Memorijalni kompleks Kozara
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/NP002_-_6.jpg/220px-NP002_-_6.jpg)
Memorijalni kompleks Kozara, podignut je na dijelu Nacionalnog parka Kozara pod nazivom Mrakovica, općina Prijedor. Predstavlja svjedočanstvo stradanja naroda tog kraja tokom Drugog svjetskog rada od njemačkih snaga, ustaša i četnika. Čine ga: Spomenik Revoluciji, memorijalni zid i muzej.
Historija
[uredi | uredi izvor]Sredinom aprila 1942. godine, nemačke okupacione snage su, zajedno uz pomoć ustaško-domobranskih i četničkih trupa u ukupnom broju od 40.000 vojnika, pokrenule ofanzivu čiji je cilj bio uništiti partizanske snage od 4.000 boraca na planini Kozari, koje su ugrožavale komunikacije Zagreb-Beograd, ali i prema Prijedoru i Banjoj Luci. Cilj njemačke ofanzive bilo je i civilno stanovništvo.[1]
Oko Kozare je bio formiran neprijateljski obruč unutar kojeg se našlo 80.000 civila i 500 ranjenika. Četvrtog jula, u jurišu se probilo oko 10.000 ljudi. Ofanziva završila je sredinom jula 1942. godine. U toku Bitke na Kozari izginulo je oko 1.700 partizana, a prema sadašnjim podacima, 33.398 civila je upućeno u koncentracione logore po NDH, u kojima je većina njih stradala. Uprkos ovoj ofanzivi, Kozara je nastavila biti jedno od žarišta ustanka.
Historija kompleksa
[uredi | uredi izvor]Spomenik djelo je kipara Dušana Džamonje. Izgradnja je trajala u periodu 1971-1972. godine. U izgradnju utrošeno je hiljadu tona cementa, četiri hiljade kubnih metara agregata, 200 kubnih metara oplate i 200 tona gvožđa. Podignut je dobrovoljnim prilozima 400.000 građana i 1.350 pravnih lica, te jednog broja ljudi iz dijaspore. Svečanosti otvaranja, organizovanoj 10. septembra 1972. godine, prisustvovao je Josip Broz Tito.
Opis
[uredi | uredi izvor]Kompleks sastoji se od dva dijela – pristupni i centralni plato spomenika, koji su prostorno udaljeni 200 metara.[2]
Spomenik je visok 34 metra. Sastavljen je od dvadeset vertikalnih segmenata koji čine cilindričnu cjelinu. Svaki od segmenata profilisan je dubokim izrezima koji simbolizuju smrt, odnosno ispupčenjima koji predstavljaju pobjedu i život. Horizontalno položeni blokovi, koji su postavljeni oko centralnog spomenika, simbolizuju pritisak i agresiju neprijatelja koji surovom snagom nastoji, ali ne uspeva uništiti život i pobedu koji se uzdižu ka nebu, utelovljeni u vertikalnom spomeniku.
Pored spomenika je Memorijalni zid na kome su uklesana imena 9.921 jugoslovenskih partizana sa ovih prostora. Obnovljena je stalna muzejska postavka o Narodnooslobodilačkoj borbi. Među eksponatima je razno njemačko naoružanje, mitraljezi, šljemovi, fotografije i zapisi o dešavanjima u ratu.
Reference
[uredi | uredi izvor]- ^ "Enver Redžić: Bosnia and Herzegovina in the Second World War". Pristupljeno 9. 2. 2018.
- ^ "Nacionalni park Kozara". Arhivirano s originala, 8. 3. 2018. Pristupljeno 13. 3. 2018.
Vanjski linkovi
[uredi | uredi izvor]Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.