Тытыкака
Тытыкака | |
---|---|
ісп.: Titicaca, кечуа: Titiqaqa, аймара: Titiqaqa | |
![]() Возера Тытыкака | |
Морфаметрыя | |
Вышыня над узроўнем мора | 3812—3821 м |
Даўжыня | 230 км |
Шырыня | 97 км |
Плошча | 8300 км² |
Аб’ём | 893 км³ |
Найбольшая глыбіня | 304 м |
Сярэдняя глыбіня | 140—180 м |
Басейн | |
Плошча вадазбору | 56 270 км² |
Выцякаюць | Дэсагуадэра |
Размяшчэнне | |
Размяшчэнне | мяжа Перу і Балівіі |
Краіна | |
|
|
|
|
|
|
![]() |
Тытыка́ка[1] (ісп.: Titicaca, кечуа: Titiqaqa, аймара: Titiqaqa) — возера ў Андах, найбуйнейшае (пасля лагуны Маракайба) возера Паўднёвай Амерыкі, найбольш высока размешчанае суднаходнае возера ў свеце. Знаходзіцца на мяжы Балівіі і Перу. Назва складаецца са слоў мовы індзейцаў кечуа: кака — скала і тыты — месца здабычы руды.
Возера Тытыкака знаходзіцца на вышыні 3821 м над узроўнем мора, а яго сярэдняя глыбіня складае ад 140 да 180 м (максімальна 304 метры). У даўжыню яно складае 230 км, а ў шырыню 97 км. Плошча паверхні — 8300 км². Возера складаецца з дзвюх частак (Lago Huinaymarca i Lago Chucuito), раздзеленых паўвостравам Цікуіна.
Узровень вады мяняецца, часамі нават на пяць метраў. У мінулым возера мела большыя памеры, аб чым кажа старая берагавая лінія. Тытыкака гэта астатак старадаўняга ўнутранага мора Лага Балівіян, якое пакрывала раней усё Альтыплана. Але геалагічныя працэсы і інтэнсіўнае выпарэнне прывяло да зніжэння ўзроўню вады. Возера ўтварылася хутчэй за ўсё ўжо ў міяцэне.
У возера ўпадае 25 рэк (Сухес, Ілавэ, Коата, Раміс і г. д.), а выцякае адна — Дэсагуадэра, якая злучае Тытыкаку з возерам Паапо. На возеры Тытыкака знаходзіцца 41 востраў, якія часткова заселеныя. Насельнікі астравоў уру лічацца прамымі нашчадкамі першых тубыльцаў Альтыплана.
Найбольш вядомы сярод турыстаў востраў Ісла дэль Соль (ісп.: востраў Сонца) — па легендах інкаў, тут нарадзіўся белы бог Віракоча і першыя інкі: Манка Капас і яго сястра і адначасова жонка Мама Окла, а таксама і само Сонца ці Інці. Гэты востраў і цяпер з'яўляецца святым месцам для індзейцаў Аджмара і Кечуа. Востраў Сонца мае 10 км у даўжыню і 5 км у шырыню. Жыве тут каля 2000 індзейцаў. На тэрыторыі вострава засталіся руіны з інкскага перыяду, самыя вядомыя з якіх гэта Пілка Каіна і комплекс Чынкана, у склад якога ўваходзіць святая скала звязаная з інкскай легендай утварэння. У Чалапампа знаходзіцца музей рэчаў знойдзеных археолагамі, з якіх частка выкананая з чыстага золата.
Жыхары гарадоў, якія знаходзяцца на ўзбярэжжы возера (самы вялікі Пуна ў Перу і Гуакуі ў Балівіі) жывуць у асноўным рыбалоўствам і турызмам. На паўднёва-ўсходнім узбярэжжы возера (тэрыторыя Балівіі), знаходзяцца руіны перадкалумбавай эпохі г. зв. Тыахуанака, дзе размяшчаўся галоўны цэнтр культуры з аднайменнай назвай.
Зноскі
- ↑ Напісанне Тытыкака ў адпаведнасці з БЭ ў 18 тамах. Т.16., Мн., 2003, С.83.
Спасылкі
[правіць | правіць зыходнік]На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Тытыкака
- возера Тытыкака Архівавана 17 сакавіка 2007.
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.