ئەلبانیا
پۆتانەکان: 41°N 20°E / 41°N 20°E
Republika e Shqipërisë ئالبانیا |
||||||
---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
سروود: | ||||||
![]() |
||||||
پایتەخت | تیرانا 41°20′N 19°48′E / 41.333°N 19.800°E | |||||
گەورەترین | پایتەخت | |||||
زمانە فەرمییەکان | ئەلبانی | |||||
ئەلبانی، یۆنانی، مەکەدۆنی | ||||||
دەوڵەت | کۆماری پەرلەمانتاری | |||||
- | سەرۆک وڵات | بەجرام بێگاج | ||||
- | جێگری سەرۆک | سالی بەریشا | ||||
ڕووبەر | ||||||
- | ٢٨٧٤٨ کیلۆمەتری چوارگۆشە (١٤٣) ھەڵەی دەربڕین: پیتێکی نەناسراو ھەیە "٢" مایلی چوارگۆشە |
|||||
ژمارەی دانیشتوان | ||||||
- | بەراوردی | ٢٬٧٩٣٬٥٩٢ ![]() |
||||
- | سەرژمێریی ٢٠١٠ | ٢٩٨٦٩٥٢ | ||||
دراو | لەکی ئەلبانی (ALL ) |
|||||
ناوچەی کاتی | بە پێی کاتی ئەوروپای ناوەڕاست (UTC+١) | |||||
لای لێخوڕین | ڕاست | |||||
پاوانی ئینتەرنێت | .al |
ئالبانیا یان ئەلبانیا، بە فەرمی: کۆماری ئالبانیا بە زمانی ئالبانی: Republika e Shqipërisë)، وڵاتێکە لە ناوچەی باڵکان لە ئورووپادا. وڵاتی مۆنتینیگرۆ دەکەوێتە باکوری رۆژئاوای وە ھەروەھا کۆسۆڤۆ لە باکوری رۆژھەڵاتی، وە مەقدوونیا لە رۆژھەڵات و یۆنانیش لە باشوور و باشووری رۆژھەڵات، کەناری دەریای ھەیە بۆ دەریای ادریاتحج لە رۆژئاوای.
ناوی وڵات
[دەستکاری]ناوی ئالبانیا لە زمانی لاتینی و زمانی یۆنانیی سەدەکانی ناوەڕاستەوە وەرگیراوە (بە لاتینی: Albania بە یۆنانی: Ἀλβανία) کە لەوانەیە لە ناوی ھۆزی Illyrian وەرگیردرابێت کە لەو ناوچەیەدا ژیاون. نوی خۆماڵیی وڵاتەکەش Arbër یان Arbën بووە. بەڵام لە سەدەی ١٦ بەولاوە وردەوردە خەڵکی وڵاتەکە ناوی وڵاتەکەیان کردووە بە Shqipëria. لە دەوڵەتی عوسمانیدا Arnavutluk وتراوە.[١]
لە باشووری کوردستان ئالبانیا و ئەلبانیا و لە ڕۆژھەڵاتی کوردستانیش ئالبانی ئەوترێ.
مێژووی وڵات
[دەستکاری]سەردەمی عوسمانیەکان
[دەستکاری]زیاتر لە نیوەی خەڵکی ئەلبانیا موسڵمانن بەھۆی کاریگەریی عوسمانییەکان
سەردەمی نەتەوایەتی
[دەستکاری]سەردەمی سەربەخۆیی
[دەستکاری]سەردەمی کۆمونیزم
[دەستکاری]دانیشتوان
[دەستکاری]بەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتوانی وڵاتی ئالبانیا ٣٬١٨٥٬٤١٣ کەس بووە کە دەکاتە ٠٫٠٤ لەسەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان. تەمەنی مامناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٣٣٫٢ ساڵە. ھەروەھا ٥٧ لەسەدی دانیشتوانی وڵات لە شارەکان دەژین.[٢]
ئایین
[دەستکاری]ئایینەکان لە ئالبانیا [٣] | ||||
---|---|---|---|---|
ئایینەکان | ڕێژە | |||
سوننە | ٧٠٫٠٪ | |||
ئۆرسۆدۆکس | ٢٠٫٠٪ | |||
کاتۆلیک | ١٠٫٠٪ |
دابەشبونی ئیداری
[دەستکاری]ئەلبانیا بەسەر ١٢ کاونت و ٣٦ ناوچە و ٣٧٣ شارەوانیدا دابەش کراوە، لەوانە ٧٢ شارەوانیان حاڵەتی شاریان ھەیە وە ھەروەھا ٢٩٨٠ گوندی ھەیە.
کاونتەکان | پایتەخت | قەزاکان (ناوچە) | شارەوانییەکان | شارەکان | گوندەکان | |
---|---|---|---|---|---|---|
١ | بێرات | بێرات | بێرات کوچۆڤی سکراپار |
١٠ ٢ ٨ |
٢ ١ ٢ |
١٢٢ ١٨ ١٠٥ |
٢ | دیبێر | پێشکۆپی | Bulqizë دیبێر Mat |
٧ ١٤ ١٠ |
١ ١ ٢ |
٦٣ ١٤١ ٧٦ |
٣ | Durrës | Durrës | Durrës Krujë |
٦ ٤ |
٤ ٢ |
٦٢ ٤٤ |
٤ | Elbasan | Elbasan | Elbasan Gramsh Librazhd Peqin |
٢٠ ٩ ٩ ٥ |
٣ ١ ٢ ١ |
١٧٧ ٩٥ ٧٥ ٤٩ |
٥ | Fier | Fier | Fier Lushnjë Mallakastër |
١٤ ١٤ ٨ |
٣ ٢ ١ |
١١٧ ١٢١ ٤٠ |
٦ | Gjirokastër | Gjirokastër | Gjirokastër Përmet Tepelenë |
١١ ٧ ٨ |
٢ ٢ ٢ |
٩٦ ٩٨ ٧٧ |
٧ | کۆرچە | کۆرچە | دیڤۆل Kolonjë Korçë Pogradec |
٤ ٦ ١٤ ٧ |
١ ٢ ٢ ١ |
٤٤ ٧٦ ١٥٣ ٧٢ |
٨ | Kukës | Kukës | Has Kukës Tropojë |
٣ ١٤ ٧ |
١ ١ ١ |
٣٠ ٨٩ ٦٨ |
٩ | Lezhë | Lezhë | Kurbin Lezhë Mirditë |
٢ ٩ ٥ |
٢ ١ ٢ |
٢٦ ٦٢ ٨٠ |
١٠ | Shkodër | Shkodër | Malësi e Madhe Pukë Shkodër |
٥ ٨ ١٥ |
١ ٢ ٢ |
٥٦ ٧٥ ١٤١ |
١١ | Tirana | تیرانا | Kavajë Tirana |
٨ ١٦ |
٢ ٣ |
٦٦ ١٦٧ |
١٢ | Vlorë | Vlorë | Delvinë Sarandë Vlorë |
٣ ٧ ٩ |
١ ٢ ٤ |
٣٨ ٦٢ ٩٩ |
حکومەت، ڕامیاری و ھێزە جەکدارەکان
[دەستکاری]جوگرافیایی
[دەستکاری]ئابوری
[دەستکاری]زانست و تەکنەلۆژی
[دەستکاری]گواستنەوە
[دەستکاری]دیمۆگرافیا
[دەستکاری]ئەلبانیا ئەو وڵاتەیە دەکەوێتە رۆژھەڵاتی ئەورووپا ماکیدۆنیا و کۆسۆفۆ دەکەوێتە رۆژھەڵاتی وڵاتی ئەلبانیاو وە ھەروەھا یۆنان دەکەوێتە باشوریەوە وە دوو ڕووباری لەگەڵ دایە.
کەلتور
[دەستکاری]لە ولاتی ئەلبانیا وەرزشی: تۆپی پێ و باسکە و سەلە و تایکواندۆ گرنگی پێ دەدرێت.
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ^ http://en.wikipedia.org/wiki/Albania#Etymology
- ^ Countries in the world (ranked by ٢٠١٤ population) (ئینگلیسی). ماڵپەڕی Worldometers. سەردان لە ڕێکەوتی ١٥ی ئایاری ٢٠١٥.
- ^ بەختیاری, سەعی. جوگرافیا. تاران: ڕێکخراوی جوگرافیاییو کارتۆگرافی گیتاناسی. ISBN 978-964-342-431-2.
دەوڵەتە سەربەخۆکان و خۆبەڕێوەبەرییەکانی ئەورووپا | |||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
دەوڵەتە سەربەخۆکان |
| ||||||||||
دەوڵەتە سنووردار ناسراوەکان |
| ||||||||||
خۆبەڕێوەبەرییەکان و حکوومەتەکانی دیکە |
|
- دەروازەی ئالبانیا
- دەروازەی وڵاتەکان
- دەروازەی ئەلبانیا
- دەروازەی ئەورووپا
- دەروازەی سیاسەت
- دەروازەی پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان
![]() |
کۆمنزی ویکیمیدیا، میدیای پەیوەندیدار بە ئەلبانیا تێدایە. |
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.