Расціслаў Мсціславіч
Расціслаў Мсціславіч | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() | |||||||
| |||||||
|
|||||||
Папярэднік | Вячаслаў Уладзіміравіч | ||||||
Пераемнік | Раман Расціславіч | ||||||
|
|||||||
Папярэднік | Яраслаў Ізяславіч | ||||||
Пераемнік | Давыд Расціславіч | ||||||
|
|||||||
Папярэднік | Ізяслаў Мсціславіч | ||||||
Пераемнік | Ізяслаў Давыдавіч | ||||||
|
|||||||
Папярэднік | Мсціслаў Ізяславіч[2] | ||||||
Пераемнік | Ізяслаў Давыдавіч | ||||||
|
|||||||
Папярэднік | Ізяслаў Давыдавіч | ||||||
Пераемнік | Мсціслаў Ізяславіч | ||||||
|
|||||||
Нараджэнне |
1110[3] |
||||||
Смерць |
1167[3][4] |
||||||
Месца пахавання | |||||||
Род | Рурыкавічы | ||||||
Бацька | Мсціслаў Уладзіміравіч | ||||||
Маці | Хрысціна Інгесдотэр | ||||||
Дзеці | Раман Расціславіч[d], Мсціслаў Расціславіч[d], Рурык Расціславіч[d][5][6], Святаслаў Расціславіч[d], Давыд Расціславіч, Алена Зноемская[d], Агаф'я Расціслаўна[d] і Аграфена Расціслаўна[d] | ||||||
Веравызнанне | праваслаўе | ||||||
![]() |
Расціслаў Мсціславіч, хроснае імя Міхаіл (паміж 1100—1110 — 14 сакавіка 1167, Заруб) — князь смаленскі (1125—1159), вялікі князь кіеўскі (1154, 1159—1167); заснавальнік дынастыі смаленскіх князёў.
Біяграфія
[правіць | правіць зыходнік]Сын вялікага кіеўскага князя Мсціслава Уладзіміравіча, унук Уладзіміра Манамаха. Паводле В. Тацішчава, у 1125 атрымаў ад бацькі ва ўдзел Смаленск, што дало пачатак асобнаму Смаленскаму княству. Смаленскім князем упершыню называецца Лаўрэнцеўскім летапісам пад 1127, калі разам з іншымі князямі ўдзельнічаў у паходзе супраць Полацкай зямлі (яму даручаны быў захоп Друцка). У гады яго княжання Смаленскае княства дасягнула росквіту і ахапіла тэрыторыі Верхняга Падняпроўя (з Копыссю, Лучынам, Мсціславам і інш.) і Верхняга Паволжа. Пры Расціславе Мсціславічы заснавана Смаленская епархія (1136), якой былі нададзены вялікія ўладанні. Статут Расціслава Мсціславіча (1136) аб падараванні даходаў на карысць епіскопіі (гл. Княжацкія царкоўныя статуты) згадвае воласці Смаленскага княства, размешчаныя на тэрыторыі сучаснай Беларусі: Копысь, Лучын, Басея, Мірачыцы, Вітрына, Прупой, Крэчут. У выніку паходаў 1127 і 1142 Расціслаў Мсціславіч значна пашырыў свае ўладанні за кошт зямель радзімічаў. Ім былі пабудаваны гарады Мсціслаўль, Расціслаўль і Ізяслаўль, названыя ў гонар бацькі, сябе і брата. У 1146 Расціслаў Мсціславіч па даручэнні свайго брата вялікага кіеўскага князя Ізяслава Мсціславіча ўдзельнічаў у паходзе супраць тураўскага князя Вячаслава Уладзіміравіча. 8 снежня 1154 Расціслаў Мсціславіч пасля смерці Ізяслава стаў вялікім князем кіеўскім. Першапачаткова княжыў у Кіеве разам са сваім дзядзькам Вячаславам Усеваладавічам, а пасля яго смерці — адзін. Перадаў Тураў і Пінск Святаславу Усеваладавічу. У канцы 1154 Расціслаў Мсціславіч прайграў барацьбу за Кіеў чарнігаўскаму князю Ізяславу Давыдавічу і вярнуўся на княжанне ў Смаленск. У 1158 аказаў дапамогу полацкаму князю Рагвалоду Барысавічу ў барацьбе за полацкі сталец і падтрымліваў яго пазней. Другі раз Расціслаў Мсціславіч заняў кіеўскі прастол 12 красавіка 1159. У 1162 заключыў мір з тураўскім князем Юрыем Яраславічам, які змагаўся за незалежнасць ад Кіева з 1158.
Памёр на шляху са Смаленска да Кіева ў Зарубе, сяле сваёй сястры Рагнеды Мсціслаўны. Пахаваны ў Кіеве ў Фёдараўскім манастыры.
За міралюбнасць, імкненне вырашаць спрэчкі мірным шляхам і дапамогу царкве атрымаў мянушку Набожны. Прылічаны да ўгоднікаў божых і ўваходзіць у Сабор беларускіх святых. Дзень святкавання памяці Расціслава Мсціславіча 14 (27) сакавіка.
Дзеці
[правіць | правіць зыходнік]- Сыны: Раман, Рурык, Святаслаў, Давыд і Мсціслаў Храбры
- Дочкі: Алена, Агафія і Аграфена
Зноскі
- ↑ Іпацьцеўскі летапіс
- ↑ Наўгародскі першы летапіс старэйшага пераводу
- ↑ а б Kiew, Großfürst Rostislav // CERL Thesaurus — Consortium of European Research Libraries. Праверана 9 кастрычніка 2017.
- ↑ Lundy D. R. Rostislav, Grand Duke of Kiev // The Peerage Праверана 9 кастрычніка 2017.
- ↑ Рюрик-Василий Ростиславич // Русский биографический словарь / под ред. Б. Л. Модзалевский — СПб.: 1918. — Т. 17. — С. 766–771.
- ↑ В. Р—в Рюрик // Энциклопедический словарь — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1899. — Т. XXVIIа. — С. 510.
Тэматычныя сайты | |
---|---|
Слоўнікі і энцыклапедыі | |
Генеалогія і некрапалістыка | |
Нарматыўны кантроль |
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.