Ordu
Vikipediya, azad ensiklopediya
Vahid | Heyət | Rəhbər |
---|---|---|
Tim | 4 | Kiçik çavuş Çavuş Baş çavuş Birinci dərəcəli starşina İkinci dərəcəli starşina Üçüncü dərəcəli starşina |
Manqa | 8-13 | Kiçik gizir Gizir Baş gizir Kiçik miçman Miçman Baş miçman |
Taqım | 25-26 | Kiçik leytenant Leytenant Baş leytenant |
Bölük | 80-225 | Baş leytenant Kapitan (hərbi rütbə) Kapitan-leytenant |
Tabor | 300-1300 | Kapitan (hərbi rütbə) Mayor Polkovnik-leytenant Üçüncü dərəcəli kapitan |
Alay | 1300-3000 | Polkovnik-leytenant Polkovnik İkinci dərəcəli kapitan |
Briqada | 3000-5000 | Polkovnik General-mayor Kontr-admiral |
Diviziya | 10000-15000 | General-mayor Kontr-admiral |
Korpus | 20000-45000 | General-leytenant Vitse-admiral |
Ordu | 80000-200000 | General-polkovnik Admiral |
Ordu qrupu | 400,000–1,000,000 | Dörd ulduzlu general/Admiral/Marşal/Böyük Admiral |
Ordu — dövlətin silahlı qüvvələrinin əsas hissəsi; məsələn, Azərbaycan Milli Ordusu, müdafiə ordusu, hücum ordusu, ekspedisiya ordusu və s. Ordu, bir dövlətin silahlı qüvvələrinin bütünü ya da hər hansı bir hərbi qüvvənin ən böyük birliyi. Ordular 4 elə 6 korpuslardan meydana gələr. Günümüz orduları əksəriyyətlə ən az general rütbəsinə sahib hərbçilər tərəfindən idarə edilir. Ordunun vəzifəsi dövlətə qarşı gələcək daxili və xarici təhdidlərdən müdafiə etməkdir. Buna qarşı indiki vaxtda və ya keçmişdə müxtəlif ölkələrdə ordunun rəhbərliyə əl qoyması da görülmüşdür.
Ordu, üç hissədən meydana gələr: Quru Qüvvələri, Dəniz Qüvvələri və Hava Qüvvələri. Bəzi ölkələrdə bu üç hissəyə əlavə olaraq Sahil Mühafizə, Daxili Qüvvələr, Dəniz Piyadaları, Kosmik Qüvvələri, Dəniz Hava Qüvvələri, Havadan Müdafiə Qüvvələri, Xüsusi Qüvvələr, Hərbi Kəşfiyyat, Topçu Qüvvələri, Raket Qüvvələri, Mərmi Qüvvələri və Hərbi Tibb Xidməti kimi alt hissələr də orduların tabeçiliyində vardır. Bəzi ölkələr isə öz silahlı qüvvələrinə içində Quru Qüvvələri, Hava Qüvvələri, Dəniz Qüvvələri vs. qüvvələr olmasına baxmayaraq "silahlı qüvvələr" adı yerinə "ordu" adını verər (Məs: Çin Xalq Ordusu, Vyetnam Xalq Ordusu kimi). Bəzi ölkələr isə Quru qüvvələrini silahlı qüvvələrin ana və baş ordusu olaraq qəbul edər və Quru qüvvələrinin bayrağını və ya emblemi silahlı qüvvələrin emblemi edər. Eləcədə ordunun ən yüksək ali vəzifəsi General Palkovnikdir.
Etimologiya
[redaktə | mənbəni redaktə et]Azərbaycan dilindəki "ordu" sözü qədim türkcə "qərargah, saray" mənasını daşıyan "ordu və ya "ordo" sözündən əmələ gəlmişdir. Bu söz monqolca "ordu" sözü ilə sinonimdir və eyni məna daşıyır. Əvvəlcə "imarət, qərargah" mənasını versə də, XIII əsrdən sonra ərəbcə olan "əsgər" sözünün qarşılığı kimi istifadə edilmişdir.[1] XX əsrin əvvəllərinə aid Azərbaycandilli mənbələrdə ləşkər (لشکر) adlandırılmışdır.[2] Bu söz fars mənşəlidir.[3]
İstinadlar
[redaktə | mənbəni redaktə et]- ↑ "ordu". Nişanyan Sözlük. 2023-04-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-04-14.
- ↑ Султан-Меджид Ганиев, Русско-татарский словарь, Баку, 1909
- ↑ MacKenzie, D. N. (1971), “laškar”, in , London, New York, Toronto: Oxford University Press
![]() | Hərb ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. |
![]() | ||
---|---|---|
Əsas sahələr | İnzibati hüquq • Mülki hüquq • Konstitusiya hüququ • Müqavilə • Cinayət hüququ • Akt • Sübut • Beynəlxalq hüquq • Öhdəlik hüququ • Prosessual hüquq • Mülki prosessual hüquq • Cinayət prosessual hüquq • Əşya hüququ • Restitusiya • Yazılı hüquq • Delikt hüququ | |
Digər sahələr | Aqrar hüquq • Hava hüququ • Bank hüququ • Müflisləşmə • Kommersiya hüququ • Rəqabət hüququ • Beynəlxalq xüsusi hüquq • Tikinti hüququ • İstehlakçıların müdafiəsi • Korporativ hüquq • İnformasiya hüququ • Seçki hüququ • Enerji hüququ • Media hüququ • Ekologiya hüququ • Ailə hüququ • Maliyyə hüququ • Maliyyə tənzimlənməsi • Səhiyyə hüququ • Tibbi hüququ • Miqrasiya hüququ • Əqli mülkiyyət • Beynəlxalq cinayət hüququ • Beynəlxalq insan hüquqları hüququ • Beynəlxalq hüquqda köləlik • Əmək hüququ • Müharibə hüququ • Hüquqi arxeologiya • Hüquqi fiksiya • Dəniz hüququ • Hərbi hüquq • Vərəsəlik hüququ • Vəsiyyətnamə • Beynəlxalq ümumi hüquq • Kosmos hüququ • İdman hüququ • Vergi hüququ • Nəqliyyat hüququ • Hüquqda qadınlar | |
Hüququn mənbələri | Konstitusiya • Adət hüququ • İnsan hüquqları • Təbii hüquq • Təbii və qanuni hüquqlar • Presedent hüququ • Məhkəmə presedenti | |
Normayaratma | Məcəllələşdirmə • Fərman • Edikt • Prezident sərəncamı • Proklamasiya • Qanunvericilik • Promulqasiya • Abroqasiya • Beynəlxalq müqavilə • Yazılı hüquq • Qanun | |
Hüquq sistemləri | Roman-German hüququ • Ümumi hüquq sistemi • Çin hüququ • Hüquqi plüralizm • Dini hüquq • Kilsə hüququ • Hindu hüququ • Cayn hüququ • Alaha • Şəriət • Roma hüququ • Sosialist hüququ • Yazılı hüquq • Xeer • Yasa | |
Hüquq nəzəriyyəsi | Tənqidi hüquqi araşdırmalar • Müqayisəli hüquqşünaslıq • Feminist hüquq nəzəriyyəsi • Hüquq və iqtisadiyyat • Hüquqi formalizm • Hüquq tarixi • Beynəlxalq hüquq nəzəriyyələri • Qanunilik prinsipi • Hüququn aliliyi • Hüquq sosiologiyası | |
Hüquqşünaslıq | Adyudikasiya • Cinayət mühakiməsi • Hərbi məhkəmə • Mübahisələrin həlli • Fiqh • İddia • Hüquqi rəy • Hüquq müdafiə vasitələri • Hakim • Sülh hakimi • Magistrat • Məhkəmə qərarı • Məhkəmə nəzarəti • Yurisdiksiya • Andlı iclasçı • Ədalət • Hüquq praktikası • Barrister • Vəkil • Hüquqi təmsilçilik • Prokuror • Solisitor • Məhkəmə prosesi • Verdikt | |
Hüquq institutları | Bürokratiya • Vətəndaş cəmiyyəti • Məhkəmə • Seçki komissiyası • İcraedici hakimiyyət • Məhkəmə hakimiyyəti • Hüquq-mühafizə • Hüquq təhsili • Hüquq fakültəsi • Qanunverici hakimiyyət • Ordu • Polis • Siyasi partiya • Tribunal | |
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.