تایوان
پۆتانەکان: 22°57′N 120°12′E / 22.950°N 120.200°E
کۆماری چین | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
سروود: "سروودی نیشتیمانی کۆماری چین" 《中華民國國歌》 "سروودی نیشتیمانی ئاڵا" 《中華民國國旗歌》 |
||||||
![]() depicting the Free area of the Republic of China
|
||||||
پایتەخت | تایپێ[١] 25°02′N 121°38′E / 25.033°N 121.633°E | |||||
گەورەترین شار | تایپێی نوێ | |||||
زمانە فەرمییەکان | ماندەری[٢] | |||||
زمانە ناوچەییەکان | تایوانی ھاکا زمانی فارمۆسان[٣] |
|||||
شێوە نووسینی فەرمی | چینی | |||||
گرووپە ڕەگەزییەکان | ٪٩٨ ھان[٤][٥] |
|||||
ناوی هاووڵاتی | تایوانی[٦][٧][٨] یان چینی[پ] یان ھەردوکیان | |||||
دەوڵەت | نیمچە سەرۆکایەتی یەکگرتوو کۆمار | |||||
- | سەرۆکی حکومەتی چین | Ma Ying-jeou (KMT)[٩] | ||||
- | جێگری سەرۆک | Wu Den-yih (KMT)[١٠] | ||||
- | سەرۆک وەزیران | Jiang Yi-huah (KMT)[١١] | ||||
- | سەرۆکی یوانی یاسادانان | Wang Jin-pyng (KMT)[١٢] | ||||
- | سەرۆکی یوانی دادوەری. | Rai Hau-min[١٣] | ||||
یاسادانەر | Legislative Yuan | |||||
دامەزراندن | Xinhai Revolution | |||||
- | ڕاپەڕینی وشجوانگ | ١٠ تشرینی یەکەم ١٩١١ | ||||
- | کۆماری دامەزراو | ١ کانوونی دووەم ١٩١٢ | ||||
- | دەستوور | ٢٥ کانوونی یەکەم ١٩٤٧ | ||||
ڕووبەر | ||||||
- | سەرجەم | ٣٦,١٩٣[١٤] کیلۆمەتری چوارگۆشە (١٣٦ـەم) ١٣٬٩٧٤ مایلی چوارگۆشە |
||||
- | ئاو (%) | ١٠٫٣٤ | ||||
ژمارەی دانیشتوان | ||||||
- | بەراوردی ٢٠١٢ | 23,261,747[١٤] (٥٠یەم) | ||||
- | چڕی | ٦٤٢ کەس لە کیلۆمەتری چوارگۆشە (حەڤدەیەم) ١٬٦٦٤کەس لە مایلی چوارگۆشە |
||||
GDP (PPP) | بەراوردی ٢٠١١ | |||||
- | سەرجەم | $876.035 billion[١٥] (نۆزدەیەم) | ||||
- | سەرانە | $37,719[١٥] (نۆزدەیەم) | ||||
GDP (nominal) | بەراوردی ٢٠١١ | |||||
- | سەرجەم | $466.832 billion[١٥] (٢٦ـەم) | ||||
- | سەرانە | $20,100[١٥] (٣٩یەم) | ||||
Gini (٢٠١٠) | 34.2[١٦] (medium) | |||||
HDI (٢٠١٠) | ![]() |
|||||
دراو | دۆلاری تایوانی نوێ (NT$) (TWD ) |
|||||
ناوچەی کاتی | CST (UTC+8) | |||||
- | ھاوین (DST) | not observed (UTC+8) | ||||
شێوازەکانی ڕێکەوتنووسین | yyyy-mm-dd yyyy年m月d日 (CE; CE+2697) or 民國yy年m月d日 |
|||||
لای لێخوڕین | ڕاست | |||||
پاوانی ئینتەرنێت | .tw, .台灣, .台湾[١٨] | |||||
کۆدی تەلەفۆن | +٨٨٦ |
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/Disambig_RTL.svg/25px-Disambig_RTL.svg.png)
تایوان، بە فەرمی کۆماری چین حکوومەتێکە لە کیشوەری ئاسیا کە تەنیا ٢٣ دەوڵەت (لە ساڵی ٢٠١١) وەک وڵاتێکی سەربەخۆ مامەڵەی لەگەڵدا دەکەن. پایتەختەکەی شاری تایپێیە.
لەگەڵ دامەزراندنی لە ساڵی ١٩١٢، کۆماری چین زۆربەی ناوچەکانی چین و مەنگۆلیای کۆنترۆڵکرد. لەگەڵ کۆتایی ھاتنی جەنگی جیھانی دووەم و تەسلیمبوونی ژاپۆن، چین کومەڵێک دوورگەی تایوان و پێسکادۆری خستە ژێر دەسەڵاتی خۆیەوە. لەگەڵ شکستی پارتی نەتەوەیی چینی ناسراو بە کومیتانگ لە شەڕی ناوخۆ لە دژی ھێزەکانی حیزبی کۆمۆنیستی چین، حکومەتی شکستخواردوو ڕووی لە تایوان کرد، لەوێ شاری تایپەی وەک پایتەختی کاتی وڵاتەکە دامەزراند، لەکاتێکدا ئەندامانی حیزبی کۆمۆنیستی چین کۆماری گەلی چین دامەزراند، کە ئێستا شوێنیە جوگرافییەکەی لەوێ ناسراوە.لە کاتێکدا دوورگەکانی تایوان و پێسکادۆرەکان و هاوپێچەکانیان، دوورگەکانی کینمەن و ماتسۆ و ھەندێک دوورگەی بچووکی دیکە بوونە درێژکراوەی کۆماری چین، هەرچەندە لەلایەن زۆرێک لە وڵاتانی ڕۆژئاوایی و ئەمریکاوە دانپێندرەو بوو کە میراتگری شەرعیی کۆماری چین بوو لەگەڵ سەرەتای شەڕی سارد.
مێژوو
[دەستکاری]تایوان لە کۆتایی سەدەی پلاستستۆن پەیوەست بووە بە وشکانیەکانی ئاسیا تا نزیکەی ١٠ھەزار ساڵ لەمەوبەر کە ئاستی دەریاکانی ڕۆژهەڵات بەرزبووەوە.[١٩] لە دوورگەکەدا پاشماوەی پارچە پارچەی مرۆڤ کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ٢٠ بۆ ٣٠ھەزار ساڵ لەمەوبەر، هەروەها شوێنەوارەکانی دواتر لە کولتوورێکی سەردەمی بەردی کۆن دۆزراونەتەوە. ئەم کەسانە هاوشێوەی نێگریتۆکانی فلیپین یاخود ئاوارەکانی فلیپین دەناسرێن.[٢٠]
تێبینییەکان
[دەستکاری]
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ^ "Yearbook 2004". Yearbook. Government Information Office of the Republic of China. 2004. Archived from the original on 27ی Julyی 2011.
Taipei is the capital of the ROC
((cite web))
: Check date values in:|archivedate=
(help) ٢٧ی تەممووزی ٢٠١١ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. - ^ "Taiwan (self-governing island, Asia)". Britannica Online Encyclopedia. 1975-04-05. Retrieved 2009-05-07.
- ^ "The Republic of China Yearbook 2009. Chapter 2 – People and Language". Government Information Office. 2009. Archived from the original on 3ی Augustی 2010. Retrieved 2 May 2010.
((cite web))
: Check date values in:|archivedate=
(help) ٣ی ئابی ٢٠١٠ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. - ^ "The Republic of China Yearbook 2009 / Chapter 2: People and Language". Gio.gov.tw. Archived from the original on 3ی Augustی 2010. Retrieved 1 August 2010.
((cite web))
: Check date values in:|archivedate=
(help) ٣ی ئابی ٢٠١٠ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. - ^ Taiwan entry at The World Factbook , United States دەزگای ھەواڵگری ناوەندی.
- ^ "The ROC's Humanitarian Relief Program for Afghan Refugees". Gio.gov.tw. 2001-12-11. Archived from the original on 15ی Decemberی 2004. Retrieved 2009-05-07.
((cite web))
: Check date values in:|archivedate=
(help) ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٤ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. - ^ "Taiwanese health official invited to observe bird-flu conference". Gio.gov.tw. 2005-11-11. Archived from the original on 9ی Januaryی 2009. Retrieved 2009-05-07.
((cite web))
: Check date values in:|archivedate=
(help) - ^ "Demonyms – Names of Nationalities". Geography.about.com. Retrieved 2009-05-07. ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
- ^ Jacobs, Andrew (14 January 2012). "President of Taiwan Is Re-elected, a Result That Is Likely to Please China". The New York Times. p. A6. Retrieved 2012-04-22.
- ^ "About us " Vice President Wu Den-yih " Biography". english.president.gov.tw. Office of the President, Republic of China (Taiwan). Archived from the original on 16ی Januaryی 2013. Retrieved 2012-05-20.
((cite web))
: Check date values in:|archive-date=
(help) - ^ "Executive Yuan ─ Chen Chun (aka Sean Chen)". www.ey.gov.tw. Executive Yuan. 16 April 2012. Archived from the original on 16ی Januaryی 2013. Retrieved 2012-04-22.
((cite web))
: Check date values in:|archivedate=
(help) - ^ "President > Brief Introduction". www.ly.gov.tw. Legislative Yuan. 2010. Archived from the original on 16ی Januaryی 2013. Retrieved 2012-04-22.
((cite web))
: Check date values in:|archivedate=
(help) - ^ "Hau-Min Rai". Justices of the Constitutional Court. Judicial Yuan. Archived from the original on 17ی Mayی 2012. Retrieved 2012-04-22.
((cite web))
: Check date values in:|archive-date=
(help) - ^ ئ ا "Number of Villages, Neighborhoods, Households and Resident Population". MOI Statistical Information Service. Retrieved 15 June 2012.
((cite web))
: Unknown parameter|ناونیشانی ئەرشیڤ=
ignored (help); Unknown parameter|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=
ignored (help) ٢٩ی ئازاری ٢٠١٤ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. - ^ ئ ا ب پ "Republic of China (Taiwan)". International Monetary Fund. Retrieved 2012-04-22.
- ^ "Table 4. Percentage Share of Disposable Income by Quintile Group of Households and Income Inequality Indices". Report on The Survey of Family Income and Expenditure. Taipei, Taiwan: Directorate General of Budget, Accounting and Statistics. 2010.
- ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on 17ی Marchی 2012. Retrieved 1ی Augustی 2012.
((cite web))
: Check date values in:|access-date=
و|archive-date=
(help) - ^ "ICANN Board Meeting Minutes". ICANN. 25 June 2010.
- ^ Gillespie, Rosemary G.; Clague, D. A. (2009). Encyclopedia of Islands (بە ئینگلیزی). University of California Press. ISBN 978-0-520-25649-1.
- ^ Olsen, John W.; Miller-Antonio, Sari (1992). "The Palaeolithic in Southern China" (بە ئینگلیزی). ISSN 1535-8283.
((cite journal))
: Cite journal requires|journal=
(help)
وڵاتەکان و خودموختارییەکانی ئاسیا | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
دەوڵەتە سەربەخۆکان |
| ||||||
دەوڵەتە سنووردار ناسراوەکان | |||||||
خودموختارییەکان و ناوچە حکوومییە تایبەتەکان |
|
- دەروازەی ئاسیا
- دەروازەی چین
- دەروازەی تایوان
- دەروازەی ڕۆژھەڵاتی ناوین
- دەروازەی وڵاتەکان
![]() |
کۆمنزی ویکیمیدیا، میدیای پەیوەندیدار بە تایوان تێدایە. |
ھەڵەی ژێدەرەکان: تاگەکانی <ref>
بۆ گرووپێک بەناوی «kurdish-alpha» ھەن، بەڵام ھیچ تاگێکی ھاوتای <references group="kurdish-alpha"/>
نەدۆزرایەوە
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.