiz/Gepeswic/Gopeswic/Gopeswiz/Gipewid/Gipewiz/Gypeswiz[2]. W tym okresie cztery zakony wybudowały tu pięć świątyń: Augustianie (S.S. Piotra i Pawła, Św. Trójcy - w połowie XII wieku), Dominikanie, Franciszkanie oraz Karmelici – wszystkie w XIII wieku. Miejscowa świątynia pw. Matki Boskiej Łaskawej była celem licznych pielgrzymek z udziałem głów koronowanych (m.in. króla Henryka VIII i Katarzyny Aragońskiej). Miasto miało kilka szpitali, łącznie ze szpitalem Marii Magdaleny dla trędowatych, ufundowanym jeszcze przed 1199 rokiem.
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d4/Ipswich_St_Nicholas_St.jpg/220px-Ipswich_St_Nicholas_St.jpg)
Miasto rozwijało się w okresie średniowiecza, szczególnie po wejściu do Hanzy. W roku 1380 Geoffrey Chaucer sparodiował handlarzy z Ipswich w swoich Opowieściach kanterberyjskich. Urodzony i żyjący w Ipswich kardynał Thomas Wolsey założył tu w roku 1528 kolegium, obecnie znane pod nazwą Ipswich School. Szkołę tę ukończyli liczni angielscy artyści, naukowcy, politycy i wojskowi.
W latach 1611–1634 Ipswich był portem startowym dla osadników udających się do Nowej Anglii. W roku 1797 Lord oraz Lady Nelson przenieśli się do Ipswich, a w roku 1800 Lordowi Nelsonowi nadano godność „Wysokiego Zarządcy Ipswich” (ang. High Steward of Ipswich).
W XIX stuleciu odkryto tu koprolity, uruchomiono ich wydobycie i przetwórstwo. Ipswich spełnia i spełniało rolę ważnego portu przeładunkowego.
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9d/Ipswich2006.svg/300px-Ipswich2006.svg.png)
Ludzie związani z miastem
[edytuj | edytuj kod]- Sam Claflin – (ur. 1986) aktor telewizyjny i filmowy
- Charles Dickens – (1812-1870) powieściopisarz
- Bernie Ecclestone – prezydent i szef Formuły 1
- Ralph Fiennes – (ur. 1962) aktor filmowy
- Thomas Gainsborough – (1727-1788) malarz, portrecista arystokracji , założyciel Royal Academy of Arts
- Ian Hendry – (1931-1984) aktor filmowy i telewizyjny
- Karol Jancewicz – polski baron, napoleończyk, powstaniec listopadowy, działacz emigracyjny
- William Kirby – (1759-1850) ojciec entomologii, absolwent Ipswich School.
- Jane Lapotaire – (ur. 1944) aktorka filmowa i teatralna
- John Mayhew – (1947-2009) były perkusista grupy Genesis
- Horatio Nelson – (1758-1805) admirał, wicehrabia
- Kelly Overett – (ur. 1972) wokalistka z lat 90. XX w.
- John Penrose – (ur. 1964) polityk, konserwatysta, parlamentarzysta, absolwent Ipswich School
- Edward Poynter – (1836-1919) malarz, członek Akademii Królewskiej. Absolwent Ipswich School
- Clara Reeve – (1729-1807) powieściopisarka
- Charles Sherrington – (1857-1952) lekarz, fizjolog , zdobywca Nagrody Nobla z medycyny za odkrycie neuronów w 1932 r., absolwent Ipswich School
- Thomas Wolsey – (1475-1530) mąż stanu, kardynał kościoła katolickiego
Sport
[edytuj | edytuj kod]W mieście funkcjonuje drużyna piłkarska Ipswich Town F.C., założona w 1878 roku i mająca wśród swoich osiągnięć mistrzostwo Anglii w r. 1962, Puchar Anglii w roku 1978 oraz Puchar UEFA w roku 1981.
Żużlowy klub Ipswich Witches czterokrotnie zdobywał tytuł mistrza Wielkiej Brytanii (ostatnio w 1998).
Inne
[edytuj | edytuj kod]W mieście znajduje się stacja kolejowa Ipswich.
Miasta partnerskie
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Figure 1: Explore population characteristics of individual BUAs [online], www.ons.gov.uk [dostęp 2023-08-18] (ang.).
- ↑ The Domesday Book online [online], domesdaybook.co.uk. [dostęp 2021-10-23] (ang.).
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.