Әхмәтов Хөсәйен Фәйзулла улы
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/ba/thumb/6/6a/%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%A5.jpg/215px-%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%A5.jpg)
Әхмәтов Хөсәйен Фәйзулла улы | |
Зат | ир-ат |
---|---|
Гражданлыҡ |
![]() ![]() ![]() |
Тыуған көнө | 6 ғинуар 1914[1] |
Тыуған урыны | Сыңғыҙ ауылы, Орск өйәҙе, Ырымбур губернаһы, Рәсәй империяһы |
Вафат булған көнө | 8 ғинуар 1993 (79 йәш) |
Вафат булған урыны | Өфө, Рәсәй |
Ерләнгән урыны | Өфө мосолман зыяраты |
Һөнәр төрө | композитор |
Уҡыу йорто | П. И. Чайковский исемендәге Мәскәү дәүләт консерваторияһы |
Сәйәси фирҡә ағзаһы | Советтар Союзы Коммунистар партияһы |
Ойошма ағзаһы | СССР Композиторҙар союзы[d] |
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре |
Әхмәтов Хөсәйен Фәйзулла улы (6 ғинуар 1914 йыл — 8 ғинуар 1993 йыл) — башҡорт совет композиторы. 1946—1974 йылдарҙа Башҡорт дәүләт филармонияһы художество етәксеһе. 1943 йылдан СССР Композиторҙар союзы ағзаһы. РСФСР-ҙың халыҡ артисы (1989), РСФСР-ҙың (1974) һәм Башҡорт АССР-ының (1967) атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, Салауат Юлаев исемендәге премия лауреаты (1968). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1971) һәм ике «Почёт Билдәһе» (1949, 1954) ордендары кавалеры.
Биографияһы
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]Хөсәйен Фәйзулла улы Әхмәтов 1914 йылда хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Баймаҡ районының Сыңғыҙ ауылында тыуған; 1993 йылда Өфөлә вафат була.
Әҫәрҙәре
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- «Башҡорт композиторҙарының хор әҫәрҙәре»
- «Башҡорт оҙон йырҙары»
- Тәүге башҡорт классик романсы («Төнгө Урал»)
- Башҡорт балладалары һәм поэмалары
- Симфоник сюиталары
- Лирик сюиталар
- «Замандаштар» операһы (Баязит Бикбай либреттоһы)
- йөҙҙән ашыу йыр һәм романстар
Башҡорт халыҡ йырҙарын эшкәртеүе
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]Әхмәтов Хөсәйен Фәйзулла улы тарафынан башҡорт халыҡ йырҙары «Ҡыуатов» һ. б. тауыш һәм фортепиано өсөн эшкәртелгән[2][3].
Бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәре
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- ике «Почёт Билдәһе» ордены (1949), (1954)
- Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1971)
- БАССР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1957)
- Салауат Юлаев исемендәге премия (1968)
- РСФСР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1974)
- РСФСР-ҙың халыҡ артисы (1990)
Хәтер
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- Сибай ҡалаһында Х. Әхмәтов музейы эшләй[4]
- 2009 йылда Башҡорт дәүләт филармонияһына Хөсәйен Әхмәтов исеме бирелә.
Әҙәбиәт
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]Һылтанмалар
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- Ахметов Х.Ф.
- Әхмәтов Хөсәйен Фәйзулла улы // Башкирская энциклопедия. — Уфа: ГАУН РБ «Башкирская энциклопедия», 2015—2024. — ISBN 978-5-88185-306-8.
- Баймаҡ районында композитор Хөсәйен Әхмәтовтың 100 йыллығын билдәләнеләр
- 450 лет с Россией! 2007 йыл 4 ноябрь архивланған.
Иҫкәрмәләр
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- ↑ Башкирская энциклопедия (урыҫ) — Башкирская энциклопедия, 2005. — 4344 с.
- ↑ Ахметов Х. Ф.
- ↑ КУВАТОВ, песня
- ↑ Гимназия — Музей им. Х. Ахметова
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.