Sikstin kapellası
Vikipediya, azad ensiklopediya
Sikstin kapellası | |
---|---|
Cappella Sistina | |
| |
![]() | |
41°54′11″ şm. e. 12°27′16″ ş. u. | |
Ölkə |
![]() |
Yerləşir | Vatikan[1] |
Aidiyyatı | Roma-Katolik kilsəsi |
Memar |
Baççio Pontelli Covanni de Dolçi |
Tikilmə tarixi | 1471 - 1781 |
Üslubu | İntibah memarlığı |
Hündürlüyü | 21 m |
Uzunluğu | 40.9 m (134 ft) |
Eni | 13.4 m (44 ft) |
Vəziyyəti | fəaliyyət göstərir |
Rəsmi sayt | museivaticani.va/content… |
Rəsmi adı: Vatican City | |
Tipi | Mədəni |
Kriteriya | i,ii,iv,vi |
Təyin edilib | 1984 |
İstinad nöm. | 286 |
Dövlət | Vatikan |
Region | Avropa |
|
|
![]() |
Sikstin kapellası[2] — Vatikanda Renessans dövrü italyan incəsənətinin ən görkəmli abidələrindən biri. Kapellanın yerləşdiyi bina (1473–81, memar C. de Dolçi) 1483-cü ildə Papa IV Sikstin vaxtında müqəddəsləşdirilmişdir. 1481–83-cü illərdə kapellanın divarlarına Musanın və İsanın həyatından səhnələr təsvir olunan freskalar çəkilmişdir (S. Bottiçelli, D. Girlandayo, P. Perucino və başqalar). 1508–1512-ci illərdə Mikelancelo kapellanın tavanının (plafon), 1536–1541-ci illərdə isə mehrab divarının ("Məhşər günü") rəsmlərini yaratmışdır. Sikst kapellası həm də muzeydir.
Sikstin kapellasının tavanı
[redaktə | mənbəni redaktə et]Sikstin kapellasının tavanı — İtalyalı heykəltaraş Mikelancelo Buonarroti tərəfindən 1508–1512-ci illərdə yaradılıb. Renesans rəsm sənətinin nümunəsidir. Sistine kilsəsinin uzunluğu 40 metr, eni 14 metrdir. Həmin möhtəşəm tavanın yerdən yuksəkliyi 20 metrdir. Bu tikilinin tavan üslubu Serovegni Şapelindən götürülmüşdür. Müəyyən dəyişikliklərlə son görüntü əldə edilib (Michelangelo tərəfindən). Tavanın aid olduğu kilsə (Sistine Şapel) 1477–1480-ci illərdə Papa IV Sixtus tərəfindən tikdirilib. Tavan hissəsinin rəsmlərlə işlənməsi fikrini isə Papa II Julius vermişdir.
Rəsmlərlə bəzədilmə tarixçəsi
[redaktə | mənbəni redaktə et]Kilsənin daxili üç qatdan ibarətdir. Birinci qatda cəkilən rəsmlər pərdələri xatırladır. Ortada fresakalarla sağda "İsanın həyatı" və solda "Musanın həyatı" olmaqla təsvirlər verilib. Bu freskaların çoxu 15-ci əsrin sonlarında yaşamış rəssamlar — Botticelli, Ghirlandio, Perugino, Pinturicehio, Signorelli, Cosimo, Roselli kimi rəssamlar tərəfindən hazırlanıb. Üçüncü qatda pəncərələr yerləşir. Onların üzərində isə bu dövrə qədər papalıq etmiş 32 papanın rəsmləri verilib. Papa II Julius papalığın dini gücə sahib olmaqla yanaşı siyasi idarəni də ələ keçirmək və katolik kilsəsinin idarəsi altında İtalyanı birləşdirib gücləndirmək üçün təcavüzkar siyasət yeridirdi. Tavanda rəsmlərin işlənməsi fikri də məhz apa II Juliusa aiddir. Sistine Şapeli marağlı dizayna malikdir. Kilsədə önəmli ayinlər icra edilir və məclislər keçirilirdi. Bu məclislərdə iştirak edənlər isə ordakı şəkillərin, təsvirlərin mənasını tam dolğunluğu ilə anlaya biləcək şəxslər idi. Bunu bilən II Julius bu otaqda daha çox və dərin mənalı rəsmlərlə zənginləşdirmək fikrinə düşdü. Buna görə heykəltaraş Michelangelo Buonarrotiyə sifariş verdi. O, elə həmin vaxt II Juliusun sifarişi ilə onun məzarı üçün heykəl hazırlayırdı. Buna baxmayaraq o bu sifarişi də qəbul etdi. Fransa ilə İtalya arasında başlayan müharibə ilə əlaqədar heykəltaraş rahat işləmək üçün romaya gedir. Müharibədə II Julius qalib gəldi və romaya getdi. Bura gələn kimi 1506-cı ildə Sistine Şapel tavanı layihəsinin başlayacağına dair Michelangelo ilə muqavilə bağladı.
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Təsvirlər
[redaktə | mənbəni redaktə et]Bu ibadətgahın tavanında çəkilmiş rəsmlər ümumilikdə tikili kompleksinin daxili konsepsiyasının tərkib hissəsidir. Tavan dekorasiyasının mərkəzində İncilin "Yaradılış" kitabından 9 müxtəlif kompazisiya mövcuddur. Bunlardan ən tanınmışı isə İsanın yaradılışı ilə bağlı olanıdır. Yaradılış əfsanısi kitabından 9 səhnə.
- İşığ və qaranlığın ayrılması
- Günəş, Ay və Dünyanın ayrılması
- Suyun qurudan ayrılması
- Adəmin yaradılışı
- Həvvanın yaradılışı
- Cənnətdən qovulma
- Nuhun qurban vədi
- Böyük sel
- Nuhun sərxoş olması
Biblioqrafiya
[redaktə | mənbəni redaktə et]- Aston, Margaret (1979) "The fifteenth century: the prospect of Europe". New York:W. W. Norton, . ISBN 0-393-95097-2
- Bartz, Gabriele; König, Eberhard (1998). Michelangelo, Könemann, ISBN 3-8290-0253-X
- Beck, James; Daley, Michael (1995). Art Restoration, the Culture, the Business and the Scandal, New York:W. W. Norton. ISBN 0-393-31297-6
- Bertram, Anthony (1970). Michelangelo, Studio Vista. ISBN B00071KTVA
- Condivi, Ascanio (1553). Life of Michelangelo
- Freidenthal, Richard (1963). Letters of the Great Artists, Londra:Thames and Hudson
- Gardner, Helen (1970) Art through the Ages, Harcourt, Brace and World, ISBN 978-0-15-508315-8
- Giacometti, Massimo (1984). The Sistine Chapel, Harmony Books ISBN 0-517-56274-X. Sistine Şapeli, binanın dekorasyonu, Michelangelo'nun fresklerinin restorasyonu hakkinda bir seri yazı. Yazarlar: Carlo Pietrangeli, André Chastel, John Shearman]], John O'Malley S. J., Pierluigi de Vecchi, Michael Hirst, Fabrizio Mancinelli, Gianluigi Colallucci, ve Franco Bernabei.
- Goldscheider, Ludwig (1951). Michelangelo: Drawings, Phaidon.
- Goldscheider, Ludwig (1953). Michelangelo: Paintings, Sculpture, Architecture, Phaidon.
- Hale, J. R. (1979). Renaissance Europe, 1480–1520, Fontana/Collins,
- Hersey, George L. (1993) High Renaissance Art in St. Peter's and the Vatican, University of Chicago Press, ISBN 0-226-32782-5
- Hirst, Michael (1986). Massimo Giacometti (ed) The Sistine Chapel.
- Mancinelli, Fabrizio (1986). in Massimo Giacometti (ed) The Sistine Chapel,
- O'Malley, John (1986). "The Theology behind Michelangelo's Ceiling" in Massimo Giacometti (ed) The Sistine Chapel,
- Paoletti, John T.; Radke, Gary M. (2005). Art in Renaissance Italy, Laurence King. ISBN 1-85669-439-9
- Pietrangeli, Hirst and Colalucci, eds. (1994). The Sistine Chapel: A Glorious Restoration. Italy, Harry N Abrams
- Shearman, John (1986) "The Chapel of Sixtus IV" in Massimo Giacometti (ed) The Sistine Chapel,
- Shearman, John (1986) "The Fresco Decoration of Sixtus IV" in Massimo Giacometti (ed) The Sistine Chapel
- Vasari, Giorgio (Ingilizce çev.: George Bull) (1568). Lives of the Artists, 'Michelangelo'. , 1965, Penguin Classics. ISBN 0-14-044164-6
- Vecchi, Pierluigi de, ed. (1994). The Sistine Chapel: A Glorious Restoration, Abrams, ISBN 0-8109-3840-5
- http://mv.vatican.va/3_EN/pages/CSN/CSN_Main.html
İstinadlar
[redaktə | mənbəni redaktə et]- ↑ archINFORM (alm.). 1994.
- ↑ "İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Vatikanda Sikstin Kapellası və Müqəddəs Pyotr Kilsəsi ilə tanış olublar". President.az (az.). Archived from the original on 2021-04-02. İstifadə tarixi: 10 oktyabr 2021.
Xarici keçidlər
[redaktə | mənbəni redaktə et]![]() Sikstin kapellasının dekorasiyası | |||||
---|---|---|---|---|---|
Açar: 1 Pyetro Perucinyo · 2 Sandro Botiçelli · 3 Kozimo Rosselli · 4 Domeniko Girlandayo · 5 Byacio d'Antonio · 6 Pyero di Kozimo · 7Luka Sinyorelli · 8 Bartolomeo della Qatta · 9 Mikelancelo · 10 Rafael Santi | |||||
Musanın həyatı | Musanın Misiri tərk etməsi 1 · Musanın cəhdləri 2 · Qırmızı dənizin keçilməsi 3/4/5 · Sinay dağından eniş 3/6 · Üsyançıların cəzalandırılması 2 · Musanın əhdi və ölümü 7/8 | ||||
İsanın həyatı | İsanın vəftizi 1 · İsanın sınaqları 2 · Həvarilərin peşələri 4 · Dağda vaaz 3 · Açarların təhvil verilməsi 1 · Sonuncu şam yeməyi 3 | ||||
Tavan 9 (Qalereya) | İşıq və qaranlığın ayrılması · Günəş, Ay və Yerin yaradılması · Torpaq və suyun ayrılması · Adəmin yaradılması · Həvvanın yaradılması · Ehtiras və qovulma · Nuhun qurbanı · Böyük daşqın · Nuhun məstliyi
| ||||
Altar divarı | Böyük məhkəmə 9 | ||||
Xalılar | Müqəddəs Pyotr və Pavelin həyatı 10 | ||||
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.